Τι θα συνέβαινε αν στη θέση ενός ΙΧ βρισκόταν ένα αυτοκίνητο πολιτικού ή επιχειρηματία με συνοδεία;

Published:

Τι θα συνέβαινε αν στη θέση του ΙΧ βρισκόταν το αυτοκίνητο ενός πολιτικού ή επιχειρηματία μαζί με τη συνοδεία του; Mobility

22 Νοεμβρίου 2026, 20:55

Του Τάκη Τρακουσέλλη

Τα όρια ταχύτητας ισχύουν και για τα αυτοκίνητα που μεταφέρουν πολιτικούς, επιχειρηματίες ή άλλα πρόσωπα υπό προστασία. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας επιτρέπει στα οχήματα άμεσης ανάγκης να παρεκκλίνουν από ορισμένους κανόνες μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το αν μπορεί να συλληφθεί ένας οδηγός εξαρτάται από το αδίκημα και από την ιδιότητα του ίδιου, όχι του επιβάτη του.

Η σύλληψη της οδηγού στη λεωφόρο Συγγρού επαναφέρει το ερώτημα: τι θα συνέβαινε αν, αντί για ένα απλό ΙΧ, επρόκειτο για αυτοκίνητο πολιτικού ή επιχειρηματία με συνοδεία ασφαλείας; Η οδηγός συνελήφθη για απείθεια και επικίνδυνη οδήγηση, καθώς φέρεται να αγνόησε το σήμα των αστυνομικών και να συνέχισε την πορεία της κάνοντας επικίνδυνους ελιγμούς. Αυτές είναι οι πράξεις που της αποδίδονται· η σύλληψη δεν συνιστά δικαστική καταδίκη.

-

Η παρουσία φρουράς δεν απαλλάσσει τον οδηγό από την τήρηση του ΚΟΚ. Αν δεν υπάρχει νόμιμη εξαίρεση, ισχύουν οι προβλεπόμενες κυρώσεις. Άλλο όμως η βεβαίωση διοικητικού προστίμου και άλλο η σύλληψη, η οποία προϋποθέτει ποινικό αδίκημα. Αν στο τιμόνι βρίσκεται εν ενεργεία βουλευτής, πρέπει να συνυπολογιστεί και η ασυλία που του παρέχει το Σύνταγμα.

Πότε επιτρέπονται παρεκκλίσεις και ποια πρόστιμα προβλέπονται

Το άρθρο 48 του ισχύοντος Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025) ρυθμίζει την κίνηση των οχημάτων άμεσης ανάγκης. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα ασθενοφόρα και τα οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας, των στρατιωτικών και των λιμενικών αρχών. Ο νόμος δεν προβλέπει ξεχωριστή κατηγορία οχημάτων με προνόμια στην κυκλοφορία επειδή μεταφέρουν πολιτικό, γνωστό επιχειρηματία ή πρόσωπο με ιδιωτική ασφάλεια.

Ένα αστυνομικό όχημα συνοδείας μπορεί να εμπίπτει στην κατηγορία των οχημάτων άμεσης ανάγκης. Η χρήση των ειδικών συσκευών προειδοποίησης, ωστόσο, πρέπει να δικαιολογείται από τον κατεπείγοντα χαρακτήρα της συγκεκριμένης αποστολής. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 48, επιτρέπεται παρέκκλιση από ορισμένους κανόνες κυκλοφορίας, μεταξύ των οποίων και εκείνοι για την ταχύτητα, εφόσον το όχημα χρησιμοποιεί την προβλεπόμενη ειδική προειδοποίηση και δεν θέτει σε κίνδυνο τους άλλους χρήστες του δρόμου.

Μια επείγουσα ανάγκη προστασίας μπορεί, επομένως, να δικαιολογεί διαφορετικό χειρισμό της μετακίνησης. Δεν απαιτείται να έχει προηγηθεί επίθεση, χρειάζονται όμως πραγματικά περιστατικά που να τεκμηριώνουν το κατεπείγον. Η καθυστέρηση σε ένα ραντεβού ή η επιθυμία να αποφύγει κανείς την κίνηση δεν αρκούν.

Ούτε η παρουσία αστυνομικού στο τιμόνι ενός ΙΧ το εξαιρεί αυτομάτως από τον ΚΟΚ. Το άρθρο 92 του ν. 4962/2022 επιτρέπει σε αστυνομικούς, στο πλαίσιο της συνοδευτικής ασφάλειας, να οδηγούν ορισμένα κρατικά και ιδιωτικά οχήματα προστατευόμενων προσώπων. Η διάταξη ορίζει σε ποιον μπορεί να ανατεθεί η οδήγηση· δεν δίνει γενική άδεια υπέρβασης των ορίων ταχύτητας.

Ακόμη και τα οχήματα άμεσης ανάγκης δεν επιτρέπεται να κινούνται αντίθετα σε μονόδρομο ή να αγνοούν τα σήματα των τροχονόμων. Σε επίσημη μετακίνηση μπορούν να ισχύσουν νόμιμες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις: υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 6, τα σήματα του τροχονόμου υπερισχύουν των φωτεινών σηματοδοτών και της σήμανσης. Η ιδιωτική συνοδεία δεν έχει αντίστοιχη εξουσία ρύθμισης της κυκλοφορίας λόγω της ιδιότητάς της.

Τι σημαίνει στην πράξη η υποχρέωση αποφυγής κινδύνου φαίνεται στην απόφαση 1892/2024 του Αρείου Πάγου. Με βάση τον προηγούμενο ΚΟΚ, το δικαστήριο εξέτασε σύγκρουση περιπολικού που συνόδευε ασθενοφόρο με δύο ανήλικους εγκαυματίες. Η αποστολή ήταν πράγματι επείγουσα και τα προειδοποιητικά σήματα λειτουργούσαν. Ο οδηγός του περιπολικού, όμως, μπήκε σε διασταύρωση με κόκκινο χωρίς να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να περάσει με ασφάλεια. Η κρίση για υπαιτιότητά του κατά 70% διατηρήθηκε.

Στην ίδια απόφαση αναγνωρίστηκε ότι ακόμη και η διέλευση με κόκκινο μπορεί να δικαιολογηθεί υπό τις αυστηρές προϋποθέσεις μιας επείγουσας αποστολής. Ο οδηγός, ωστόσο, οφείλει να ελέγχει αν μπορεί να περάσει χωρίς να θέσει σε κίνδυνο άλλους οδηγούς ή πεζούς. Ο φάρος και η σειρήνα δεν τον απαλλάσσουν από την ευθύνη για επικίνδυνο χειρισμό.

Από την πλευρά τους, οι άλλοι οδηγοί οφείλουν, μόλις αντιληφθούν την ηχητική ή φωτεινή προειδοποίηση, να διευκολύνουν τη διέλευση του οχήματος άμεσης ανάγκης. Πρέπει να κινούνται προς τα δεξιά για να αφήσουν χώρο και, αν χρειάζεται, να σταματούν. Δεν επιτρέπεται να ακολουθούν από κοντά το όχημα στην επείγουσα αποστολή του. Ένα ΙΧ που κινείται πίσω του δεν αποκτά αυτομάτως την ίδια προτεραιότητα.

Όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εξαίρεσης, ισχύουν τα συνήθη όρια ταχύτητας. Για επιβατικό ΙΧ χωρίς ρυμουλκούμενο, το όριο εκτός κατοικημένων περιοχών είναι κατά κανόνα 130 χλμ./ώρα στον αυτοκινητόδρομο, 110 χλμ./ώρα στην οδό ταχείας κυκλοφορίας και 90 χλμ./ώρα στο υπόλοιπο ασφαλτοστρωμένο δίκτυο, εκτός αν η ειδική σήμανση ορίζει διαφορετικά. Ο χαρακτηρισμός «εθνική οδός» δεν σημαίνει ότι επιτρέπονται τα 130 χλμ./ώρα σε όλο το μήκος της.

Στις κατοικημένες περιοχές το γενικό όριο είναι 30 χλμ./ώρα από την 1η Ιανουαρίου 2026. Στα 50 χλμ./ώρα παραμένει το όριο για τους μονόδρομους με τουλάχιστον δύο διαγραμμισμένες λωρίδες, τους δρόμους διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο διαγραμμισμένες λωρίδες ανά κατεύθυνση και τους δρόμους διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα. Και εδώ η ειδική σήμανση μπορεί να ορίζει διαφορετικό όριο. Δεν ισχύει, συνεπώς, ούτε το «παντού 30» ούτε το «παντού 50» στην πόλη.

Κατά το άρθρο 23, ο οδηγός οφείλει επίσης να προσαρμόζει την ταχύτητά του στην ορατότητα, την κυκλοφορία και την κατάσταση του δρόμου. Ανάλογα με τις συνθήκες, ακόμη και ταχύτητα χαμηλότερη από το όριο της πινακίδας μπορεί να μην είναι κατάλληλη.

Τα άρθρα 24 και 108 προβλέπουν κλιμακωτές διοικητικές κυρώσεις. Για υπέρβαση έως και 20 χλμ./ώρα, το πρόστιμο είναι 150 ευρώ. Για υπέρβαση πάνω από 20 και έως 30 χλμ./ώρα, το πρόστιμο παραμένει στα 150 ευρώ, αλλά αφαιρείται και η άδεια οδήγησης για 20 ημέρες. Πάνω από 30 και έως 50 χλμ./ώρα, το πρόστιμο ανέρχεται σε 350 ευρώ και η άδεια αφαιρείται για 30 ημέρες.

Αν η υπέρβαση ξεπερνά τα 50 χλμ./ώρα, επιβάλλεται πρόστιμο 700 ευρώ και η άδεια αφαιρείται επιτόπου για 60 ημέρες. Για οδήγηση με ταχύτητα πάνω από 200 χλμ./ώρα, προβλέπονται πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση της άδειας για ένα έτος.

Ειδικός κανόνας ισχύει για ταχύτητα πάνω από 150 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο, πάνω από 130 χλμ./ώρα σε οδό ταχείας κυκλοφορίας ή πάνω από 120 χλμ./ώρα στο υπόλοιπο δίκτυο. Εφόσον δεν προβλέπεται βαρύτερη κύρωση, το πρόστιμο είναι 350 ευρώ και η άδεια αφαιρείται για 30 ημέρες. Έτσι, όποιος κινείται με 160 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο με όριο 130 χλμ./ώρα υπόκειται στην κύρωση των 350 ευρώ και των 30 ημερών, αν και η υπέρβαση είναι ακριβώς 30 χλμ./ώρα.

Σε περίπτωση υποτροπής, οι κυρώσεις γίνονται αυστηρότερες. Για σοβαρή υπέρβαση ταχύτητας που εμπίπτει στο άρθρο 110, η δεύτερη παράβαση μέσα σε πέντε χρόνια επιφέρει πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση της άδειας για 180 ημέρες. Για τρίτη παράβαση μέσα στην προβλεπόμενη πενταετία από την προηγούμενη, το πρόστιμο φτάνει τα 2.000 ευρώ και η άδεια αφαιρείται για ένα έτος. Ειδικά για ταχύτητα άνω των 200 χλμ./ώρα, η δεύτερη παράβαση συνεπάγεται πρόστιμο 4.000 ευρώ και αφαίρεση της άδειας για δύο έτη, ενώ η τρίτη πρόστιμο 8.000 ευρώ και αφαίρεση για τέσσερα έτη. Στις σχετικές περιπτώσεις υποτροπής, για την επαναχορήγηση της άδειας προβλέπονται επίσης εκπαίδευση και εξέταση.

Πότε προβλέπεται σύλληψη και τι ισχύει για τους βουλευτές

Για να υπάρξει ποινική ευθύνη, πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις συγκεκριμένου αδικήματος. Το άρθρο 290Α του Ποινικού Κώδικα περιλαμβάνει την οδήγηση ΙΧ με υπέρβαση του επιτρεπόμενου ορίου κατά τουλάχιστον 60 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας. Σε κατοικημένη περιοχή ή στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο, η αντίστοιχη υπέρβαση είναι τουλάχιστον 40 χλμ./ώρα.

Σε αυτοκινητόδρομο με όριο 130 χλμ./ώρα, επομένως, το αριθμητικό κριτήριο πληρούται από τα 190 χλμ./ώρα. Σε αστικό δρόμο με όριο 50 χλμ./ώρα πληρούται στα 90 χλμ./ώρα και σε δρόμο με όριο 30 χλμ./ώρα στα 70 χλμ./ώρα. Για την εφαρμογή του άρθρου εξετάζονται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις του, ιδίως αν μπορούσε να προκληθεί ο κίνδυνος που περιγράφει η διάταξη και αν υπάρχει η απαιτούμενη υπαιτιότητα. Δεν είναι αναγκαίο να έχει συμβεί σύγκρουση.

Το ίδιο άρθρο αντιμετωπίζει τους επικίνδυνους ελιγμούς ως ξεχωριστή περίπτωση. Η ποινική αξιολόγηση, λοιπόν, δεν περιορίζεται στην ένδειξη του οργάνου μέτρησης. Οδηγός που κινείται επιθετικά ανάμεσα στους άλλους χρήστες του δρόμου μπορεί να ελεγχθεί για επικίνδυνη οδήγηση, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, ακόμη και αν δεν έχει υπερβεί τα συγκεκριμένα αριθμητικά όρια.

Η παρ. 1 του άρθρου 290Α προβλέπει φυλάκιση έως τρία έτη όταν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα και φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους όταν μπορεί να κινδυνεύσει άνθρωπος. Αν η πράξη προκαλέσει βαριά σωματική βλάβη ή σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, προβλέπεται κάθειρξη έως δέκα έτη. Αν προκαλέσει θάνατο, προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών. Σε περίπτωση θανάτου μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.

Η επικίνδυνη οδήγηση από αμέλεια αποτελεί χωριστή περίπτωση και, υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 2, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή. Μια σοβαρή υπέρβαση ταχύτητας δεν επισύρει αυτομάτως τη βαρύτερη ποινή. Το δικαστήριο κρίνει τη συγκεκριμένη πράξη και τις συνέπειές της.

Το σήμα στάσης που δίνει ένστολος αστυνομικός είναι δεσμευτικό τόσο για τους οδηγούς όσο και για τους πεζούς, σύμφωνα με το άρθρο 49 του ΚΟΚ. Η μη συμμόρφωση επισύρει διοικητικές κυρώσεις κατηγορίας Ε3-Β και φυλάκιση έως ένα έτος. Η παρουσία συνοδείας ασφαλείας δεν δίνει στον οδηγό γενικό δικαίωμα να συνεχίσει την πορεία του.

Όταν στοιχειοθετείται αυτόφωρο κακούργημα ή πλημμέλημα που διώκεται αυτεπαγγέλτως, το άρθρο 275 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας υποχρεώνει τα αστυνομικά όργανα να προχωρήσουν σε σύλληψη, τηρώντας τις συνταγματικές εγγυήσεις. Ούτε ο επιχειρηματίας που οδηγεί ο ίδιος ούτε ο επαγγελματίας οδηγός του ούτε ο αστυνομικός της συνοδείας αποκτούν ασυλία λόγω της φρουράς. Αν τελούν αντίστοιχο αυτόφωρο αδίκημα και δεν υπάρχει νόμιμη εξαίρεση, η συνοδεία δεν αποτελεί εμπόδιο στη σύλληψή τους.

Κρίσιμο παραμένει ποιος έκανε τι. Ο πολιτικός ή ο επιχειρηματίας που κάθεται στο πίσω κάθισμα δεν θεωρείται εξ αυτού δράστης της οδηγικής παράβασης. Τυχόν ποινική συμμετοχή του πρέπει να αποδειχθεί με συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίστοιχα, κάθε οδηγός της συνοδείας ελέγχεται για τη δική του συμπεριφορά, εφόσον υπάρχουν στοιχεία παράβασης.

Αν οδηγεί ο ίδιος εν ενεργεία βουλευτής, ισχύουν διαφορετικοί δικονομικοί κανόνες. Κατά το άρθρο 62 του Συντάγματος, στη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου δεν επιτρέπεται δίωξη ή σύλληψή του χωρίς άδεια της Βουλής. Προηγούμενη άδεια δεν απαιτείται για αυτόφωρο κακούργημα. Για αυτόφωρο πλημμέλημα, συνεπώς, δεν εφαρμόζεται στον βουλευτή η διαδικασία άμεσης σύλληψης που ισχύει για έναν απλό πολίτη.

Η Βουλή οφείλει να χορηγήσει την άδεια όταν το αίτημα της εισαγγελικής αρχής αφορά αδίκημα που δεν συνδέεται με τα καθήκοντα του βουλευτή ή με την πολιτική του δραστηριότητα. Η προστασία αυτή αφορά την ποινική διαδικασία. Δεν επιτρέπει την παραβίαση του ΚΟΚ ούτε συνεπάγεται γενική απαλλαγή από διοικητικά πρόστιμα.

Η βουλευτική ασυλία είναι προσωπική: αν ο βουλευτής επιβαίνει σε όχημα που οδηγεί αστυνομικός ή άλλος επαγγελματίας, δεν καλύπτει τον οδηγό. Όπως διευκρινίζει το άρθρο 56 παρ. 4 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, άλλοι κατηγορούμενοι για τους οποίους δεν απαιτείται άδεια δίωξης διώκονται χωρίς αυτό το κώλυμα.

Η ασυλία δεν σημαίνει επίσης ότι η αστυνομία οφείλει να αφήσει μια επικίνδυνη συμπεριφορά να συνεχιστεί. Με την εγκύκλιο 4/2012, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου διαχώρισε τη σύλληψη από τη λήψη αποτρεπτικών αστυνομικών μέτρων και τη νόμιμη συλλογή αποδείξεων. Η εγκύκλιος δεν αναφέρεται ειδικά στις τροχαίες συνοδείες, αποσαφηνίζει όμως ότι η συνταγματική προστασία δεν αναιρεί τον ρόλο της αστυνομίας στην πρόληψη του εγκλήματος.

Από το 2026, το άρθρο 32Α του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, που προστέθηκε με τον ν. 5303/2026, προβλέπει ειδική διαδικασία για την ταχύτερη ανάκριση και εκδίκαση αξιόποινων πράξεων βουλευτών. Εφαρμόζεται εφόσον η Βουλή έχει δώσει την άδειά της ή πρόκειται για αυτόφωρο κακούργημα. Για τα πλημμελήματα εξακολουθεί να απαιτείται η προηγούμενη άδεια που προβλέπει το Σύνταγμα.

Για τους υπουργούς και τους υφυπουργούς, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η πράξη τελέστηκε κατά την άσκηση των υπουργικών καθηκόντων, καθώς αυτά τα αδικήματα αφορά το άρθρο 86 του Συντάγματος. Η ιδιότητα του υπουργού δεν αρκεί για να ενταχθεί μια οδηγική παράβαση σε αυτή την κατηγορία. Για πράξεις εκτός άσκησης καθηκόντων αρμόδια είναι τα κοινά δικαστήρια. Αν ο υπουργός είναι και βουλευτής, εξετάζεται επιπλέον η προστασία του άρθρου 62.

Η απάντηση στο ερώτημα που έθεσε το περιστατικό της Συγγρού εξαρτάται, επομένως, από το ποιος οδηγούσε, τι έκανε και ποιες ήταν οι πραγματικές συνθήκες της αποστολής. Για οδηγό συνοδείας χωρίς προσωπική ασυλία, αντίστοιχο αυτόφωρο αδίκημα ενεργοποιεί τη διαδικασία σύλληψης. Για τον βουλευτή που βρίσκεται ο ίδιος στο τιμόνι, καθοριστική είναι η συνταγματική διάκριση ανάμεσα στο πλημμέλημα και στο αυτόφωρο κακούργημα.

Το αν οι κανόνες τηρούνται στην πράξη κρίνεται με βάση τα περιστατικά κάθε υπόθεσης και τους ελέγχους που γίνονται. Η φύλαξη ενός προσώπου δεν παρέχει απεριόριστη ελευθερία κινήσεων στον δρόμο. Η νόμιμη προστασία του πρέπει να συμβαδίζει με την ασφάλεια των οδηγών και των πεζών γύρω του.

Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

READ MORE

Find us on X

Related articles

Latest articles