Στις 23 Μαΐου 2004, στο Grand Prix του Μονακό, η Formula 1 βρέθηκε μπροστά σε ένα από τα πιο ασυνήθιστα και ανεξιχνίαστα περιστατικά της ιστορίας της. Στο ρύγχος της Jaguar του Κρίστιαν Κλάιν είχε στερεωθεί ένα διαμάντι 1,4 καρατίων, αξίας 300.000 δολαρίων. Ο Αυστριακός είχε ατύχημα στον πρώτο κιόλας γύρο και η πολύτιμη πέτρα χάθηκε.
Περισσότερα από 22 χρόνια μετά, η τύχη της παραμένει άγνωστη. Τη βρήκε κάποιος και την κράτησε; Απομακρύνθηκε μαζί με τα συντρίμμια ή έπεσε σε κάποιο φρεάτιο; Ή μήπως η υπόθεση αποτελούσε μέρος μιας προσεκτικά στημένης διαφημιστικής ιστορίας; Όσοι είχαν τότε κεντρικό ρόλο επιμένουν ότι το διαμάντι ήταν αληθινό. Απάντηση για το πού κατέληξε, ωστόσο, δεν έχει δοθεί.
Η Jaguar, το «Ocean’s Twelve» και η αναζήτηση δημοσιότητας
Η απόφαση να τοποθετηθεί ένα διαμάντι πάνω σε μονοθέσιο που κινείται με περισσότερα από 320 χιλιόμετρα την ώρα δύσκολα φαίνεται συνετή. Για τη Jaguar, πάντως, ο στόχος ήταν σαφής: να τραβήξει την προσοχή.
Η ομάδα είχε μπει στη Formula 1 το 2000, αλλά δεν είχε κατορθώσει να γίνει ανταγωνιστική. Το 2004 η μητρική Ford είχε ήδη αποφασίσει την αποχώρησή της από το άθλημα. Ο τότε επικεφαλής της Jaguar, Τόνι Πέρνελ, εξήγησε στο BBC Sport ότι η ευθύνη του ήταν πλέον να εξασφαλίσει νέο ιδιοκτήτη. Χωρίς αγοραστή, η ομάδα θα έκλεινε.
«Η δουλειά μου άλλαξε. Από το να διοικώ κυρίως την ομάδα, βρέθηκα να προσπαθώ να την πουλήσω και να βρω νέο ιδιοκτήτη. Διαφορετικά, θα έκλεινε», θυμήθηκε, χαρακτηρίζοντας εκείνο το διάστημα μία από τις χειρότερες περιόδους της ζωής του.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Jaguar αναζητούσε μια ισχυρή καμπάνια προβολής που θα απομάκρυνε το ενδιαφέρον από τις ανεπαρκείς επιδόσεις της στην πίστα. Ο διευθυντής επικοινωνίας Ναβ Σίντου επιδίωκε ακόμη μία συνεργασία με τον κινηματογράφο, μετά την επιτυχημένη προωθητική ενέργεια με το Terminator 3 την προηγούμενη χρονιά.
Η ευκαιρία παρουσιάστηκε με το Ocean’s Twelve, η παραγωγή του οποίου έκανε γυρίσματα στο Μόντε Κάρλο. Ο Σίντου έκλεισε συμφωνία με τον παραγωγό Τζέρι Γουάιντραουμπ για τη σύνδεση της ταινίας και των πρωταγωνιστών της με την Jaguar κατά το αγωνιστικό τριήμερο του Μονακό. Έτσι, δίπλα στην ομάδα εμφανίστηκαν οι Τζορτζ Κλούνεϊ, Μπραντ Πιτ και Ματ Ντέιμον.
Καθώς η πλοκή της ταινίας αφορούσε την εντυπωσιακή κλοπή ενός αυγού Φαμπερζέ στολισμένου με διαμάντια, ο Σίντου αποφάσισε να μεταφέρει μέρος αυτής της λάμψης στα μονοθέσια. Ακολούθησε συμφωνία με την εταιρεία διαμαντιών Steinmetz, η οποία διέθεσε δύο πολύτιμες πέτρες για τα αυτοκίνητα της Jaguar. Η συνολική σημερινή αξία τους υπολογίζεται περίπου στο ένα εκατομμύριο δολάρια. Για τις φωτογραφίσεις υπήρχε και ένα μεγαλύτερο διαμάντι.
Οι δύο πέτρες των μονοθεσίων μπήκαν σε μεταλλικές θήκες, οι οποίες στερεώθηκαν στα ρύγχη. Η μία τοποθετήθηκε στο αυτοκίνητο του έμπειρου Μαρκ Γουέμπερ και η άλλη σε εκείνο του Κλάιν, που ήταν πρωτοεμφανιζόμενος στην ομάδα.
Το ατύχημα και η απώλεια στον πρώτο γύρο
Ο Γουέμπερ εκκίνησε 11ος και ο Κλάιν 14ος. Προσδοκίες για βάθρο δεν υπήρχαν για καμία από τις δύο Jaguar. Υπήρχε, όμως, μια σαφής απαίτηση: τα μονοθέσια να γυρίσουν στο γκαράζ με τα διαμάντια στη θέση τους.
Οι στενοί δρόμοι και οι απότομες στροφές του απαιτητικού σιρκουί του Μονακό δεν άφησαν πολλά περιθώρια. Στη σύγχυση του πρώτου γύρου, ο Κλάιν ακούμπησε μονοθέσιο της Jordan στην έξοδο της Mirabeau. Η Jaguar υπέστη ζημιές στο μπροστινό τμήμα και ο Αυστριακός κατέληξε με χαμηλή ταχύτητα στις μπαριέρες της γνωστής φουρκέτας Loews.
Ο Κλάιν βγήκε χωρίς τραυματισμό, αλλά το ρύγχος είχε καταστραφεί. Το διαμάντι δεν βρισκόταν πλέον εκεί.
Λίγο αργότερα, ο Σίντου δέχθηκε τηλεφώνημα από την εταιρεία που είχε διαθέσει τις πέτρες. Η ερώτηση ήταν ευθεία: θα επέστρεφαν το διαμάντι; Όπως αφηγήθηκε στη συνέχεια, η απάντησή του κάθε άλλο παρά καταφατική ήταν.
Δεν είχε, ωστόσο, τη δυνατότητα να ελέγξει αμέσως το σημείο. Ο αγώνας βρισκόταν σε εξέλιξη και ένας γερανός είχε μεταφέρει το μονοθέσιο πίσω από τις μπαριέρες, όπου έμεινε μέχρι το τέλος του Grand Prix. Ο Σίντου περιέγραψε ως βασανιστική την αναμονή, μετρώντας τους γύρους μέχρι να μπορέσει να δει τι είχε απομείνει από το αυτοκίνητο. Όταν τελικά έφτασε κοντά του, δεν βρήκε κανένα ίχνος της πέτρας.
Η αυθεντικότητα της πέτρας και τα σενάρια για την τύχη της
Η αμφιβολία για το αν το διαμάντι ήταν αυθεντικό εμφανίστηκε από νωρίς. Ο Σίντου απέρριψε χωρίς περιστροφές την εκδοχή της απομίμησης, υποστηρίζοντας ότι μια εταιρεία διαμαντιών δεν θα διακινδύνευε τη δημόσια έκθεσή της με μια ψεύτικη πέτρα.
Σύμφωνα με τον Πέρνελ, την αυθεντικότητά της είχε επιβεβαιώσει και ο τότε διευθύνων σύμβουλος της Jaguar, Ντέιβιντ Πίτσφορθ. Όπως του είχε πει, είχε κρατήσει το διαμάντι και το είχε δοκιμάσει σε ένα τζάμι για να ελέγξει αν ήταν πραγματικό.
Η επικρατέστερη εκδοχή παραμένει ότι κάποιος από τους εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες ανθρώπους στην περιοχή το βρήκε και το κράτησε. Ο Πέρνελ θεωρεί πιθανό να το έβαλε κάποιος στην τσέπη του, αγνοώντας την προέλευσή του. Δεν αποκλείει, πάντως, να έσπασε στην πρόσκρουση και μικρότερα κομμάτια του να σκορπίστηκαν στο οδόστρωμα.
Ένα ακόμη ενδεχόμενο είναι τα συνεργεία καθαρισμού να το παρέσυραν μαζί με τα συντρίμμια και η πέτρα να κατέληξε στην αποχέτευση. Ο Σίντου, αντίθετα, πιστεύει ότι κάποιος την εντόπισε. Όπως σημείωσε, στο Μονακό οι θεατές μαζεύουν ως ενθύμια ακόμη και μικρά κομμάτια ελαστικών. Με τον ίδιο τρόπο, κάποιος θα μπορούσε να έχει πάρει το διαμάντι χωρίς να ξέρει από πού προερχόταν.
Το σενάριο περί σκόπιμης πρόσκρουσης και η διάψευση
Η εξαφάνιση έδωσε τροφή και σε πιο ακραίες θεωρίες. Μία από αυτές ήθελε τον Κλάιν να οδηγεί εσκεμμένα το μονοθέσιο στις μπαριέρες, ώστε να χαθεί το διαμάντι. Η συγκεκριμένη εκδοχή απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τους ανθρώπους της Jaguar.
Ο Σίντου αντέτεινε ότι οι ζημιές του αυτοκινήτου κόστιζαν περισσότερο από την ίδια την πέτρα, η οποία, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, δεν ήταν ασφαλισμένη. Παράλληλα, ένα καλό αποτέλεσμα και οι βαθμοί στο πρωτάθλημα κατασκευαστών θα είχαν πολύ μεγαλύτερη εμπορική αξία για την ομάδα από τη δημοσιότητα ενός ατυχήματος.
Ο Πέρνελ ανέφερε ότι ο Κλάιν είχε παραδεχθεί το λάθος του, χωρίς να αποδώσει το συμβάν σε μηχανική βλάβη ή σε αστοχία των φρένων. «Ήταν ένας νεαρός οδηγός, στην πρώτη του χρονιά. Έκανε ένα λάθος και αυτά συμβαίνουν. Συνήθως, βέβαια, δεν συνοδεύονται από ένα διαμάντι 300.000 δολαρίων που εκτοξεύεται προς το πλήθος», σχολίασε.
Η δημοσιότητα κάλυψε την αγωνιστική αποτυχία
Η απώλεια της πέτρας αποδείχθηκε, τελικά, απρόσμενα αποτελεσματική για την επικοινωνιακή προσπάθεια της Jaguar. Στην πίστα, αντίθετα, η εικόνα παρέμεινε απογοητευτική: πέρα από τον Κλάιν, εγκατέλειψε και ο Γουέμπερ.
Ήταν ακόμη ένα κακό αγωνιστικό αποτέλεσμα, σε μια περίοδο που η ομάδα προσπαθούσε να κρατήσει τους χορηγούς της και να προσελκύσει υποψήφιους αγοραστές. Ο Πέρνελ θυμήθηκε ότι η πρώτη του ανησυχία ήταν πώς θα δικαιολογούσε άλλη μία αποτυχημένη εμφάνιση σε όσους χρηματοδοτούσαν την Jaguar.
Το ενδιαφέρον, όμως, μετατοπίστηκε αλλού. Ούτε ο νικητής του Grand Prix, Γιάρνο Τρούλι, ούτε η εγκατάλειψη του Γουέμπερ απασχόλησαν ιδιαίτερα. Το ερώτημα που κυριάρχησε ήταν πού είχε καταλήξει το διαμάντι.
Η υπόθεση έφτασε μέχρι τις ΗΠΑ, εξασφαλίζοντας στην Jaguar παρουσία σε δελτία ειδήσεων και εφημερίδες, ακόμη και σε κοινό που δεν συνήθιζε να παρακολουθεί Formula 1. Κατά την εκτίμηση του Πέρνελ, αυτή η προβολή συνέβαλε και στην πώληση της ομάδας στη Red Bull, η οποία ολοκληρώθηκε περίπου έξι μήνες μετά.
Στη συνέχεια, η Red Bull αναδείχθηκε σε μία από τις πλέον επιτυχημένες ομάδες της σύγχρονης Formula 1, με οκτώ τίτλους οδηγών και έξι πρωταθλήματα κατασκευαστών.
«Δεν θα μπορούσες να σχεδιάσεις καλύτερο διαφημιστικό Σαββατοκύριακο», παρατήρησε ο Πέρνελ. Από αυτόν τον απολογισμό, βέβαια, δεν μπορεί να λείπει η απρογραμμάτιστη απώλεια: ένα διαμάντι 300.000 δολαρίων εξαφανίστηκε στον πρώτο γύρο και δεν εντοπίστηκε ποτέ.
Πηγή: BBC Sport
