Οριστικό: Δεν θα οδηγούν τη νύχτα – Οι αλλαγές στην Ευρώπη και το ισχύον πλαίσιο στην Ελλάδα Mobility
27 Σεπτεμβρίου, 2026 22:41 — -
Το τοπίο στην Ευρώπη αλλάζει, καθώς η δυνατότητα απόκτησης διπλώματος σε μικρότερη ηλικία συνοδεύεται από αισθητά αυστηρότερους κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Φινλανδία, όπου από τις 29 Μαΐου 2026 οι 17χρονοι οδηγοί δεν επιτρέπεται να οδηγούν οχήματα κατηγορίας Β μεταξύ 00:00 και 05:00.
-
Ο περιορισμός αυτός δεν έχει χαρακτήρα σύστασης, αλλά αφορά το ίδιο το δικαίωμα οδήγησης. Στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, το δικαίωμα του ανήλικου οδηγού θεωρείται ανενεργό και η παραβίαση του μέτρου αντιμετωπίζεται ως οδήγηση χωρίς το αντίστοιχο δικαίωμα. Οι συνέπειες μπορεί να περιλαμβάνουν πρόστιμο και απαγόρευση οδήγησης, ενώ κυρώσεις ενδέχεται να επιβληθούν και στο πρόσωπο που του παραχώρησε το όχημα.
Το μέτρο καλύπτει όλους τους οδηγούς αυτοκινήτου ηλικίας 17 ετών στη Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένων όσων είχαν λάβει την ειδική άδεια πριν αλλάξει η νομοθεσία. Η απαγόρευση παύει όταν ο οδηγός συμπληρώσει τα 18. Δεν αφορά άλλες κατηγορίες οχημάτων, όπως μοτοποδήλατα, ελαφρές μοτοσικλέτες ή ορισμένα αγροτικά οχήματα, εφόσον η οδήγησή τους γίνεται με διαφορετική κατηγορία άδειας.
Ειδικό σήμα από την 1η Οκτωβρίου
Από την 1η Οκτωβρίου 2026, το πλαίσιο στη Φινλανδία γίνεται ακόμη πιο αυστηρό. Κάθε οδηγός ηλικίας κάτω των 18 ετών που οδηγεί όχημα για το οποίο απαιτείται άδεια κατηγορίας Β θα υποχρεούται να τοποθετεί στο πίσω μέρος του ένα ειδικό πρασινοκίτρινο εξαγωνικό σήμα.
Το σήμα θα πρέπει να διακρίνεται καθαρά, να μην είναι ανακλαστικό και να έχει διάμετρο από 15 έως 20 εκατοστά. Η τοποθέτησή του θα μπορεί να γίνεται, ενδεικτικά, στο πίσω τζάμι ή στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου, χωρίς να καλύπτονται τα φώτα ή άλλα απαραίτητα στοιχεία του οχήματος. Για την απουσία του προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν ισχύει ακόμη σήμερα, 27 Σεπτεμβρίου 2026, καθώς τίθεται σε εφαρμογή την 1η Οκτωβρίου.
Ταυτόχρονα, η Φινλανδία έχει μειώσει σημαντικά τις περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται σε έναν 17χρονο να αποκτήσει δίπλωμα με ειδική εξαίρεση. Πλέον, ο ανήλικος οφείλει να τεκμηριώνει πραγματική και τακτική ανάγκη μετακίνησης, τουλάχιστον τέσσερις φορές την εβδομάδα. Στα κριτήρια περιλαμβάνονται απόσταση μεγαλύτερη των επτά χιλιομέτρων και έλλειψη κατάλληλης δημόσιας συγκοινωνίας ή χρόνος διαδρομής με αυτήν τουλάχιστον μιάμισης ώρας.
Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε μια σαφή λογική: να έχουν πρόσβαση στο αυτοκίνητο όσοι το χρειάζονται πραγματικά, με ουσιαστικούς όμως περιορισμούς τις ώρες που, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, ο κίνδυνος είναι αυξημένος.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οδηγοί ηλικίας 15-24 ετών μπορεί να εμφανίζουν έως και διπλάσιο ποσοστό θνησιμότητας σε σχέση με πιο έμπειρους οδηγούς. Τα ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται νέοι οδηγοί σχετίζονται συχνότερα με απώλεια ελέγχου και υπερβολική ταχύτητα, ενώ καταγράφονται με μεγαλύτερη συχνότητα τη νύχτα.
Ιδίως τα βράδια του Σαββατοκύριακου και κατά τις νυχτερινές ώρες, ο κίνδυνος ανά διανυόμενο χιλιόμετρο είναι υψηλότερος για τους νέους οδηγούς, κυρίως για τους άνδρες. Γι’ αυτό και οι περιορισμοί στη νυχτερινή οδήγηση συγκαταλέγονται στα μέτρα που εξετάζονται διεθνώς στο πλαίσιο συστημάτων σταδιακής απόκτησης πλήρων οδηγικών δικαιωμάτων.
Οι ευρωπαϊκές αλλαγές και το ισχύον πλαίσιο στην Ελλάδα
Χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι η απαγόρευση οδήγησης μεταξύ 00:00 και 05:00 δεν συνιστά σήμερα γενικό κανόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία 2025/2205 για τις άδειες οδήγησης, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 25 Νοεμβρίου 2025, διαμορφώνει ενιαίο πλαίσιο για οδήγηση με συνοδό από την ηλικία των 17 ετών και προβλέπει δοκιμαστική περίοδο τουλάχιστον δύο ετών για τους νέους οδηγούς.
Τα κράτη-μέλη έχουν επίσης την υποχρέωση να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες ή κυρώσεις για τους νέους οδηγούς που οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλ. Η Οδηγία, ωστόσο, τους επιτρέπει ρητά να θεσπίζουν και πρόσθετους εθνικούς κανόνες για τους νέους οδηγούς, εφόσον στόχος τους είναι η οδική ασφάλεια.
Αυτή η πρόβλεψη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τα επόμενα χρόνια. Το φινλανδικό μοντέλο δεν αποτελεί σήμερα υποχρέωση για όλη την Ευρώπη, αλλά το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δίνει σε κάθε κράτος τη δυνατότητα να επιλέξει αυστηρότερη πολιτική.
Η γενική προθεσμία για την ενσωμάτωση των νέων διατάξεων από τα κράτη-μέλη είναι η 26η Νοεμβρίου 2028, ενώ η εφαρμογή μεγάλου μέρους του νέου πλαισίου προβλέπεται από τις 26 Νοεμβρίου 2029. Ήδη τον Ιούλιο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στρατηγική εφαρμογής, με σκοπό να στηρίξει τις χώρες στη μετάβασή τους στο νέο σύστημα.
Στην Ελλάδα λειτουργεί ήδη σύστημα συνοδευόμενης οδήγησης από τα 17 έτη. Η ισχύουσα διαδικασία, με τελευταία ενημέρωση στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, προβλέπει ότι ένας νέος που έχει συμπληρώσει τα 17 μπορεί να λάβει προσωρινή άδεια οδήγησης με συνοδό, αφού ολοκληρώσει την απαιτούμενη θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση και περάσει επιτυχώς τις εξετάσεις.
Έως τη συμπλήρωση των 18 ετών, η οδήγηση επιτρέπεται αποκλειστικά με συνοδό και μόνο εντός της Περιφερειακής Ενότητας όπου βρίσκεται η κατοικία του. Για την Αττική ισχύει ειδική πρόβλεψη, καθώς η δυνατότητα αυτή καλύπτει ολόκληρη την Περιφέρεια Αττικής.
Με βάση όσα ισχύουν σήμερα στην Ελλάδα, ο συνοδός πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 ετών και να κατέχει άδεια οδήγησης κατηγορίας Β για περισσότερο από πέντε χρόνια, η οποία να βρίσκεται σε ισχύ. Κατά τη συνοδευόμενη οδήγηση είναι επίσης υποχρεωτική η τοποθέτηση του χαρακτηριστικού σήματος «Σ» στο πίσω τζάμι. Το σήμα αποτελείται από μαύρο γράμμα σε λευκή επιφάνεια διαστάσεων 12×15 εκατοστών. Όταν ο οδηγός συμπληρώσει τα 18, το «Σ» αφαιρείται και στη θέση του τοποθετείται το γνωστό «Ν».
Αυστηρή είναι και η πρόβλεψη για την κατανάλωση αλκοόλ. Στο ελληνικό σύστημα συνοδευόμενης οδήγησης δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε ποσότητα αλκοόλ για τον 17χρονο οδηγό, κάτι που σημαίνει ουσιαστικά μηδενική ανοχή.
Αντίθετα, στην Ελλάδα δεν προβλέπεται σήμερα χρονικός περιορισμός όπως εκείνος της Φινλανδίας. Εφόσον ένας 17χρονος πληροί όλες τις προϋποθέσεις της συνοδευόμενης οδήγησης, δεν υπόκειται σε ειδική απαγόρευση οδήγησης από τις 00:00 έως τις 05:00.
Παραμένει, ωστόσο, το ερώτημα αν το καθεστώς αυτό θα διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο απαιτεί δοκιμαστική περίοδο τουλάχιστον δύο ετών για τους νέους οδηγούς και επιτρέπει στα κράτη να λαμβάνουν πρόσθετα μέτρα οδικής ασφάλειας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η συζήτηση για περιορισμούς, όπως αυτοί στη νυχτερινή οδήγηση, αναμένεται να μείνει ανοιχτή.
Η Φινλανδία αποτελεί πλέον το πρώτο ιδιαίτερα χαρακτηριστικό ευρωπαϊκό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης: οι νέοι αποκτούν τη δυνατότητα να καθίσουν νωρίτερα στο τιμόνι, αλλά με συγκεκριμένους όρους και, πλέον, όχι όλες τις ώρες της ημέρας.
Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
