5 Σεπτεμβρίου, 2026 8:06 -
Το diesel, που επί δεκαετίες πρωταγωνιστούσε στα μεγάλα ταξίδια και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό «εργαλείο» για τις επαγγελματικές μεταφορές, δεν χάνει πλέον μόνο μερίδιο στις πωλήσεις αυτοκινήτων. Σταδιακά, αρχίζει να περιορίζεται και ο χώρος που καταλαμβάνει στα πρατήρια καυσίμων.
Η μεταβολή αυτή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Βρετανία. Σύμφωνα με νέα ανάλυση, έως το τέλος της δεκαετίας ορισμένα πρατήρια στο Λονδίνο ενδέχεται να διακόψουν πλήρως την πώληση diesel.
-
Ο λόγος δεν θα είναι κάποια νομοθετική απαγόρευση, αλλά η πιθανότητα να μην είναι πια οικονομικά συμφέρουσα η διατήρηση αντλιών, δεξαμενών και πολύτιμου χώρου για ένα καύσιμο με διαρκώς λιγότερους πελάτες. Αυτή είναι και η ουσιαστική διάκριση.
Σήμερα δεν υπάρχει απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που να ορίζει ότι το diesel θα αποσυρθεί από τα πρατήρια το 2030 ή το 2035. Η αγορά, ωστόσο, αλλάζει με τέτοιους ρυθμούς ώστε σε κάποιες περιοχές οι πρατηριούχοι ενδέχεται να επιλέξουν οι ίδιοι τη διακοπή της διάθεσής του, πολύ πριν επιβληθεί οποιοσδήποτε θεσμικός περιορισμός.
Η βρετανική New AutoMotive εκτιμά ότι κάποια πρατήρια του Λονδίνου θα μπορούσαν να πάψουν να πωλούν diesel έως το 2030. Μέχρι το 2035, την ίδια κατεύθυνση ενδέχεται να έχουν ακολουθήσει αρκετά από τα περίπου 8.400 πρατήρια του Ηνωμένου Βασιλείου.
Πίσω από αυτή την προοπτική βρίσκεται η ταχύτατη μείωση των πετρελαιοκίνητων επιβατικών αυτοκινήτων. Πριν από μία δεκαετία, το diesel είχε φτάσει να καλύπτει σχεδόν τη μισή αγορά καινούργιων αυτοκινήτων στη Βρετανία. Το 2025, το μερίδιό του είχε υποχωρήσει περίπου στο 5%.
Την ίδια ώρα, περιοχές όπως το Λονδίνο επιταχύνουν την απομάκρυνση των παλαιότερων diesel, εφαρμόζοντας ζώνες χαμηλών εκπομπών και οικονομικά αντικίνητρα. Ενδεικτικά, η διευρυμένη ULEZ προβλέπει ημερήσια χρέωση για τα παλαιότερα αυτοκίνητα που δεν ανταποκρίνονται στις απαιτούμενες προδιαγραφές εκπομπών.
Η συρρίκνωση του αριθμού των diesel επιβατικών μεταβάλλει παράλληλα τα οικονομικά δεδομένα των πρατηρίων. Μια αντλία με ολοένα μικρότερη χρήση μπορεί να αποφέρει λιγότερα κέρδη από δύο ή τρεις ταχυφορτιστές υψηλής ισχύος, ιδίως σε σημεία με αυξημένη κυκλοφορία. Άλλωστε, το μελλοντικό πρατήριο δεν θεωρείται πλέον μόνο χώρος πώλησης βενζίνης και πετρελαίου, αλλά ένας μικρός ενεργειακός κόμβος.
Το diesel ήδη υποχωρεί στις πωλήσεις καινούργιων αυτοκινήτων στην Ελλάδα
Η εξέλιξη αφορά άμεσα και την Ελλάδα, όπου οι πωλήσεις νέων πετρελαιοκίνητων επιβατικών έχουν επίσης μειωθεί εντυπωσιακά. Τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία του ΣΕΑΑ αποτυπώνουν ξεκάθαρα αυτή την τάση.
Στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026, το μερίδιο των καινούργιων diesel στην ελληνική αγορά επιβατικών αυτοκινήτων ήταν μόλις 2,3%. Ειδικά τον Ιούλιο, περιορίστηκε ακόμη περισσότερο, στο 1%.
Το μέγεθος της αλλαγής φαίνεται και από τις υπόλοιπες τεχνολογίες: κατά το ίδιο επτάμηνο, τα απλά υβριδικά είχαν φτάσει στο 57,6%, τα αμιγώς ηλεκτρικά στο 6,5% και τα plug-in hybrid στο 6,4%. Συνεπώς, για κάθε νέο diesel που ταξινομείται σήμερα στην Ελλάδα, οι πωλήσεις ηλεκτροκίνητων ή εξηλεκτρισμένων αυτοκινήτων είναι πολλαπλάσιες. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη της κατεύθυνσης που ακολουθεί η αγορά.
Οι νέες ταξινομήσεις, όμως, απέχουν πολύ από την εικόνα των εκατομμυρίων αυτοκινήτων που βρίσκονται ήδη στους ελληνικούς δρόμους. Η Ελλάδα έχει έναν από τους πιο γηρασμένους στόλους στην Ευρώπη, κάτι που σημαίνει ότι η συνολική στροφή προς νεότερες τεχνολογίες χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο από αυτόν που υποδηλώνουν οι ετήσιες πωλήσεις.
Ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα έχει η κατάσταση στα επαγγελματικά οχήματα. Φορτηγά, ελαφρά επαγγελματικά, τουριστικά λεωφορεία, οχήματα διανομών, αγροτικά μηχανήματα και μεγάλο μέρος του μεταφορικού έργου παραμένουν εξαρτημένα από το diesel. Η μετάβασή τους στην ηλεκτροκίνηση εξελίσσεται με πολύ βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τα επιβατικά.
Για τον λόγο αυτό, δεν θεωρείται ρεαλιστικό να αρχίσουν τα ελληνικά πρατήρια να απομακρύνουν μαζικά τις αντλίες diesel μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια. Τουλάχιστον όχι ακόμη.
Πιθανότερη εξέλιξη είναι η σταδιακή αναδιαμόρφωση των εγκαταστάσεών τους, με μικρότερη έμφαση σε ορισμένα συμβατικά καύσιμα, περισσότερους ταχυφορτιστές και ανάπτυξη χώρων στάθμευσης και φόρτισης. Παράλληλα, οι υπηρεσίες λιανικής και εστίασης αναμένεται να αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στα έσοδα των πρατηρίων.
Αυτή η αλλαγή έχει ξεκινήσει και στην Ελλάδα. Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026, το επίσημο Μητρώο Υποδομών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης κατέγραφε 9.781 δημοσίως προσβάσιμα σημεία φόρτισης, κατανεμημένα σε 4.152 τοποθεσίες στη χώρα.
Τα μεγέθη αυτά διαφέρουν σημαντικά από εκείνα που καταγράφονταν μόλις πριν από λίγα χρόνια. Παράλληλα, φανερώνουν την ταχύτητα με την οποία αρχίζει να αναπτύσσεται μια παράλληλη ενεργειακή υποδομή για το αυτοκίνητο.
Πέρα από το παραδοσιακό «βενζινάδικο» το πρατήριο του μέλλοντος
Το βασικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν θα ανακοινωθεί ξαφνικά κάποια ημέρα ότι «απαγορεύεται το diesel». Η μετάβαση πιθανότατα δεν θα προκύψει με αυτόν τον τρόπο, αλλά μέσα από τις οικονομικές συνθήκες.
Σε μια περιοχή όπου τα ηλεκτρικά και τα υβριδικά αυτοκίνητα αυξάνονται, τα diesel λιγοστεύουν και οι ανάγκες φόρτισης μεγαλώνουν, ο ιδιοκτήτης ενός πρατηρίου καλείται να αξιολογήσει ποια χρήση αποδίδει περισσότερο για κάθε τετραγωνικό μέτρο του οικοπέδου του. Σε αυτό το σημείο μπορεί να ξεκινήσει η ουσιαστική υποχώρηση των παραδοσιακών αντλιών.
Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η ευρωπαϊκή πολιτική, αν και πλέον συνοδεύεται από αρκετές διορθώσεις και μεγαλύτερη τεχνολογική ευελιξία. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο που ισχύει σήμερα εξακολουθεί να θέτει στόχο μηδενικών εκπομπών CO2 για τα νέα αυτοκίνητα και van από το 2035.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντως, έχει ήδη καταθέσει πρόταση τροποποίησης, η οποία προβλέπει μείωση κατά 90% αντί για 100%, με δυνατότητα αντιστάθμισης του υπόλοιπου μέσω υλικών χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος και ανανεώσιμων καυσίμων. Η πρόταση παραμένει υπό διαπραγμάτευση, επομένως δεν έχει ακόμη αντικαταστήσει το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και οι πιο αυστηροί ευρωπαϊκοί στόχοι επικεντρώνονται κυρίως στα καινούργια οχήματα. Δεν συνεπάγονται αιφνίδια απαγόρευση ενός diesel αυτοκινήτου που ήδη κυκλοφορεί, ούτε υποχρεωτική παύση λειτουργίας των αντλιών πετρελαίου κίνησης. Εδώ εντοπίζεται ίσως η σημαντικότερη παρανόηση γύρω από το ζήτημα.
Αν έρθει το τέλος του diesel, δεν θα έρθει ταυτόχρονα παντού. Στο κέντρο του Λονδίνου, η απόσυρση αντλιών μπορεί να ξεκινήσει πριν ολοκληρωθεί η δεκαετία. Αντίθετα, στους μεγάλους ευρωπαϊκούς αυτοκινητοδρόμους το καύσιμο θα παραμείνει απαραίτητο για τα βαρέα οχήματα για αρκετά μεγαλύτερο διάστημα. Στην Ελλάδα, ο γηρασμένος στόλος και η έντονη εξάρτηση των μεταφορών από το πετρέλαιο σημαίνουν ακόμη πιο αργή μετάβαση.
Σήμερα υπάρχει και μια φαινομενική αντίφαση: την ώρα που η μακροπρόθεσμη συζήτηση αφορά την υποχώρηση του diesel, η Ευρώπη αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμα ισχυρές πιέσεις στην προσφορά του. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου κίνησης.
Το diesel, λοιπόν, απέχει πολύ από το να θεωρείται σήμερα «νεκρό». Για πρώτη φορά, όμως, ύστερα από δεκαετίες, η πορεία του είναι σαφής: χάνει γρήγορα έδαφος στα επιβατικά αυτοκίνητα και, μαζί με αυτό, αρχίζει να τίθεται υπό αμφισβήτηση ακόμη και ο χώρος που κατέχει στο παραδοσιακό πρατήριο καυσίμων.
Στην Ελλάδα δεν θα εξαφανιστεί από τη μία ημέρα στην άλλη. Εκείνη που πιθανότατα θα αρχίσει να χάνεται πρώτη είναι η εικόνα του πρατηρίου με έξι, οκτώ ή δέκα αντλίες υγρών καυσίμων, αλλά χωρίς κανέναν φορτιστή.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
