Βρίσκεται σε εξέλιξη κυβερνοεπίθεση; STORIES
17 Νοεμβρίου 2026, 21:06
του ΤΑΚΗ ΤΡΑΚΟΥΣΕΛΛΗ
Προβλήματα στις υπηρεσίες της Apple, αναφορές χρηστών για το Google και το Gmail, πρόσφατες δυσλειτουργίες στις τράπεζες και στις αερομεταφορές. Τις ίδιες ημέρες επιβεβαιώθηκε και μια κυβερνοεπίθεση μέσω εξωτερικού παρόχου λογισμικού. Ποια από αυτά τα περιστατικά συνδέονται και τι στοιχεία θα τεκμηρίωναν μια κοινή επίθεση;
Το βράδυ της Τρίτης 17 Νοεμβρίου, η Apple ήταν η πιο πρόσφατη εταιρεία που ανέφερε δυσλειτουργίες σε υπηρεσίες καθημερινής χρήσης. Είχαν προηγηθεί φήμες για επικείμενο ψηφιακό blackout. Τα μέχρι τώρα στοιχεία, ωστόσο, δεν δείχνουν ότι πίσω από όλα τα περιστατικά βρίσκεται η ίδια επιχείρηση.
-
Η Apple επιβεβαίωσε ότι στις 18:45 ώρα Ελλάδας άρχισαν να παρουσιάζονται προβλήματα στο App Store, στο Apple Music και στη σύνδεση σε λογαριασμούς iCloud. Στις 20:54, η επίσημη καταγραφή της εταιρείας δεν εμφάνιζε πλέον ενεργό περιστατικό για το App Store και το Apple Music. Εξακολουθούσαν, όμως, να υπάρχουν δυσκολίες στη σύνδεση στο iCloud, στην αγορά AppleCare μέσω συσκευών, καθώς και στις υπηρεσίες Apple Business, Apple School Manager και Schoolwork. Η Apple δεν είχε ανακοινώσει την αιτία.
Χρήστες ανέφεραν ότι αποσυνδέονταν από τους λογαριασμούς τους χωρίς να το επιλέξουν, ότι η επαλήθευση αποτύγχανε ή ότι δυσκολεύονταν να κατεβάσουν εφαρμογές. Υπήρξαν επίσης παράπονα για το Apple Pay και την ενεργοποίηση συσκευών. Δεν αντιστοιχούσε, πάντως, κάθε αναφορά σε ξεχωριστό περιστατικό που είχε επιβεβαιώσει η εταιρεία.
Το Πρώτο Θέμα καταγράφει επίσης αναφορές χρηστών για το Google και το Gmail. Στις 20:43 ώρα Ελλάδας, η επίσημη ενημέρωση του Google Workspace δεν εμφάνιζε ενεργό περιστατικό. Οι μαρτυρίες περιγράφουν τι αντιμετώπισαν οι χρήστες, αλλά δεν αρκούν για να προσδιοριστεί πόσο εκτεταμένη ήταν μια βλάβη ή τι την προκάλεσε.
Στα διεθνή δημοσιεύματα για τα προβλήματα της Apple περιλαμβάνονται μαρτυρίες και από την Ελλάδα. Δεν έχει δημοσιευθεί, ωστόσο, επίσημη εκτίμηση για το πόσοι χρήστες επηρεάστηκαν στη χώρα.
Η επιβεβαιωμένη κυβερνοεπίθεση και οι συνδέσεις που τεκμηριώνονται
Μία από τις υποθέσεις αφορά επιβεβαιωμένη κακόβουλη ενέργεια. Στόχος ήταν η πλατφόρμα Optimizely, την οποία χρησιμοποιούν επιχειρήσεις για να κάνουν δοκιμές και προσαρμογές στις ιστοσελίδες τους.
Σύμφωνα με την έρευνα του Scott Helme και της Report URI, στις 16 Νοεμβρίου διανεμήθηκε μέσω της Optimizely κακόβουλος κώδικας σε ιστοσελίδες που συνδέονται με 178 οργανισμούς. Από τα 1.611 αρχεία κώδικα που εξετάστηκαν, τα 188 βρέθηκαν μολυσμένα. Στον κατάλογο αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι Zoom, BBC, CNN, Salesforce, GitLab, IKEA, HSBC και Equifax.
Ο κώδικας μπορούσε να αντικαθιστά διευθύνσεις πορτοφολιών κρυπτονομισμάτων, να υποκλέπτει στοιχεία καρτών και δεδομένα συνεδρίας και να διανέμει μηχανισμούς εκμετάλλευσης ευπαθειών σε iPhone και iPad. Η παρουσία ενός οργανισμού στον κατάλογο δεν σημαίνει ότι παραβιάστηκαν όλα τα εσωτερικά του συστήματα. Ο αριθμός των οργανισμών δεν δείχνει ούτε πόσοι επισκέπτες επηρεάστηκαν.
Στις 03:02 ώρα Ελλάδας της 17ης Νοεμβρίου, η Optimizely ανακοίνωσε ότι τρίτος εκμεταλλεύτηκε ευπάθεια και εισήγαγε κακόβουλη JavaScript σε ορισμένα έργα πελατών της. Σύμφωνα με την εταιρεία, η ευπάθεια διορθώθηκε, ο κώδικας αφαιρέθηκε και ελήφθησαν μέτρα για την προστασία των λογαριασμών που επηρεάστηκαν. Η Optimizely συνέχιζε να παρακολουθεί το περιστατικό, κάτι που δεν σημαίνει από μόνο του ότι ο κώδικας εξακολουθούσε να διανέμεται.
Η στόχευση ενός iPhone μέσω ιστοσελίδας είναι διαφορετική από την παραβίαση των υποδομών του iCloud ή του App Store. Τα συστήματα και οι μηχανισμοί διαφέρουν. Για να συνδεθεί η επίθεση μέσω Optimizely με τη δυσλειτουργία της Apple, απαιτούνται κοινά τεχνικά ευρήματα.
Τέτοια ευρήματα υπάρχουν για μια διαφορετική σύνδεση. Η Hudson Rock αναφέρει ότι κακόβουλα scripts που διανεμήθηκαν μέσω των Optimizely, Kissmetrics, StorifyMe και minute-ly είχαν κοινά στοιχεία τόσο στον κώδικα όσο και στις υποδομές διανομής τους. Ορισμένες αρχειοθετημένες καταγραφές χρονολογούνται από τις 13 Νοεμβρίου, πριν από το κύμα διανομής που εντοπίστηκε μέσω της Optimizely στις 16 Νοεμβρίου.
Εδώ η συσχέτιση βασίζεται σε τεχνικά ίχνη. Δεν έχει διευκρινιστεί, ωστόσο, πώς αποκτήθηκε πρόσβαση στις υπόλοιπες υπηρεσίες, πόσοι επισκέπτες εκτέθηκαν συνολικά ή ποια ήταν η έκταση της ζημιάς. Η έρευνα της Hudson Rock δεν συνδέει τα ευρήματά της με τη δυσλειτουργία των υπηρεσιών της Apple.
Για πόσο χρόνο παρέμεινε διαθέσιμος ο κακόβουλος κώδικας; Ποιοι επισκέπτες εκτέθηκαν και πώς θα ενημερωθούν; Ποια δεδομένα υποκλάπηκαν στην πράξη; Ανοιχτό παραμένει και το ερώτημα πόσο αποτελεσματικά ελέγχουν οι μεγάλες επιχειρήσεις το λογισμικό τρίτων που ενσωματώνουν στις ιστοσελίδες τους.
Οι προηγούμενες βλάβες και η φήμη για τη 17η Νοεμβρίου
Δεν εκδηλώθηκαν όλα τα περιστατικά στις 17 Νοεμβρίου. Για αρκετά από όσα προηγήθηκαν έχουν ήδη δοθεί διαφορετικές τεχνικές εξηγήσεις.
Για την εκτεταμένη δυσλειτουργία του Microsoft 365 στις 12–13 Νοεμβρίου, η προκαταρκτική τεχνική αναφορά της Microsoft περιγράφει τρεις παράγοντες που επέδρασαν σε συνδυασμό: ένα λανθάνον σφάλμα που είχε εισαχθεί τον Ιούλιο, τη μεταφορά κίνησης μεταξύ υποδομών και τη μειωμένη διαθέσιμη υπολογιστική ισχύ. Όπως εξηγεί η εταιρεία, κάθε φορά που διακομιστές σταματούσαν να ανταποκρίνονται, το φορτίο τους περνούσε στους υπόλοιπους, με αποτέλεσμα η βλάβη να επεκτείνεται αλυσιδωτά.
Στις 13 Νοεμβρίου, η αμερικανική FAA ανέστειλε τις αναχωρήσεις αεροσκαφών. Η αναστολή συνδέθηκε με πρόβλημα στις τηλεπικοινωνίες κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Μεταφορών, η έρευνα βρισκόταν σε εξέλιξη και εξετάζονταν οι δρομολογητές και η διαδικασία εγκατάστασής τους. Εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχαν ενδείξεις ξένης κυβερνοεπίθεσης.
Στις 16 Νοεμβρίου, η JPMorgan Chase ανακοίνωσε ότι οι καθυστερήσεις στις συναλλαγές οφείλονταν σε σφάλμα λογισμικού και ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις κυβερνοπεριστατικού. Η τράπεζα εξήγησε και πώς το πρόβλημα μπορούσε να επηρεάσει άλλες τράπεζες: όταν η JPMorgan Chase ήταν ο αντισυμβαλλόμενος, η καθυστέρηση μπορούσε να περάσει και στις δικές τους συναλλαγές.
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Markwayne Mullin, απέδωσε τις πρόσφατες δυσλειτουργίες σε παλαιά συστήματα και τεχνολογικές αλλαγές, απορρίπτοντας τη σύνδεσή τους με κυβερνοεπιθέσεις. Η δήλωσή του μεταδόθηκε στις 16:36 ώρα Ελλάδας, προτού εμφανιστούν τα προβλήματα της Apple. Αφορούσε, επομένως, τα προηγούμενα περιστατικά και δεν συνιστά πόρισμα για την Apple.
Πώς συνδέθηκε η 17η Νοεμβρίου με τη φήμη για μεγάλο blackout; Για τη συγκεκριμένη ημέρα είχε προγραμματιστεί πανεθνική δοκιμή του αμερικανικού Emergency Alert System, στις 14:20 ώρα Ανατολικής Ακτής, δηλαδή στις 21:20 ώρα Ελλάδας. Η FEMA είχε εξηγήσει εκ των προτέρων ότι θα ελεγχόταν η μετάδοση δοκιμαστικού μηνύματος μέσω ραδιοτηλεοπτικών και άλλων παρόχων και είχε διευκρινίσει ότι το κοινό δεν χρειαζόταν να κάνει τίποτα.
Στα κοινωνικά δίκτυα, η προγραμματισμένη δοκιμή συνδέθηκε με ισχυρισμούς για πολύμηνο blackout. Κυκλοφόρησε επίσης παραποιημένο βίντεο που εμφάνιζε τον Ντόναλντ Τραμπ να προαναγγέλλει γενικευμένη διακοπή. Ο έλεγχος του αρχικού υλικού δεν επιβεβαιώνει ότι έκανε τέτοια δήλωση.
Τα αλλεπάλληλα προβλήματα σε υπηρεσίες τέτοιας σημασίας δικαιολογούν συγκεκριμένα ερωτήματα προς τις εταιρείες και τις αρμόδιες αρχές. Τι προκάλεσε τη δυσλειτουργία της Apple; Περιορίστηκε το πρόβλημα στη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών ή τίθεται και ζήτημα ασφάλειας δεδομένων; Πότε θα δοθεί πλήρης τεχνική εξήγηση; Έχει εντοπιστεί κοινός πάροχος, κοινή ευπάθεια ή άλλο στοιχείο που να συνδέει τις υποθέσεις;
Οι εξηγήσεις που έχουν δοθεί μέχρι στιγμής αναδεικνύουν διαφορετικούς κινδύνους: αλυσιδωτές τεχνικές αστοχίες, εξάρτηση από διασυνδεδεμένα συστήματα και παραβίαση λογισμικού τρίτων. Για να τεκμηριωθεί η υπόθεση μιας ενιαίας κυβερνοεπίθεσης, χρειάζονται πρόσθετα στοιχεία. Η χρονική σύμπτωση δικαιολογεί την έρευνα, αλλά δεν προδικάζει το αποτέλεσμά της.
Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ


