Το εξάρτημα που οδηγεί στα δικαστήρια τους οδηγούς Mobility
5 Ιουλίου, 2026 8:40 - Ένα αξεσουάρ που διατίθεται ελεύθερα στην αγορά, κοστίζει λίγες δεκάδες ευρώ και μπορεί να εντοπιστεί εύκολα είτε στο διαδίκτυο είτε σε καταστήματα με είδη αυτοκινήτου, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο επικίνδυνα — και νομικά επισφαλή — αντικείμενα που μπορεί να τοποθετήσει κάποιος στο όχημά του. Ο λόγος για τους λεγόμενους «φάρους»: περιστρεφόμενα ή αναλαμπτικά φωτεινά σήματα, μπλε ή άλλου χρώματος, τα οποία μοιάζουν με εκείνα που χρησιμοποιούν τα οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος και του ΕΚΑΒ.
Τα τελευταία χρόνια, στους ελληνικούς δρόμους παρατηρείται ολοένα συχνότερα ένα ασυνήθιστο φαινόμενο: πολιτικά οχήματα, χωρίς κανέναν επίσημο χαρακτήρα, κινούνται με αναμμένους φάρους, χρησιμοποιούν τη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης, παραβιάζουν ερυθρούς σηματοδότες και πραγματοποιούν επικίνδυνους ελιγμούς, σαν να πρόκειται για υπηρεσιακά οχήματα.
Ορισμένοι οδηγοί τους χρησιμοποιούν για τη συνοδεία «σημαινόντων προσώπων», επιχειρηματιών ή ατόμων που απλώς επιδιώκουν να αποφύγουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση. Άλλοι τους τοποθετούν από αίσθηση σπουδαιότητας — ή επειδή γνωρίζουν ότι οι περισσότεροι οδηγοί αντιδρούν αυτόματα και παραχωρούν προτεραιότητα σε οποιοδήποτε όχημα φέρει αναλαμπτικό φως.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις καθημερινής παραβατικότητας. Κακοποιοί έχουν χρησιμοποιήσει «μαϊμού» περιπολικά, είτε για να εξασφαλίσουν ανεμπόδιστη διαδρομή κατά τη διαφυγή τους είτε για να εξαπατήσουν ανυποψίαστους πολίτες. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγεται κάθε αντιπαράθεση με τέτοια οχήματα στον δρόμο, καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να πρόκειται για πραγματικό αστυνομικό όχημα χωρίς διακριτικά που συμμετέχει σε επιχείρηση.
Τι λέει ρητά ο νόμος
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας είναι απολύτως σαφής: απαγορεύεται η χρήση φάρων, σειρηνών και κάθε είδους εξοπλισμού που μοιάζει με εκείνον των αστυνομικών οχημάτων και των οχημάτων έκτακτης ανάγκης από οποιονδήποτε πολίτη.
Η απαγόρευση δεν προβλέπει εξαιρέσεις. Δεν υπάρχει καμία νομική διάταξη που να επιτρέπει σε ιδιώτες — ούτε σε επιχειρηματίες με ιδιωτική ασφάλεια ή σε VIP συνοδείες — να χρησιμοποιούν τέτοιον εξοπλισμό. Δεν προβλέπεται επίσης διαδικασία αδειοδότησης για κατ’ εξαίρεση χρήση. Εφόσον το αξεσουάρ είναι τοποθετημένο και λειτουργεί, είναι παράνομο. Ακόμη και τα επαγγελματικά οχήματα που διαθέτουν τέτοιους φάρους εργοστασιακά επιτρέπεται να τους διατηρούν μόνο εφόσον παραμένουν καλυμμένοι και εκτός λειτουργίας.
Ο Χρυσοχοΐδης σπάει τη σιωπή
Το θέμα απέκτησε επίσημη διάσταση μετά τις δηλώσεις του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, σε ραδιοφωνικό σταθμό. Ο υπουργός ήταν σαφής: η χρήση φάρων από ιδιώτες δεν συνιστά μόνο παράβαση του ΚΟΚ, αλλά και ποινικό αδίκημα με σοβαρές συνέπειες.
Η αστυνομία και το υπουργείο επιχειρούν να περιορίσουν αυτή την πρακτική, καθώς, πέρα από τους κινδύνους για την οδική ασφάλεια, δυσχεραίνει και το επιχειρησιακό έργο των αρχών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε όσους χρησιμοποιούν φάρους για να «ανοίγουν δρόμο» σε επίδοξους επισήμους, μια πρακτική που, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν έχει καμία νομική βάση στην Ελλάδα.
Αντιποίηση αρχής: Το αδίκημα πίσω από έναν φάρο
Το νομικό πλαίσιο για όποιον εντοπίζεται με αναμμένο φάρο στο αυτοκίνητό του δεν περιορίζεται σε ένα διοικητικό πρόστιμο. Εκτός από τις παραβάσεις του ΚΟΚ που συχνά συνοδεύουν τέτοιες περιπτώσεις —όπως επικίνδυνοι ελιγμοί, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, κίνηση στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης και υπέρβαση ορίου ταχύτητας— οι αρχές σχηματίζουν δικογραφία για αντιποίηση αρχής.
Πρόκειται για ποινικό αδίκημα που προβλέπεται στον Ποινικό Κώδικα και τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη, καθώς και με χρηματικές κυρώσεις. Το αδίκημα στοιχειοθετείται όταν κάποιος, με τη συμπεριφορά του, εμφανίζεται ή δημιουργεί την εντύπωση ότι διαθέτει αρμοδιότητες που ανήκουν αποκλειστικά στις κρατικές αρχές. Η χρήση φάρων σε πολιτικό αυτοκίνητο εντάσσεται ακριβώς σε αυτή την κατηγορία.
Η «γκρίζα ζώνη» που δεν υπάρχει πια
Για χρόνια, η συγκεκριμένη πρακτική αντιμετωπιζόταν με ανοχή ή περνούσε απλώς απαρατήρητη. Τα πρόστιμα του ΚΟΚ ήταν σχετικά χαμηλά, οι έλεγχοι γίνονταν σποραδικά και αρκετοί οδηγοί θεωρούσαν τον φάρο ένα αθώο αξεσουάρ επίδειξης ισχύος.
Αυτή η «γκρίζα ζώνη», όμως, φαίνεται πως κλείνει οριστικά. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, που τέθηκε πρόσφατα σε εφαρμογή, φέρνει συνολική αυστηροποίηση των κυρώσεων για μια σειρά παραβάσεων που θεωρούνταν «ελαφριές». Τα πρόστιμα αυξήθηκαν σημαντικά για καθημερινές παραβάσεις, από τη χρήση κινητού τηλεφώνου εν κινήσει έως την παραβίαση φωτεινών σηματοδοτών, ενώ οι αφαιρέσεις διπλωμάτων γίνονται πλέον αυστηρότερες και συχνότερες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η χρήση φάρων από ιδιώτες δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα μικρής σημασίας.
Ποιος επιτρέπεται νόμιμα να χρησιμοποιεί φάρους
Για την αποφυγή κάθε παρεξήγησης, η χρήση φάρων και σειρηνών επιτρέπεται αποκλειστικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες οχημάτων που ορίζει ρητά ο νόμος. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος, του ΕΚΑΒ και των ενόπλων δυνάμεων, καθώς και ορισμένα οχήματα οδικής βοήθειας και συνοδείας υπερφορτίων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Κανείς άλλος δεν επιτρέπεται να κάνει χρήση τέτοιου εξοπλισμού. Δεν προβλέπονται παρεκκλίσεις ή εξαιρέσεις.
Τι πρέπει να κάνετε αν δείτε τέτοιο όχημα στον δρόμο
Αν αντιληφθείτε στον δρόμο ένα πολιτικό αυτοκίνητο με αναμμένο φάρο, το οποίο σας πιέζει να παραχωρήσετε προτεραιότητα ή κινείται παράτυπα, η σύσταση των ειδικών είναι σαφής: αποφύγετε οποιαδήποτε επαφή ή αντιπαράθεση με τον οδηγό, καθώς υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να πρόκειται για πραγματικό υπηρεσιακό όχημα χωρίς διακριτικά.
Εφόσον είστε βέβαιοι ότι πρόκειται για ιδιώτη που παρανομεί, μπορείτε να το καταγγείλετε στις αρχές χωρίς να εκτεθείτε σε κίνδυνο. Μια μήνυση στην αστυνομία ή στο αρμόδιο τμήμα Τροχαίας, όταν συνοδεύεται από αριθμό πινακίδας και, εφόσον είναι δυνατόν, από βιντεοτεκμηρίωση, αρκεί για να κινηθεί η διαδικασία. Και αυτή τη φορά, είναι πιθανό να φτάσει έως και τα δικαστήρια.
