Στον αδιαφανή και ιδιαίτερα ανταγωνιστικό χώρο της υψηλής χρηματοοικονομικής, οι αλγόριθμοι αποφασίζουν σε κλάσματα του δευτερολέπτου και δισεκατομμύρια αλλάζουν χέρια μακριά από τη δημόσια προσοχή. Λίγες προσωπικότητες, ωστόσο, συνδυάζουν τόσο μεγάλη επιρροή με τόσο περιορισμένη ορατότητα όσο ο Πίτερ ντε Πούτρον. Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς ισχυρούς της Wall Street που επιδιώκουν την προβολή, ο ίδιος επέλεξε να παραμένει στη σκιά.
Έχοντας οικοδομήσει στην καρδιά του Λονδίνου μια αλγοριθμική αυτοκρατορία αξίας άνω των 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, παρέμεινε επί δεκαετίες ένας «αόρατος» παράγοντας: χωρίς φωτογραφίες στο διαδίκτυο και χωρίς δημόσιο αποτύπωμα, αλλά με επιρροή που φτάνει από την παγκόσμια ποσοτική διαπραγμάτευση έως τη Φόρμουλα 1. Καθώς, όμως, τα επιχειρηματικά του συμφέροντα διευρύνονται και οι δικαστικές διαμάχες φτάνουν στα υπεράκτια καταφύγιά του, η ανωνυμία που τον περιβάλλει αρχίζει να υποχωρεί. Η διαδρομή ενός από τους πλέον αινιγματικούς δισεκατομμυριούχους των αγορών έρχεται σταδιακά στο προσκήνιο.
Οι επισκέψεις στο Τζέρσεϊ και η δικαστική διαμάχη
Αυτό το καλοκαίρι, δικαστικοί λειτουργοί στο Τζέρσεϊ μετέβησαν δύο φορές σε απομονωμένη κατοικία που συνδέεται με έναν από τους πιο μυστικοπαθείς δισεκατομμυριούχους του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στόχος τους ήταν να του επιδώσουν κλήση για κατάθεση, στο πλαίσιο έντονης δικαστικής αντιπαράθεσης που αφορά μία από τις ιστορικότερες ομάδες της Φόρμουλα 1.
Και στις δύο επισκέψεις, οι αρχές του νησιού συνάντησαν κατηγορηματική άρνηση. Παρότι υπήρχαν ενδείξεις ότι βρίσκονταν στη σωστή διεύθυνση, η 1η Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που είχε οριστεί για την κατάθεση, πέρασε χωρίς καμία ανταπόκριση.
Η απουσία από το προσκήνιο αποτελεί σταθερό χαρακτηριστικό του Πίτερ ντε Πούτρον, μίας από τις πιο επιδραστικές και αινιγματικές προσωπικότητες στις ποσοτικές συναλλαγές (quantitative trading). Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η τεράστια περιουσία του στηρίζεται στη G-Research, εταιρεία τεχνολογίας και ποσοτικής έρευνας με έδρα το Λονδίνο. Εκεί, πολυάριθμοι μαθηματικοί και φυσικοί αναπτύσσουν αλγοριθμικές στρατηγικές, οι οποίες εκτελούνται μέσω ενός δικτύου υπεράκτιων hedge funds.
Από το Eton και την Οξφόρδη στο «εργαστήριο» των αλγορίθμων
Η G-Research απασχολεί σήμερα περίπου 1.000 εργαζομένους, αριθμό συγκρίσιμο με εκείνον των μεγαλύτερων hedge funds παγκοσμίως. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, το επενδυτικό κεφάλαιο που διαχειρίζεται το δίκτυο του ντε Πούτρον φτάνει τα 10 με 12 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι επενδύσεις του καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, από αμυντικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης μέχρι την ομάδα της Williams F1.
Οι δεσμοί του με το βρετανικό κατεστημένο είναι ισχυροί. Φοίτησε στο Eton College και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ολοκλήρωσε MBA στη Σχολή Wharton το 1992. Οι εταιρείες υπό τον έλεγχό του έχουν δωρίσει σχεδόν 1 εκατομμύριο λίρες στο Συντηρητικό Κόμμα του Ηνωμένου Βασιλείου. Παράλληλα, το φιλανθρωπικό ίδρυμα που διευθύνει η σύζυγός του, Hayley, έχει διαθέσει εκατομμύρια σε οργανισμούς που υποστηρίζει η βρετανική βασιλική οικογένεια.
Η δημόσια αυτή επιρροή έρχεται σε έντονη αντίθεση με την ακραία ιδιωτικότητα που επιβάλλει ο ντε Πούτρον. Είναι γνωστό ότι γνωστοποιεί τον τόπο μιας συνάντησης μόλις λίγα λεπτά προτού αυτή πραγματοποιηθεί, απαιτώντας από όσους συμμετέχουν να προσέρχονται μόνο με χαρτί και μολύβι. Ακόμη και συνεργάτες του επί σειρά ετών δεν έχουν τον αριθμό του κινητού του. «Είναι λίγο σαν τον Λόρδο Βόλντεμορτ. Δεν λέμε συχνά το όνομά του εδώ», αναφέρει πρώην υπάλληλος της G-Research.
Η δομή του δικτύου και οι υπεράκτιες οντότητες
Μετά την κρίση του 2008, ο ντε Πούτρον επέστρεψε τα κεφάλαια στους εξωτερικούς επενδυτές και στράφηκε στη διαχείριση της προσωπικής του περιουσίας. Το δίκτυό του λειτουργεί ως ένα γιγαντιαίο ιδιωτικό οικογενειακό γραφείο (family office), με εξειδίκευση στο στατιστικό αρμπιτράζ μεσαίας συχνότητας: την πρόβλεψη της κίνησης των τιμών των μετοχών σε ορίζοντα ωρών ή ημερών, με τη χρήση εξελιγμένων μοντέλων μηχανικής μάθησης.
Η λειτουργία αυτής της αυτοκρατορίας στηρίζεται σε έναν αυστηρά σχεδιασμένο καταμερισμό δραστηριοτήτων.
Έρευνα και εκτέλεση σε διαφορετικές οντότητες
Η G-Research, με έδρα το Λονδίνο, αναπτύσσει τα αλγοριθμικά «σήματα», χωρίς να εκτελεί η ίδια τις συναλλαγές. Τα σήματα διαβιβάζονται σε συνδεδεμένες υπεράκτιες οντότητες, όπως η Airain Limited, με έδρα σε δικαιοδοσίες ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης, όπως οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, οι Βερμούδες και τα Νησιά Κέιμαν.
Πνευματική ιδιοκτησία σε φορολογικούς παραδείσους
Όπως αποκάλυψαν δικαστικά έγγραφα, η πνευματική ιδιοκτησία που παράγεται από την G-Research ανήκει στην Corbiere Limited. Η εταιρεία είναι εγγεγραμμένη στις Νήσους Μάρσαλ, όπου δεν απαιτείται η δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων ή μητρώων ιδιοκτησίας.
«Φορτ Νοξ»: Ασφυκτική ασφάλεια και δικαστικές συγκρούσεις
Προκειμένου να αποτρέψει τη διαρροή ή την αντιγραφή των αλγορίθμων, τη λεγόμενη «αποσύνθεση του άλφα», η G-Research έχει υιοθετήσει μέτρα ασφαλείας που παραπέμπουν σε μυστικές υπηρεσίες. Στις εγκαταστάσεις της υπάρχουν ανιχνευτές μετάλλων, σαρωτές δακτυλικών αποτυπωμάτων και ειδικά ντουλάπια, στα οποία οι εργαζόμενοι κλειδώνουν τις προσωπικές τους συσκευές.
Η εσωτερική λειτουργία χαρακτηρίζεται από απόλυτη στεγανοποίηση: κάθε ομάδα γνωρίζει μόνο ένα τμήμα του «παζλ», χωρίς πρόσβαση στη συνολική στρατηγική. Σε περίπτωση παραβίασης της ασφάλειας, η εταιρική αντίδραση είναι αμείλικτη. Η G-Research έχει εμπλακεί σε σκληρές δικαστικές αντιπαραθέσεις με στελέχη που αποχώρησαν. Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση του προγραμματιστή Ke Xu, ο οποίος καταδικάστηκε σε φυλάκιση στο Ηνωμένο Βασίλειο για κλοπή δεδομένων, έπειτα από ιδιωτική δίωξη που άσκησαν οι εταιρείες του ντε Πούτρον.
Οι δικαστικές πιέσεις σε Νέα Υόρκη και Νότια Καρολίνα
Η επέκταση των δραστηριοτήτων του ντε Πούτρον καθιστά ολοένα δυσκολότερη τη διατήρηση της ανωνυμίας του. Στο Σπάρτανμπουργκ της Νότιας Καρολίνας, η NorthMark, εταιρεία που συνδέεται μαζί του, κατασκευάζει ένα γιγαντιαίο κέντρο δεδομένων και σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 460 MW, σε ένα έργο αξίας 2,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η περιβαλλοντική επιβάρυνση και η έλλειψη διαφάνειας έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους κατοίκους.
Την ίδια ώρα, στη Νέα Υόρκη, η πρώην διευθύντρια μάρκετινγκ της Williams F1, Κλαούντια Σβαρτς, έχει προσφύγει νομικά εναντίον του ντε Πούτρον προσωπικά. Η ίδια υποστηρίζει ότι εκείνος είναι ο «έμμεσος ιδιοκτήτης» της ομάδας και ότι παρενέβη άμεσα στη διοίκησή της. Η συγκεκριμένη υπόθεση οδήγησε την αμερικανική δικαιοσύνη στην έγκριση αιτήματος για τη λήψη της κατάθεσής του.
Παρότι ο ντε Πούτρον κατόρθωσε να αποφύγει τους δικαστικούς λειτουργούς στο Τζέρσεϊ αυτό το καλοκαίρι, ο κλοιός των νομικών πιέσεων στενεύει. Η κλιμάκωσή τους απειλεί να εκθέσει οριστικά στη δημοσιότητα τον πιο μυστικοπαθή χρηματιστή του Λονδίνου.
