Ο νέος πρωταθλητής της Formula 1 θα μπορούσε κάποια στιγμή να αποτελέσει το πρόσωπο της αναγέννησης της Scuderia. Με μία κρίσιμη προϋπόθεση: στο Μαρανέλο να μην περιμένουν από εκείνον να καλύψει όσα οφείλουν να αλλάξουν οι ίδιοι.
Η Ferrari και η υποχρέωση της νίκης
Ο Σουμάχερ δεν ήταν μόνος
Τι διαφορετικό θα έφερνε ο Αντονέλι;
Ένας Ιταλός δεν σημαίνει λιγότερη πίεση
Γιατί να θέλει εκείνος τη Ferrari;
Πόσοι παγκόσμιοι πρωταθλητές χρειάζονται στη Ferrari για να κατακτήσει ξανά το παγκόσμιο πρωτάθλημα; Η ερώτηση θυμίζει κακεντρεχές αστείο. Καθώς όμως τα χρόνια περνούν, αποτυπώνει όλο και πιο εύστοχα το αδιέξοδο μιας ομάδας που συνεχίζει να προσελκύει κορυφαίους οδηγούς, αλλά δεν κατορθώνει να τους προσφέρει όσα απαιτούνται για να πετύχουν τον στόχο για τον οποίο προσλαμβάνονται. Πέρασε ο Φερνάντο Αλόνσο. Ακολούθησε ο Σεμπάστιαν Φέτελ. Ήρθε και ο Λούις Χάμιλτον. Άλλοι χαρακτήρες, άλλες εποχές, διαφορετικές προσεγγίσεις στην ίδια διεκδίκηση. Ο τίτλος, ωστόσο, εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Τώρα στη συζήτηση μπαίνει ο Αντρέα Κίμι Αντονέλι. Νέος, Ιταλός και ήδη παγκόσμιος πρωταθλητής με τη Mercedes. Ο συνδυασμός αυτών των χαρακτηριστικών με το όνομα της Ferrari αρκεί για να γεννήσει σενάρια. Θα ήταν εκείνος ικανός να πετύχει όσα δεν πέτυχαν οι προηγούμενοι; Θα μπορούσε να επαναφέρει τη Scuderia στην κορυφή;
Πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω σκέψη, χρειάζεται μια απολύτως σαφής διευκρίνιση: δεν υπάρχει καμία πληροφορία, ούτε καν υπόνοια μεταγραφής. Πρόκειται αποκλειστικά για μια υπόθεση που αξίζει να εξεταστεί. Όχι κυρίως για να μαντέψουμε σε ποιο μονοθέσιο μπορεί να βρεθεί μελλοντικά ο Αντονέλι, αλλά για να δούμε πιο καθαρά τι απαιτούμε κάθε φορά από τον επόμενο μεγάλο οδηγό που θα φορέσει τα κόκκινα.
Η Ferrari και η υποχρέωση της νίκης
Στη Ferrari, μια καλή σεζόν δεν αρκεί. Δεν αρκούν ούτε ορισμένες νίκες, ούτε η δεύτερη θέση, ούτε οι διαβεβαιώσεις περί προόδου. Η ίδια η ομάδα και οι τιφόζι την κρίνουν με βάση τους τίτλους. Οτιδήποτε λιγότερο μπορεί να γίνει ανεκτό ως ενδιάμεσο βήμα. Όταν όμως αυτή η πορεία τραβά σε μάκρος, ο προορισμός καταλήγει να παραμένει μια διαρκώς ανεκπλήρωτη υπόσχεση. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ferrari διανύει μια παρατεταμένη «παρακμή». Όχι γιατί σταμάτησε να κερδίζει αγώνες ή να δημιουργεί ανταγωνιστικά μονοθέσια, αλλά γιατί δεν ανταποκρίνεται στην προσδοκία που βρίσκεται στον πυρήνα της ταυτότητάς της. Το μέγεθός της ως συμβόλου παραμένει τεράστιο, χωρίς να συνοδεύεται από αντίστοιχη αγωνιστική κυριαρχία.
Οι τίτλοι του 2007 και του 2008 δεν σβήνουν τη μακρά αναμονή που ακολούθησε. Το ίδιο ισχύει για τις σεζόν στις οποίες η ομάδα έφτασε κοντά στον στόχο. Ο Αλόνσο διεκδίκησε τον τίτλο μέχρι τον τελευταίο αγώνα το 2010 και το 2012. Με τον Φέτελ, η Ferrari μπήκε ξανά στη μάχη του πρωταθλήματος απέναντι στη Mercedes. Οι ευκαιρίες, επομένως, δεν έλειψαν. Εκείνο που δεν αποκαταστάθηκε ήταν η δυνατότητα να γίνονται οι ευκαιρίες τίτλοι και οι τίτλοι να αποκτούν συνέχεια.
Ακριβώς αυτή η συνέχεια κρατά την εποχή Σουμάχερ–Τοντ–Μπρον ως σταθερό σημείο αναφοράς. Εκεί, ενδεχομένως, κρύβεται και η παγίδα: η Ferrari συχνά ψάχνει το επόμενο πρόσωπο που θα ενσαρκώσει την επιστροφή της, ενώ η ουσιαστικότερη κληρονομιά εκείνης της περιόδου ήταν ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε.
Ο Σουμάχερ δεν τα κατάφερε μόνος του
Ο Μίκαελ Σουμάχερ δεν βρήκε στη Ferrari μια ομάδα έτοιμη να κατακτήσει το πρωτάθλημα. Δεν ήταν, όμως, και ο μοναδικός που μετέτρεψε ένα προβληματικό σύνολο σε αυτοκρατορία. Δίπλα του βρίσκονταν ο Ζαν Τοντ, ο Ρος Μπρον, ο Ρόρι Μπιρν και άνθρωποι στους οποίους δόθηκαν χρόνος, αρμοδιότητες και κοινός προσανατολισμός. Υπήρχε επίσης μια διοίκηση που προστάτευσε την προσπάθειά τους για όσο χρειαζόταν προκειμένου να φέρει αποτελέσματα.
Από την άφιξή του το 1996 μέχρι τον πρώτο τίτλο του με τη Ferrari το 2000, ο Σουμάχερ πέρασε από αποτυχίες, ευκαιρίες που χάθηκαν και σκληρά χτυπήματα. Η υπομονή δεν ήταν απλώς μια αρετή για τις δημόσιες τοποθετήσεις. Ήταν αναγκαίος όρος της επιτυχίας. Η ομάδα που αργότερα κυριάρχησε δεν θα είχε συγκροτηθεί ποτέ, αν κάθε αποτυχία αρκούσε για να διαγράψει τη δουλειά που είχε προηγηθεί.
Αυτό δεν δίνει, ασφαλώς, σε κάθε αποτυχημένο σχέδιο δικαίωμα σε απεριόριστες παρατάσεις. Απαιτεί, όμως, να μπορείς να διακρίνεις τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σχέδιο που δεν αποδίδει και σε ένα που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Να ξέρεις πότε χρειάζεται αλλαγή και πότε η αντικατάσταση προσώπων απλώς επιστρέφει την προσπάθεια στο μηδέν. Η Ferrari δικαίως θυμάται την προσφορά του Σουμάχερ. Οφείλει, ωστόσο, να μην παραβλέπει όσα του εξασφάλισε η ίδια ώστε να μπορέσει να πετύχει.
Ποια διαφορά θα μπορούσε να κάνει ο Αντονέλι;
Δεν υπάρχει σοβαρή βάση για να αρχίσει αυτή η συζήτηση με τον ισχυρισμό ότι ο Αντονέλι διαθέτει περισσότερο ταλέντο από τον Αλόνσο, τον Φέτελ ή τον Χάμιλτον. Μια τέτοια υπερβολή θα εξυπηρετούσε μόνο μια βεβιασμένη εκλογίκευση. Η Ferrari δεν στερήθηκε τον τίτλο επειδή οι οδηγοί της αγνοούσαν τον τρόπο να τον κατακτήσουν.
Η ουσιαστική διαφορά στην περίπτωσή του θα μπορούσε να βρίσκεται στον διαθέσιμο χρονικό ορίζοντα. Ένας πρωταθλητής τόσο νεαρής ηλικίας μπορεί να γίνει ο άξονας ενός αγωνιστικού σχεδίου με πολυετή προοπτική. Όχι η τελευταία μεγάλη ευκαιρία, ούτε μια συνεργασία καταδικασμένη να κριθεί από την άμεση απόδοση, αλλά μια σχέση που θα αναπτύσσεται παράλληλα με την ομάδα. Η ηλικία, ωστόσο, εξασφαλίζει χρόνο στο ημερολόγιο, όχι υπομονή στο Μαρανέλο. Αν η έλευσή του συνδεόταν με απαίτηση για άμεση λύτρωση, αυτό το πλεονέκτημα θα χανόταν πριν από την πρώτη εκκίνηση.
Σημασία έχει και η σχέση του με τους ανθρώπους που εργάζονται μαζί του. Οι περιγραφές από το γκαράζ της Mercedes σκιαγραφούν έναν οδηγό που αναγνωρίζει την προσωπική συνεισφορά των μηχανικών του, διατηρεί επικοινωνία μαζί τους και έχει ουσιαστική παρουσία στη ζωή της ομάδας. Αυτά δεν αρκούν για την κατάκτηση ενός πρωταθλήματος. Μετρούν, όμως, όταν πρέπει να συνεχίσεις να συνεργάζεσαι με τους ίδιους ανθρώπους ύστερα από μια κακή Κυριακή, χωρίς η απογοήτευση να οδηγεί σε αναζήτηση υπευθύνων.
Αυτή η εμπιστοσύνη, πάντως, δεν είναι μονόδρομη. Ο Αντονέλι δεν διαμορφώνει μόνο το περιβάλλον του, αλλά εξελίσσεται και χάρη σε αυτό. Η Mercedes τού δίνει χώρο να είναι απαιτητικός, χωρίς να χρειάζεται να εμφανίζεται αλάνθαστος. Τίποτα δεν εγγυάται ότι μια αντίστοιχη σχέση θα τον ακολουθούσε αυτομάτως στη Ferrari.
Η ιταλική ταυτότητα δεν μειώνει την πίεση
Η προοπτική γίνεται ακόμη πιο ελκυστική λόγω της ιταλικής καταγωγής του. Ένας Ιταλός πρωταθλητής στο κόκκινο μονοθέσιο θα δημιουργούσε έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό και θα πρόσφερε στη Ferrari μια ιστορία που δύσκολα θα επινοούσε ακόμη και το ικανότερο επικοινωνιακό επιτελείο. Οι ελκυστικές ιστορίες, όμως, μπορούν εύκολα να γίνουν ασφυκτικές. Ο Αντονέλι δεν θα είχε να αντιμετωπίσει μόνο τις προσδοκίες ενός εργοδότη. Θα κινδύνευε να επωμιστεί και την αποκατάσταση μιας ολόκληρης εθνικής αγωνιστικής υπερηφάνειας. Κάθε επιτυχία θα αναγορευόταν σε ιστορική δικαίωση και κάθε αποτυχία σε ακόμη μία ματαίωση.
Η κοινή γλώσσα ενδεχομένως διευκολύνει την επικοινωνία. Δεν βελτιώνει, όμως, την αεροδυναμική, δεν θεραπεύει τα προβλήματα στρατηγικής και δεν εγγυάται έγκαιρες, σωστές τεχνικές αποφάσεις. Αν η Ferrari έβλεπε στον Αντονέλι πρωτίστως το πρόσωπο που θα συγκινούσε την Ιταλία, θα είχε ήδη επιλέξει λανθασμένη αφετηρία.
Για ποιον λόγο να επιλέξει εκείνος τη Ferrari;
Ίσως αυτό να είναι το ερώτημα που προσπερνάμε πιο εύκολα. Εξετάζουμε τι θα κέρδιζε η Ferrari από τον Αντονέλι, θεωρώντας περίπου δεδομένο ότι εκείνος οφείλει κάποια στιγμή να επιθυμήσει μια θέση στην ομάδα.
Η γοητεία της Scuderia είναι υπαρκτή. Η ιστορία της, ωστόσο, δεν συνιστά από μόνη της αγωνιστικό πλάνο. Ένας οδηγός που έχει στεφθεί πρωταθλητής τόσο νωρίς στην καριέρα του και έχει χτίσει ισχυρούς δεσμούς με μια ομάδα δικαιούται να απαιτεί περισσότερα από την τιμή να υπηρετήσει έναν μύθο. Δικαιούται σαφείς απαντήσεις για το ποιοι θα σχεδιάζουν το μονοθέσιο, ποιοι θα παίρνουν τις αποφάσεις, ποιο χρονοδιάγραμμα θα ακολουθηθεί και πώς θα αντιμετωπιστούν οι πρώτες δυσκολίες.
Στη Ferrari, άλλωστε, βρίσκεται ήδη ο Σαρλ Λεκλέρ. Δεν γίνεται να προβάλλεται η ανάγκη για εμπιστοσύνη και συνέχεια, ενώ ένας οδηγός στον οποίο η ομάδα έχει επενδύσει επί χρόνια αντιμετωπίζεται ως υποσημείωση μπροστά στην επόμενη μεγάλη άφιξη. Προτού αναζητήσει όσα θα της πρόσφερε ένας νέος πρωταγωνιστής, η Ferrari οφείλει να εξετάσει γιατί δεν έχει ολοκληρώσει την προσπάθεια με εκείνους που έχει ήδη στη διάθεσή της.
Θα μπορούσε, επομένως, ο Αντονέλι να αλλάξει την πορεία της Ferrari; Θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο μιας αναγέννησης, προσφέροντας ταχύτητα, αγωνιστική αξιοπιστία, διάρκεια και μια μορφή ηγεσίας που θα βοηθούσε τους συνεργάτες του να αποδώσουν περισσότερο. Δεν θα μπορούσε, όμως, να καλύψει με την παρουσία του την ανάγκη για τεχνική και διοικητική επάρκεια. Αυτή τη δυνατότητα δεν την έχει κανένας οδηγός.
Αν η Ferrari περιμένει από τον Αντονέλι να εξελιχθεί σε νέο Σουμάχερ, ενδέχεται να του αναθέτει από την αρχή τη λάθος αποστολή. Το ζητούμενο δεν είναι ακόμη ένας πρωταθλητής που θα δεχθεί να πιστέψει στο παρελθόν της. Είναι να ξαναγίνει μια ομάδα στην οποία ένας πρωταθλητής θα μπορεί να εμπιστευθεί το μέλλον του.
Παρακολουθήστε την εκπομπή Pole Position by Allwyn του Gazzetta, με την ανάλυση του GP Βραζιλίας από τους Κώστα Παστρίμα, Στάθη Κοκκορόγιαννη και Δήμητρα Ηρειώτη.
