Εξαπλώνεται το «κόλπο» με τις πολωνικές πινακίδες – Τι ισχύει στην Ελλάδα Mobility
24 Σεπτεμβρίου, 2026 12:23 -
Χιλιάδες αυτοκίνητα που κινούνται καθημερινά στους δρόμους εμφανίζονται ταξινομημένα στην Πολωνία, επιτρέποντας στους οδηγούς τους να μειώνουν σημαντικά τα ασφάλιστρα και τις φορολογικές επιβαρύνσεις. Ωστόσο, η έκταση που έχει λάβει το φαινόμενο, ιδιαίτερα στην Ιταλία, οδηγεί τις αρχές στην εντατικοποίηση των ελέγχων. Αντίστοιχα, στην Ελλάδα το πλαίσιο για την κυκλοφορία οχημάτων με ξένες πινακίδες είναι ιδιαίτερα αυστηρό.
-
Τα τελευταία χρόνια, στους ευρωπαϊκούς δρόμους έχει διαμορφωθεί μια νέα πραγματικότητα: οχήματα χωρίς ουσιαστική σύνδεση με την Πολωνία κυκλοφορούν με πολωνικές πινακίδες, επειδή οι πραγματικοί χρήστες τους αναζητούν χαμηλότερο κόστος κατοχής. Η πρακτική αυτή έχει εξαπλωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό κυρίως στην Ιταλία.
Στην Ιταλία, το 2025 καταγράφηκαν 5.364 τροχαία συμβάντα με εμπλοκή οχημάτων που έφεραν πολωνικές πινακίδες. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι σε 2.263 από αυτές τις περιπτώσεις τα αυτοκίνητα δεν είχαν ενεργή υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη. Η βαρύτητα των στοιχείων είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς τα περιστατικά με οχήματα ταξινομημένα στην Πολωνία που κυκλοφορούν εκτός της χώρας φέρεται να έχουν αυξηθεί κατά 17 φορές από το 2021 έως το 2025. Πλέον, το συγκεκριμένο μοντέλο δεν περιορίζεται στην Ιταλία, αλλά συναντάται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το βασικό κίνητρο είναι οικονομικό. Στην Ιταλία, η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης μπορεί να υπερβεί ακόμη και τα 2.000 ευρώ τον χρόνο, ιδίως σε περιοχές υψηλού ασφαλιστικού κινδύνου και για ορισμένα προφίλ οδηγών. Σε αυτή την επιβάρυνση προστίθενται το ετήσιο bollo auto και το γνωστό Superbollo, που αφορά τα ισχυρά αυτοκίνητα.
Σήμερα, το Superbollo εφαρμόζεται σε αυτοκίνητα με ισχύ μεγαλύτερη από 185 kW, δηλαδή περίπου 252 ίππους, και προβλέπει χρέωση 20 ευρώ για κάθε επιπλέον kW. Το ποσό μειώνεται σταδιακά όσο αυξάνεται η ηλικία του οχήματος και μηδενίζεται μετά την εικοσαετία.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες αναπτύχθηκε ένα ολόκληρο επιχειρηματικό μοντέλο. Το αυτοκίνητο μεταβιβάζεται τυπικά σε εταιρεία με έδρα στην Πολωνία και ταξινομείται εκεί. Κατόπιν, παραχωρείται στον Ιταλό οδηγό με σύμβαση μίσθωσης, leasing, χρησιδανείου ή άλλης μορφής νόμιμης χρήσης. Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις στις οποίες το όχημα δεν έχει βρεθεί ποτέ στην Πολωνία. Στα έγγραφα, όμως, ιδιοκτήτης του είναι πολωνικό φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ενώ ο Ιταλός καταγράφεται ως χρήστης.
Η εξοικονόμηση μπορεί να είναι πολύ μεγάλη. Με βάση τα στοιχεία που επικαλείται το Euronews, το μέσο κόστος υποχρεωτικής ασφάλισης στην Πολωνία διαμορφώνεται λίγο χαμηλότερα από τα 700 ζλότι, δηλαδή κάτω από περίπου 200 ευρώ. Την ίδια στιγμή, στην Ιταλία υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η αντίστοιχη δαπάνη είναι πολλαπλάσια.
Το Fiat Panda του 1,3 εκατ. ευρώ
Σοβαρά τροχαία ανέδειξαν το σημείο στο οποίο αυτή η πρακτική παύει να είναι ένα οικονομικό «κόλπο» και γίνεται τεράστιος οικονομικός κίνδυνος. Ενδεικτική είναι η υπόθεση ενός παλαιού Fiat Panda, με αξία περίπου 10.000 ζλότι, δηλαδή περίπου 2.300 ευρώ. Το όχημα έφερε πολωνικές πινακίδες, το οδηγούσε Ιταλός και δεν είχε ενεργή ασφαλιστική κάλυψη.
Το τροχαίο ήταν θανατηφόρο, με τη συνολική αποζημίωση να ανέρχεται περίπου σε 1,3 εκατ. ευρώ. Το ποσό πλήρωσε ο πολωνικός εγγυητικός μηχανισμός, ο οποίος τώρα ζητά την επιστροφή του από τον οδηγό. Από το 2025, οι πολωνικοί φορείς έχουν καταβάλει περίπου 5 εκατ. ευρώ για ζημιές που σχετίζονται με τέτοια οχήματα. Έως τον Αύγουστο του 2026 είχαν ξεκινήσει περίπου 100 διαδικασίες διεκδίκησης αποζημιώσεων από οδηγούς που ενεπλάκησαν ή από άλλους υπευθύνους.
Σε αυτό ακριβώς συνίσταται ο σημαντικός κίνδυνος για τον οδηγό: οι ευρωπαϊκές πινακίδες ενός οχήματος δεν συνεπάγονται ότι κάθε ασφάλιση, μίσθωση ή παραχώρηση χρήσης παρέχει αυτόματα κάλυψη σε όλες τις περιπτώσεις. Παράλληλα, το αυτοκίνητο οφείλει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της χώρας ταξινόμησής του σχετικά με την ασφάλιση, τον τεχνικό έλεγχο και τη νόμιμη κυκλοφορία.
Το 2026, οι ιταλικές αρχές ενίσχυσαν αισθητά τους ελέγχους. Ήδη από τον Μάρτιο του 2022 λειτουργεί στη χώρα το REVE, το Μητρώο Οχημάτων με Ξένες Πινακίδες. Εάν κάτοικος Ιταλίας χρησιμοποιεί όχημα με ξένες πινακίδες, το οποίο ανήκει σε άλλο πρόσωπο, για περισσότερες από 30 ημέρες στο ίδιο ημερολογιακό έτος, η χρήση πρέπει να δηλώνεται στο REVE, ακόμη και όταν οι ημέρες δεν είναι συνεχόμενες. Επιπλέον, ο οδηγός πρέπει να έχει έγγραφο που πιστοποιεί τον τίτλο και τη διάρκεια παραχώρησης του αυτοκινήτου.
Ένα πρόσθετο αντικίνητρο τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2026: στις σχετικές εγγραφές στο REVE επιβάλλεται πλέον και η ιταλική Imposta Provinciale di Trascrizione (IPT). Για τα επιβατικά αυτοκίνητα, το ύψος της επιβάρυνσης συνδέεται με την ισχύ τους.
Τον Αύγουστο ακολούθησε ακόμη μία σημαντική αλλαγή. Η εγκύκλιος της 13ης Αυγούστου 2026 έδωσε στις ιταλικές υπηρεσίες οδικής αστυνόμευσης τη δυνατότητα απευθείας χρήσης των πολωνικών ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων, ώστε να ελέγχουν τις άδειες κυκλοφορίας, τα στοιχεία των οχημάτων και το αν υπάρχει ενεργή υποχρεωτική ασφάλιση. Έτσι, η πολωνική πινακίδα δεν συνιστά πλέον από μόνη της «ασπίδα» έναντι του ελέγχου.
Θα μπορούσε να εφαρμοστεί κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα;
Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους Έλληνες οδηγούς. Σύμφωνα με τον γενικό ευρωπαϊκό κανόνα, ένα αυτοκίνητο ταξινομείται στη χώρα όπου βρίσκεται η συνήθης κατοικία του ιδιοκτήτη ή του χρήστη του. Όποιος εγκαθίσταται μόνιμα σε άλλη χώρα της ΕΕ οφείλει, κατά κανόνα, να ταξινομήσει εκεί το όχημά του και να πληρώσει τους φόρους που προβλέπονται στη συγκεκριμένη χώρα.
Για την Ελλάδα, η ΑΑΔΕ προσδιορίζει ως συνήθη κατοικία τον τόπο όπου ένα άτομο διαμένει συνήθως τουλάχιστον 185 ημέρες ετησίως, βάσει των προσωπικών και επαγγελματικών δεσμών του. Όποιος έχει τη συνήθη κατοικία του στο εξωτερικό και έρχεται προσωρινά στην Ελλάδα μπορεί, στο πλαίσιο της προσωρινής εισαγωγής, να χρησιμοποιεί αυτοκίνητο με ξένες πινακίδες έως έξι μήνες μέσα σε ένα δωδεκάμηνο.
Η χρήση οχήματος με αλλοδαπές πινακίδες επιτρέπεται επίσης σε ειδικές κατηγορίες κατοίκων Ελλάδας. Σε αυτές περιλαμβάνονται όσοι διαμένουν και εργάζονται στο εξωτερικό για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο δωδεκάμηνο, με δυνατότητα χρήσης επιβατικού αυτοκινήτου έως τρεις μήνες ετησίως.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για κάτοικο Ελλάδας που απασχολείται σε εταιρεία άλλου κράτους-μέλους της ΕΕ και χρησιμοποιεί εταιρικό αυτοκίνητο ταξινομημένο σε εκείνη τη χώρα. Ισχύουν, ωστόσο, αυστηρές προϋποθέσεις: η σύμβαση εργασίας πρέπει να προβλέπει την παραχώρηση του οχήματος, το αυτοκίνητο δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνιμα στην Ελλάδα, αλλά πρέπει να βρίσκεται εκτός αυτής κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους, και η ιδιωτική χρήση του οφείλει να είναι δευτερεύουσα έναντι της επαγγελματικής.
Συνεπώς, η λογική του ιταλικού μοντέλου, «παραχωρώ το αυτοκίνητό μου σε εταιρεία στην Πολωνία, αποκτώ πολωνικές πινακίδες και εξακολουθώ να το χρησιμοποιώ μόνιμα στην Ελλάδα», δεν συνιστά γενική νόμιμη επιλογή για έναν μόνιμο κάτοικο Ελλάδας. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι, όταν η κύρια κατοικία κάποιου είναι στην Ελλάδα και δεν ισχύει κάποια από τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις, το όχημα που μεταφέρεται στη χώρα πρέπει να ταξινομηθεί στην Ελλάδα και να λάβει ελληνικές πινακίδες. Προηγείται η καταβολή των αντίστοιχων φορολογικών επιβαρύνσεων και, όπου απαιτείται, του τέλους ταξινόμησης.
Αυστηρό είναι το ελληνικό πλαίσιο και σε ό,τι αφορά τα πρόσωπα που μπορούν να οδηγούν ένα όχημα το οποίο έχει εισέλθει νόμιμα στη χώρα υπό το καθεστώς προσωρινής εισαγωγής. Κατά κανόνα, απαγορεύονται η μεταβίβαση, η εκμίσθωση και η παραχώρηση της χρήσης του σε τρίτους. Για να το οδηγήσει άλλος δικαιούχος, χρειάζεται προηγουμένως έγκριση από το τελωνείο.
Την ίδια στιγμή, τα τέλη κυκλοφορίας στην Ελλάδα υπολογίζονται με βάση την ηλικία και τον κυβισμό στα παλαιότερα αυτοκίνητα, ενώ στα νεότερα λαμβάνονται υπόψη οι εκπομπές CO2. Στα οχήματα με πρώτη ταξινόμηση από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μετά εφαρμόζονται οι τιμές WLTP: έως τα 122 γρ./χλμ. τα τέλη είναι μηδενικά, ενώ πάνω από αυτό το όριο η επιβάρυνση είναι κλιμακωτή.
Η εξάπλωση των πολωνικών πινακίδων αναδεικνύει, πάντως, μια ευρύτερη διάσταση της ευρωπαϊκής αγοράς αυτοκινήτου. Όσο διευρύνονται οι διαφορές μεταξύ των χωρών στα ασφάλιστρα, στη φορολογία, στα τέλη και στο συνολικό κόστος κατοχής, τόσο ενισχύονται τα κίνητρα των οδηγών να αναζητούν εναλλακτικές μορφές διασυνοριακής ταξινόμησης.
Ωστόσο, οι πινακίδες άλλης ευρωπαϊκής χώρας δεν αναιρούν ούτε τη φορολογική κατοικία ούτε τις υποχρεώσεις του οδηγού στη χώρα όπου χρησιμοποιείται πραγματικά το όχημα. Η εμπειρία της Ιταλίας δείχνει πλέον πόσο υψηλό μπορεί να αποδειχθεί το κόστος ενός «φθηνού» τεχνάσματος, εάν συμβεί σοβαρό τροχαίο.
Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
