Με μια πρώτη ματιά, η Formula 1, η Formula 2, η Formula 3 και η Formula E δείχνουν να εντάσσονται στην ίδια ευρύτερη οικογένεια. Σε σημαντικό βαθμό, αυτό δεν είναι λανθασμένο. Ωστόσο, πίσω από την κοινή τους εικόνα υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές, οι οποίες δεν μπορούν να αγνοηθούν, καθώς επηρεάζουν καθοριστικά τον χαρακτήρα και το νόημα κάθε κατηγορίας.
Όλες φέρουν τη λέξη «Formula» στην ονομασία τους, όλες στηρίζονται σε μονοθέσια αγωνιστικά αυτοκίνητα και όλες περιστρέφονται γύρω από την ίδια βασική λογική: ένας οδηγός, ανοιχτό cockpit, τροχοί εκτός αμαξώματος και η επιδίωξη της μέγιστης δυνατής ταχύτητας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι ίδιες ή ότι οι διαφορές τους είναι αμελητέες.
Ο όρος «Formula» δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική ταμπέλα. Περιγράφει αγώνες με μονοθέσια, open-wheel αυτοκίνητα, τα οποία κατασκευάζονται βάσει συγκεκριμένων τεχνικών κανονισμών. Πρόκειται για οχήματα με αεροδυναμικά βοηθήματα, πτέρυγες, ειδικά πλαίσια και σχεδίαση που απέχει πλήρως από τα αυτοκίνητα δρόμου.
Τα «σκαλοπάτια» προς την κορυφή
Αυτό είναι το πιο εμφανές κοινό στοιχείο. Υπάρχει, ωστόσο, και ένα δεύτερο, λιγότερο προφανές: όλες αυτές οι κατηγορίες συνδέονται, η καθεμία με τον δικό της τρόπο, με το σύστημα της FIA και τη λεγόμενη Super License. Κανένας οδηγός, όσο ταλαντούχος κι αν θεωρείται, δεν μπορεί να περάσει απλώς από το πουθενά στη Formula 1. Απαιτείται να συγκεντρώσει τους αναγκαίους βαθμούς μέσα από συμμετοχές και αποτελέσματα σε αναγνωρισμένα πρωταθλήματα, όπως η Formula 2, η Formula 3 ή και η Formula E.
Εδώ αρχίζει να αποτυπώνεται η ουσιαστική διαφορά. Η Formula 2 και η Formula 3 λειτουργούν, στην πράξη, ως ενδιάμεσα σκαλοπάτια προς τη Formula 1. Εντάσσονται σε μια πιο καθαρή αλλά ιδιαίτερα σκληρή αγωνιστική πορεία, η οποία συνήθως ξεκινά από το karting, περνά από μικρότερες κατηγορίες, συνεχίζεται στη F3 και στη F2 και, μόνο για τους ελάχιστους που πραγματικά ξεχωρίζουν, φτάνει μέχρι τη F1.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι από τους σημερινούς οδηγούς της Formula 1 έχουν ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο. Η F3 και η F2 υπάρχουν για να ξεχωρίζουν ποιος μπορεί να αντέξει την πίεση, την ταχύτητα, τη διαχείριση των ελαστικών, τη στρατηγική και την πολιτική ενός paddock που, σε κάθε επίπεδο, γίνεται όλο και πιο απαιτητικό και λιγότερο συγχωρητικό.
Αγώνας με επίκεντρο την ηλεκτροκίνηση
Η Formula E, από την πλευρά της, ακολουθεί μια διαφορετική διαδρομή. Δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς ως ακόμη ένα ενδιάμεσο στάδιο πριν από τη Formula 1. Πρόκειται για μια παράλληλη κορυφαία κατηγορία, με ξεχωριστή ταυτότητα και σαφή φιλοσοφία. Η ύπαρξή της χτίστηκε πάνω στην ηλεκτροκίνηση, έχοντας ως βασικό σημείο αναφοράς την τεχνολογία του μέλλοντος.
Η πιο εμφανής διαφορά εντοπίζεται, αναπόφευκτα, στο σύστημα κίνησης. Η Formula 1, η Formula 2 και η Formula 3 βασίζονται σε κινητήρες εσωτερικής καύσης, με ξεχωριστές τεχνικές προδιαγραφές για κάθε κατηγορία. Η Formula E, από την άλλη, είναι αποκλειστικά ηλεκτρική, κάτι που αλλάζει ριζικά την αγωνιστική εμπειρία.
Δεν προσφέρει τον κλασικό ήχο ενός αγωνιστικού κινητήρα, δεν περιλαμβάνει ανεφοδιασμό καυσίμου και δεν ακολουθεί την ίδια λογική στη διαχείριση της ενέργειας. Διαθέτει, ωστόσο, τους δικούς της απαιτητικούς κανόνες: αποδοτικότητα, ανάκτηση ενέργειας, στρατηγική μπαταρίας και αγώνες στους οποίους κάθε λάθος μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα ακριβό.
Πίστες vs αστικοί δρόμοι
Υπάρχει ακόμη μία διαφορά που συχνά υποτιμάται: το είδος των διαδρομών. Η Formula E έχει στηρίξει μεγάλο μέρος της ταυτότητάς της σε αγώνες μέσα σε πόλεις, με στενούς δρόμους, τοίχους σε μικρή απόσταση, ελάχιστα περιθώρια λάθους και την αίσθηση ότι ο αγώνας εισχωρεί στον αστικό ιστό.
Αντίθετα, η Formula 1 διαθέτει επίσης street circuits, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το Μονακό, όμως ο βασικός της χαρακτήρας παραμένει συνδεδεμένος κυρίως με μόνιμες πίστες και ιστορικά Grand Prix.
Με απλά λόγια, όλες οι κατηγορίες «Formula» έχουν κοινό αγωνιστικό DNA, όμως δεν εξυπηρετούν τον ίδιο ρόλο. Η F3 και η F2 λειτουργούν ως η απαιτητική διαδρομή προς την κορυφή. Η F1 είναι η ίδια η κορυφή. Η Formula E, αντίθετα, κινείται σε διαφορετική λογική: ένα ηλεκτρικό πεδίο δοκιμών για ταχύτητα, τεχνολογία και αγώνες μέσα στον αστικό ιστό.
Αυτό ακριβώς κάνει τη σύγκριση πιο αποκαλυπτική. Μπορεί όλες να δίνουν την εικόνα μονοθεσίων που παλεύουν για δέκατα του δευτερολέπτου, όμως στην πράξη καθεμία αποτυπώνει μια διαφορετική, όχι πάντα καθησυχαστική, εκδοχή για το πού βρίσκεται σήμερα και προς τα πού κατευθύνεται ο μηχανοκίνητος αθλητισμός. Με πληροφορίες από SupercarBlondie
