Τι εκφράζει το χαρακτηριστικό «V» των αναβατών, ποια είναι η προέλευσή του και γιατί εμφανίζεται πια τόσο συχνά και στους ελληνικούς δρόμους.
Αν βγεις με μοτοσυκλέτα ένα κυριακάτικο πρωινό σε έναν καλό επαρχιακό δρόμο, είναι σχεδόν σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα συναντήσεις αυτή τη χειρονομία. Ένας αναβάτης που κινείται στο αντίθετο ρεύμα απομακρύνει για λίγο το αριστερό χέρι από το τιμόνι και σχηματίζει με τον δείκτη και τον μέσο ένα μικρό «V», συνήθως με κατεύθυνση προς το έδαφος. Τις περισσότερες φορές, ο αναβάτης απέναντί του ανταποδίδει με τον ίδιο τρόπο.
Το γνωστό biker wave συγκαταλέγεται στους πιο χαρακτηριστικούς άγραφους κώδικες της μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας. Πρόκειται για ένα σύντομο νεύμα αναγνώρισης και σεβασμού, που αποτυπώνει την αίσθηση πως δύο άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι μοιράζονται κάτι κοινό.
Σε αντίθεση με ό,τι ίσως συνέβαινε παλαιότερα, ο χαιρετισμός αυτός δεν είναι πλέον σπάνιος στην Ελλάδα. Στις οργανωμένες βόλτες, στις ορεινές διαδρομές, στους επαρχιακούς δρόμους και στις εξόδους του Σαββατοκύριακου αποτελεί πια ιδιαίτερα συνηθισμένη εικόνα μεταξύ αναβατών. Αντίστοιχα, τα ελληνικά μέσα που ειδικεύονται στη μοτοσυκλέτα περιγράφουν πλέον το «V» ως καθιερωμένο χαιρετισμό της κοινότητας.
Τι εκφράζει πραγματικά το «V»
Σήμερα η σημασία του είναι αρκετά σαφής, παρότι η ακριβής ιστορική του προέλευση παραμένει αβέβαιη. Το «V» αποτελεί έναν χαιρετισμό μεταξύ αναβατών, έναν τρόπο να πουν «σε είδα, είμαστε της ίδιας παρέας» χωρίς να ανταλλάξουν ούτε λέξη.
Στην πράξη, η χειρονομία μπορεί να εκφράζει ταυτόχρονα την ευχή για καλό δρόμο και ασφαλή επιστροφή, τον σεβασμό προς τον άλλο αναβάτη, την αλληλεγγύη και το κοινό πάθος για τη μοτοσυκλέτα.
Στην Ελλάδα έχει συνδεθεί ιδιαίτερα και με την ευχή «πάντα όρθιος». Πολύ διαδεδομένη είναι, μάλιστα, η ερμηνεία ότι τα δύο δάχτυλα συμβολίζουν τους δύο τροχούς της μοτοσυκλέτας, που πρέπει να παραμένουν στον δρόμο. Πρόκειται για μια όμορφη και απολύτως ταιριαστή συμβολική εξήγηση, χωρίς όμως επαρκή ιστορική τεκμηρίωση ότι αυτή ήταν πράγματι η αφετηρία της χειρονομίας.
Από πού ξεκίνησε ο χαιρετισμός
Η αναζήτηση της προέλευσης του biker wave παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς γύρω της κυκλοφορούν αρκετές ιστορίες και μύθοι. Το ίδιο το σύμβολο «V» προϋπήρχε κατά πολύ της χρήσης του από τους μοτοσυκλετιστές. Έγινε γνωστό παγκοσμίως ως σύμβολο της Victory κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ αργότερα συνδέθηκε και με την ειρήνη.
Στον χώρο της μοτοσυκλέτας, μία από τις πιο διαδεδομένες και πιθανές εξηγήσεις για τη σύγχρονη μορφή του χαιρετισμού παραπέμπει στον Barry Sheene, τον Βρετανό δύο φορές Παγκόσμιο Πρωταθλητή των 500 κ.εκ. τη δεκαετία του 1970.
Ο Sheene συνήθιζε να απευθύνει το χαρακτηριστικό «V» στο κοινό και στους αντιπάλους του και θεωρείται ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διάδοσή του ως αναγνωρίσιμου συμβόλου των μοτοσυκλετιστών εκείνη την εποχή. Σύγχρονες αναφορές στην ιστορία του biker wave εντοπίζουν σε αυτή την περίοδο την ευρεία καθιέρωσή του. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι ο Sheene το «εφηύρε». Οι μοτοσυκλετιστές αντάλλασσαν χειρονομίες πολύ νωρίτερα και είναι δύσκολο να αποδοθεί με βεβαιότητα η πραγματική προέλευση του χαιρετισμού σε ένα μόνο πρόσωπο.
Γιατί ο χαιρετισμός γίνεται με το αριστερό χέρι
Η εξήγηση είναι και απολύτως πρακτική. Με το δεξί χέρι ο αναβάτης ελέγχει το γκάζι και το εμπρός φρένο, οπότε η απομάκρυνσή του από το τιμόνι για έναν χαιρετισμό θα ήταν, τουλάχιστον, κακή ιδέα. Έτσι, το biker wave γίνεται σχεδόν πάντοτε με το αριστερό.
Συνήθως, ο αναβάτης χαμηλώνει λίγο το χέρι στο πλάι και σχηματίζει με δύο δάχτυλα το «V». Πρόκειται για μια σύντομη, διακριτική κίνηση, χωρίς ανάγκη για θεαματικές χειρονομίες. Αυτή η χαμηλή εκδοχή είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ευρώπη, καθώς επιτρέπει τον χαιρετισμό χωρίς να αποσπάται σημαντικά η προσοχή από την οδήγηση.
Ολοένα πιο συνηθισμένος στις μοτοβόλτες στην Ελλάδα
Αυτή είναι και η σημαντικότερη διαφορά σε σύγκριση με μερικά χρόνια πριν. Το «V» δεν αποτελεί πια μια κίνηση που συναντάμε κυρίως από ξένους μοτοσυκλετιστές που ταξιδεύουν στην Ελλάδα. Στις καθημερινές διαδρομές στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, προφανώς δεν είναι πρακτικό εκατοντάδες αναβάτες να χαιρετιούνται κάθε λίγα μέτρα. Σε μια κυριακάτικη μοτοβόλτα, όμως, η εικόνα αλλάζει εντελώς.
Στις αγαπημένες διαδρομές των μοτοσυκλετιστών, στο βουνό, στο επαρχιακό δίκτυο ή σε μεγαλύτερα ταξίδια, η ανταλλαγή του χαιρετισμού είναι πλέον πολύ συχνή. Επίσημα στατιστικά για το πόσοι Έλληνες αναβάτες χρησιμοποιούν το «V» φυσικά δεν υπάρχουν. Άλλωστε, μια τέτοια καταγραφή θα ήταν παράλογη. Η καθημερινή εικόνα της μοτοσυκλετιστικής κοινότητας, πάντως, απέχει αρκετά από την εποχή κατά την οποία ο χαιρετισμός περιγραφόταν ως ξενόφερτος ή ασυνήθιστος.
Ίσως εκεί να βρίσκεται και το πιο όμορφο στοιχείο του. Είτε ο άλλος οδηγεί adventure 1.300 κ.εκ., superbike, naked είτε μια παλιότερη μοτοσυκλέτα, δεν έχει σημασία. Για εκείνο το ένα δευτερόλεπτο, ένας αναβάτης απλώς αναγνωρίζει την παρουσία ενός άλλου.
Η επικοινωνία δεν περιορίζεται στο «V»
Ο άγραφος κώδικας των μοτοσυκλετιστών περιλαμβάνει και άλλες μορφές επικοινωνίας. Όταν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν να φύγει το χέρι από το τιμόνι, συχνά αρκεί ένα νεύμα του κεφαλιού. Όταν δύο μοτοσυκλέτες κινούνται στην ίδια κατεύθυνση, εκείνος που προσπερνά μπορεί να απλώσει ελαφρά το πόδι του για να χαιρετήσει ή να ευχαριστήσει, μια πρακτική ιδιαίτερα συνηθισμένη και στην Ευρώπη.
Ορισμένοι αναβάτες χρησιμοποιούν επίσης σύντομες αναλαμπές των φώτων. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή, καθώς τα φώτα μπορεί να προειδοποιούν και για κίνδυνο στον δρόμο. Υπάρχουν ακόμη χειρονομίες που υποδεικνύουν εμπόδια στο οδόστρωμα, την ανάγκη να μειωθεί η ταχύτητα ή άλλα προβλήματα. Έτσι διαμορφώνεται μια μικρή, ολόκληρη «γλώσσα» ανάμεσα σε ανθρώπους που συναντιούνται μόνο για λίγα δευτερόλεπτα.
Πότε ο χαιρετισμός πρέπει να αποφεύγεται
Πάνω από κάθε άλλο κανόνα βρίσκεται ένας: δεν χαιρετάμε όταν αυτό συνεπάγεται έστω και μικρή απώλεια ελέγχου της μοτοσυκλέτας. Σε στροφή, σε έντονη επιτάχυνση ή φρενάρισμα, σε κακό οδόστρωμα, ανάμεσα σε αυτοκίνητα ή όποτε η κυκλοφορία απαιτεί και τα δύο χέρια στο τιμόνι, κανείς δεν περιμένει το «V».
Ένα νεύμα του κεφαλιού αρκεί. Ακόμη και η απουσία οποιασδήποτε απάντησης δεν αποτελεί ένδειξη αγένειας. Ο αναβάτης μπορεί απλώς εκείνη τη στιγμή να κάνει αυτό που οφείλει: να έχει το βλέμμα του στον δρόμο.
Μια μικρή χειρονομία που ενώνει τους αναβάτες
Ίσως αυτό να εξηγεί τελικά γιατί ο χαιρετισμός διατηρείται εδώ και τόσες δεκαετίες. Δεν εξυπηρετεί κάποια πρακτική ανάγκη, δεν είναι υποχρεωτικός και κανένας γραπτός κανόνας δεν επιβάλλει τη χρήση του. Παρ’ όλα αυτά, ενώ δύο άγνωστοι οδηγοί αυτοκινήτων μπορεί να ταξιδεύουν για ώρες ο ένας δίπλα στον άλλο χωρίς να αναγνωρίσουν ποτέ ο ένας την παρουσία του άλλου, δύο μοτοσυκλετιστές που διασταυρώνονται για ένα δευτερόλεπτο συχνά προλαβαίνουν να χαιρετηθούν.
Στην Ελλάδα, το μικρό αυτό «V» αποτελεί πλέον κομμάτι της μοτοσυκλετιστικής καθημερινότητας, τουλάχιστον όταν η κίνηση της πόλης μένει πίσω και αρχίζει η βόλτα. Ίσως, τελικά, δύο δάχτυλα να είναι αρκετά για να υπενθυμίσουν ότι η μοτοσυκλέτα παραμένει κάτι περισσότερο από μέσο μετακίνησης.
Τι κρατάμε
Το «V» αποτελεί έναν άτυπο χαιρετισμό αναγνώρισης και αλληλεγγύης ανάμεσα στους μοτοσυκλετιστές. Στην Ελλάδα συνοδεύεται συχνά από την έννοια της ευχής «πάντα όρθιος». Η αντίληψη ότι τα δύο δάχτυλα αντιστοιχούν στους δύο τροχούς είναι διαδεδομένη, χωρίς όμως να συνιστά αποδεδειγμένη ιστορική εξήγηση της προέλευσής του.
Ήδη από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το «V» είχε καθιερωθεί διεθνώς ως σύμβολο Victory. Στη μοτοσυκλετιστική κουλτούρα, ο Barry Sheene συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοσή του τη δεκαετία του 1970.
Για τον χαιρετισμό χρησιμοποιείται το αριστερό χέρι, ώστε το δεξί να παραμένει στο γκάζι και το εμπρός φρένο. Σήμερα, το «V» συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα, κυρίως στις μοτοβόλτες και έξω από τον αστικό ιστό. Στην πόλη η χρήση του είναι πιο περιορισμένη και ένα νεύμα του κεφαλιού συχνά αρκεί.
Η επικοινωνία των αναβατών περιλαμβάνει και άλλους κώδικες, όπως τον χαιρετισμό με το πόδι και τις προειδοποιητικές χειρονομίες. Σε κάθε περίπτωση, η ασφάλεια έχει προτεραιότητα: όταν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν τον χαιρετισμό, τα χέρια παραμένουν στο τιμόνι.
Όλες οι ειδήσεις
Θανατηφόρο τροχαίο στη Γλυφάδα: 3 νεκροί και δύο 18χρονοι στο νοσοκομείο
Πόση ώρα διαρκεί το πορτοκαλί φανάρι στην Ελλάδα; Τα δευτερόλεπτα που κάνουν τη διαφορά
Η McLaren ετοιμάζει SUV απέναντι στη Lamborghini Urus
