Τουρκία: Φιάσκο με την επένδυση του 1 δις

Published:

19 Οκτωβρίου, 2026 17:02 -

Σε αναστολή εξακολουθεί να βρίσκεται το εργοστάσιο της BYD στη Μανίσα, αφήνοντας μετέωρη και την προοπτική δημιουργίας έως 5.000 άμεσων θέσεων εργασίας. Γαλλία και Ισπανία συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον για την επόμενη ευρωπαϊκή επένδυση της εταιρείας, χωρίς πάντως να έχει ανακοινωθεί οριστική μεταφορά του σχεδίου από την Τουρκία.

Η υπόθεση της μονάδας της BYD εξελίσσεται σε επενδυτικό φιάσκο για την Άγκυρα. Η συμφωνία ύψους 1 δισ. δολαρίων, η οποία το 2024 προβλήθηκε ως σημαντική επιτυχία της τουρκικής βιομηχανικής πολιτικής, εξακολουθεί να μην έχει σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Την ίδια ώρα, η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία αναζητά την επόμενη παραγωγική βάση της εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-

Οι συνέπειες είναι ήδη ουσιαστικές: η Τουρκία δεν έχει εξασφαλίσει την παραγωγή που προέβλεπε η συμφωνία, ενώ άλλες χώρες βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για νέες επενδύσεις. Με βάση, ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία έως τις 19 Οκτωβρίου 2026, δεν προκύπτει ότι το συγκεκριμένο 1 δισ. δολαρίων έχει μεταφερθεί οριστικά στη Γαλλία ή στην Ισπανία. Το έργο στην Τουρκία παραμένει σε αναστολή και η απόφαση για την επόμενη μονάδα δεν έχει ληφθεί.

Από τις υπογραφές με τον Ερντογάν στην αναστολή του εργοστασίου

Η ανακοίνωση της συμφωνίας έγινε τον Ιούλιο του 2024, σε τελετή στην Κωνσταντινούπολη υπό την αιγίδα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τη συμμετοχή της ηγεσίας της BYD. Το σχέδιο αφορούσε την κατασκευή εργοστασίου στη Μανίσα, κοντά στη Σμύρνη, όπου θα παράγονταν αμιγώς ηλεκτρικά και επαναφορτιζόμενα υβριδικά αυτοκίνητα.

Προβλέπονταν ετήσια δυναμικότητα 150.000 οχημάτων, έως 5.000 άμεσες θέσεις εργασίας και ένα κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης με αντικείμενο τις τεχνολογίες βιώσιμης κινητικότητας. Η έναρξη της παραγωγής είχε προγραμματιστεί έως το τέλος του 2026. Την επένδυση συνόδευαν επίσης προσδοκίες μεταφοράς τεχνογνωσίας και ανάπτυξης νέων συνεργασιών με τοπικούς προμηθευτές.

Η αλλαγή των δεδομένων αποτυπώθηκε καθαρά τον Ιούνιο του 2026. Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της BYD, Stella Li, δήλωσε στο Reuters ότι το σχέδιο στην Τουρκία είχε παγώσει, χωρίς να υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την έναρξη παραγωγής. Από τις τότε δηλώσεις της προέκυπτε ότι οι εργασίες κατασκευής του εργοστασίου δεν είχαν ξεκινήσει. Η εταιρεία έδινε πλέον προτεραιότητα στην Ουγγαρία και στην αναζήτηση μίας ακόμη εγκατάστασης στην Ευρώπη.

Τη δική της παρέμβαση επιβεβαίωσε και η τουρκική κυβέρνηση. Στις 10 Ιουνίου, το υπουργείο Βιομηχανίας και Τεχνολογίας γνωστοποίησε μέσω του Anadolu ότι, από τις αρχές του 2026, είχε αναστείλει την πρόσβαση της BYD στα επενδυτικά κίνητρα, καθώς δεν είχε επιτευχθεί η προβλεπόμενη πρόοδος.

Παράλληλα, το υπουργείο υποστήριξε ότι παραμένουν σε ισχύ η συμφωνία, οι υποχρεώσεις της εταιρείας και οι εγγυήσεις προς το τουρκικό Δημόσιο. Ξεκαθάρισε ακόμη πως, σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της επένδυσης, οι ενισχύσεις που έχουν ληφθεί θα πρέπει να επιστραφούν, με βάση το σχετικό πλαίσιο και τις αναληφθείσες δεσμεύσεις. Η αναφορά αυτή δεν συνιστά ανακοίνωση ότι έχει ήδη πληρωθεί αποζημίωση ή ότι έχει επιβληθεί συγκεκριμένο πρόστιμο.

Ούτε οι νεότερες δηλώσεις σηματοδότησαν επανεκκίνηση. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Habertürk στις 13 Οκτωβρίου, η Li ρωτήθηκε στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού για τη Μανίσα και αναφέρθηκε στις μελέτες για επενδύσεις σε νέες χώρες. Δεν προσδιόρισε ημερομηνία επανέναρξης του τουρκικού έργου.

Σε αυτό εντοπίζεται και το βασικό επιχειρηματικό πλήγμα. Ένα σχέδιο που παρουσιάστηκε στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο έχει αφήσει σε εκκρεμότητα τις προσδοκίες για παραγωγή, εξαγωγές και απασχόληση. Παρότι η συμβατική εκκρεμότητα διατηρείται, η BYD έχει στρέψει το ενδιαφέρον της για τις επόμενες μονάδες σε άλλες ευρωπαϊκές τοποθεσίες.

Στη διεκδίκηση της επένδυσης Γαλλία και Ισπανία

Η παρουσία της Γαλλίας στη λίστα των υποψήφιων χωρών είναι επιβεβαιωμένη. Μιλώντας στο BFM Business στις 12 Οκτωβρίου, η Stella Li συνέδεσε το ενδιαφέρον της BYD με το ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος της χώρας. Επιβεβαίωσε ότι η δυνατότητα δημιουργίας εργοστασίου εξετάζεται προσεκτικά, χωρίς όμως να γνωστοποιήσει τελική απόφαση.

Βασική επιλογή εξακολουθεί να αποτελεί και η Ισπανία. Τον Σεπτέμβριο, ο σύμβουλος της BYD για την Ευρώπη, Alfredo Altavilla, είχε αναφερθεί ονομαστικά στη Γαλλία και στην Ισπανία, παρουσιάζοντας την Ιταλία ως εναλλακτικό σχέδιο. Επομένως, δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση που να αναδεικνύει τη Γαλλία νικήτρια της διαδικασίας.

Για την Ιταλία προέκυψε, μάλιστα, ένα ακόμη εμπόδιο. Στις 14 Οκτωβρίου, ο υπουργός Βιομηχανίας Adolfo Urso δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι δεν διατίθενται προς πώληση σε κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες κατάλληλα, έτοιμα εργοστάσια. Η Stellantis κρατά τις εγκαταστάσεις της στην Ιταλία και προκρίνει τις συνεργασίες. Η BYD, από την πλευρά της, επιζητεί την πλήρη ιδιοκτησία της μονάδας που θα αποκτήσει.

Η κινεζική εταιρεία προτιμά να αγοράσει και να μετατρέψει ένα υφιστάμενο εργοστάσιο. Η αξιοποίηση υπαρχουσών εγκαταστάσεων και διαθέσιμου προσωπικού θα μπορούσε να συντομεύσει τον χρόνο μέχρι την έναρξη παραγωγής. Πάντως, το ενδεχόμενο συνεργασίας με ευρωπαϊκό κατασκευαστή δεν αποτελεί επιβεβαιωμένη συμφωνία για τη συγκεκριμένη επένδυση.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Altavilla τον Σεπτέμβριο, η επιλογή της δεύτερης μονάδας αναμένεται έως το τέλος του 2026. Σε βάθος χρόνου, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τρία εργοστάσια συναρμολόγησης αυτοκινήτων και μία μονάδα μπαταριών στην Ευρώπη. Μιλώντας στο Bloomberg στο Παρίσι, η Li έθεσε επίσης τον στόχο για την ευρωπαϊκή απασχόληση περίπου στις 40.000 θέσεις το 2030.

Το Σέγκεντ της Ουγγαρίας παραμένει ο πρώτος παραγωγικός πυλώνας της BYD για τα επιβατικά αυτοκίνητα. Η νέα μονάδα έχει ήδη κατασκευαστεί εκεί και, στις δηλώσεις της στο Παρίσι, η Li διατηρούσε τον στόχο έναρξης της μαζικής παραγωγής εντός του τέταρτου τριμήνου του 2026. Η ολοκλήρωση της κατασκευής του εργοστασίου δεν πρέπει να ταυτίζεται με την πλήρη ανάπτυξη της παραγωγής του.

Η επέκταση βασίζεται στην ολοένα μεγαλύτερη σημασία των αγορών εκτός Κίνας. Όπως μετέδωσε το Reuters, με βάση τα ανακοινωμένα στοιχεία της BYD, οι αποστολές επιβατικών και pick-up στο εξωτερικό τον Σεπτέμβριο του 2026 ανήλθαν σε 179.877, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 153,9%. Οι συνολικές πωλήσεις του ομίλου διαμορφώθηκαν σε 463.561 οχήματα, αυξημένες κατά 17%. Τα στοιχεία για το εξωτερικό καλύπτουν το σύνολο των διεθνών αγορών και όχι μόνο την Ευρώπη.

Στην απόφαση για τη χώρα εγκατάστασης έχει βάρος και η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική. Η πρόταση Industrial Accelerator Act της Κομισιόν περιλαμβάνει απαιτήσεις ευρωπαϊκής παραγωγής ή χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος για ορισμένες δημόσιες προμήθειες και καθεστώτα στήριξης, μεταξύ άλλων και στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Πρόκειται για νομοθετική διαδικασία και όχι για γενική απαγόρευση πώλησης αυτοκινήτων που κατασκευάζονται εκτός Ε.Ε.

Από επιχειρηματική σκοπιά, η προοπτική εφαρμογής τέτοιων κανόνων ενισχύει την αξία μιας παραγωγικής εγκατάστασης εντός της Ένωσης. Δεν αρκεί, όμως, για να εξηγήσει το πάγωμα της Μανίσας. Η BYD δεν έχει δώσει πλήρη δημόσια αιτιολόγηση που να αποδίδει την αναστολή αποκλειστικά στον συγκεκριμένο παράγοντα.

Η υπόθεση παρουσιάζει άμεσο εμπορικό ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, όπου η BYD εκπροσωπείται από τον Όμιλο Σφακιανάκη από το 2024. Η αύξηση της παραγωγής εντός Ε.Ε. θα μπορούσε μελλοντικά να επηρεάσει την τροφοδοσία της ελληνικής αγοράς και τους χρόνους μεταφοράς, ανάλογα με τα μοντέλα που θα παράγονται στις νέες εγκαταστάσεις.

Ωστόσο, η αλλαγή της τοποθεσίας ενός εργοστασίου δεν συνεπάγεται αυτόματη μείωση των τιμών στην Ελλάδα. Στις συγκεκριμένες ανακοινώσεις δεν υπάρχει, επίσης, ελληνική υποψηφιότητα για τη μονάδα της BYD. Η διαμόρφωση των τιμών και οι παραδόσεις θα κριθούν από τις πραγματικές αποφάσεις για την παραγωγή και από την εμπορική πολιτική της εταιρείας.

Για την Άγκυρα, η καθυστέρηση έχει ήδη πολιτικό και επιχειρηματικό κόστος. Η επένδυση που είχε παρουσιαστεί ως εξασφαλισμένη παραμένει παγωμένη, ενώ η Γαλλία και η Ισπανία διεκδικούν εργοστάσια και θέσεις εργασίας. Το κατά πόσο η Τουρκία θα χάσει οριστικά το έργο θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της συμφωνίας του 2024. Σε κάθε περίπτωση, οι αρχικοί πανηγυρισμοί έχουν αντικατασταθεί από μια παρατεταμένη εκκρεμότητα.

Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

READ MORE

Find us on X

Related articles

Latest articles