Αντιπαράθεση ΕΕ-Ρωσίας για τις εξαγωγές της Αρμενίας MIRROR
8 Ιουνίου, 2026 16:25 -
Τη διαμάχη γύρω από το καθεστώς που ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Ρωσία για τις εξαγωγές αρμενικών προϊόντων σχολιάζει σε πρόσφατη ανάλυσή του ο Ουκρανός δημοσιογράφος Νικολάι Γιακοβένκο. Όπως αναφέρει, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, μιλώντας για πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε στις 7 Ιουνίου ότι η ΕΕ έχει εξελιχθεί σε νέο εξαγωγικό προορισμό για τα αρμενικά προϊόντα. «Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετέφερε πολύ σημαντικές πληροφορίες: τα γεωργικά προϊόντα από τη Δημοκρατία της Αρμενίας θα εξάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς δασμούς, δηλαδή υπό καθεστώς ελεύθερου τελωνείου», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Στις 20 Μαΐου, ενόψει των βουλευτικών εκλογών στην Αρμενία, η Ρωσία άρχισε να επιβάλλει περιορισμούς στις εισαγωγές συγκεκριμένων αγαθών από τη χώρα, μεταξύ των οποίων λαχανικά, φρέσκα βότανα και φρούτα, καθώς και ψάρια και λουλούδια. Η Μόσχα απέδωσε τα μέτρα σε υγειονομικές παραβάσεις, ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, μοιάζουν περισσότερο με μέσο οικονομικής πίεσης, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ερεβάν εμβαθύνει την προσέγγισή του με την ΕΕ.
«Επεκτείνοντας τους περιορισμούς στις εξαγωγές στα αρμενικά προϊόντα, η Μόσχα χρησιμοποιεί τις οικονομικές σχέσεις ως όπλο για πολιτική πίεση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρώπη στέκεται σταθερά στο πλευρό της Αρμενίας», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 5 Ιουνίου, κατά την προαναφερθείσα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πασινιάν. Παράλληλα, δεσμεύτηκε για την παροχή άμεσης οικονομικής βοήθειας προς την Αρμενία, συνολικού ύψους άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ.
Όπως σημειώνεται, η ΕΕ, στο πλαίσιο της απόφασής της να στηρίξει την Αρμενία απέναντι στις πιέσεις της Ρωσίας, εμφανίζεται έτοιμη να παραχωρήσει στο Ερεβάν νέες εμπορικές διευκολύνσεις. «Ταυτόχρονα, αφαιρεί παρόμοια οφέλη από την Ουκρανία – μια χώρα που από το 2022 αντιστέκεται στην στρατιωτική επιθετικότητα της Μόσχας με κόστος τεράστιες θυσίες. Το καθεστώς αδασμολόγητης πρόσβασης για τα ουκρανικά προϊόντα στην αγορά της ΕΕ έληξε στις 5 Ιουνίου 2025. Την επόμενη κιόλας ημέρα, η ΕΕ επανέφερε δασμούς και ποσοστώσεις σε ορισμένα ουκρανικά γεωργικά προϊόντα», επισημαίνει ο Ουκρανός δημοσιογράφος.
Αναπτύσσοντας το σκεπτικό του, ο Γιακοβένκο υπογραμμίζει: «Η υπόσχεση που έδωσε η von der Leyen στον Πασινιάν για αδασμολόγητη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν εμπίπτει στην τυπική πρακτική λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Τέτοια μέτρα συνήθως αποφασίζονται μετά από επίσημη νομική έγκριση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και όχι μέσω μιας τηλεφωνικής κλήσης. Αυτό προκύπτει άμεσα από τους κανόνες που διέπουν την εμπορική πολιτική της ΕΕ, όπως ορίζονται στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Ο Γιακοβένκο συνεχίζει, επισημαίνοντας τη σημασία που θα είχε μια τέτοια απόφαση για την Αρμενία, ιδίως από τη στιγμή που από την 1η Ιανουαρίου 2022 η χώρα έχει αφαιρεθεί από το σύστημα εμπορικών προτιμήσεων της ΕΕ (GSP/GSP+), καθώς δεν πληρούσε πλέον τα κριτήρια δικαιούχου χώρας. «Με αυτόν τον τρόπο, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φαίνεται διατεθειμένη να προωθήσει την περίπτωση της Αρμενίας, παρά τις αντίθετες αποφάσεις της ΕΕ», υποστηρίζει.
Ο Ουκρανός δημοσιογράφος και αναλυτής υπενθυμίζει επίσης ότι την περίοδο 2020-2023 το Αζερμπαϊτζάν έθεσε τέλος στην 30ετή αρμενική κατοχή του Καραμπάχ και των γύρω περιοχών. Με τον τρόπο αυτό, το Μπακού αποκατέστησε την κυριαρχία του στα διεθνώς αναγνωρισμένα εδάφη του, σύμφωνα με τα ψηφίσματα 822, 853, 874 και 884 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία ζητούσαν την αποχώρηση των αρμενικών δυνάμεων από τις κατεχόμενες περιοχές.
Ο Γιακοβένκο υποστηρίζει ότι η εξέλιξη αυτή δεν στηρίχθηκε με αποφασιστικό τρόπο από Ευρωπαίους πολιτικούς, αναφέροντας ότι «δεν ελήφθησαν σοβαρά υπόψη τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που είχαν ήδη εφαρμοστεί, ενώ σε άλλες συγκρούσεις γινόταν τακτική επίκληση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Στις 2 Μαΐου 2024 στη Βηρυτό, η κ. Φον ντερ Λάιεν, μιλώντας για την κατάσταση στο νότιο Λίβανο και τις εντάσεις κατά μήκος των λιβανοϊσραηλινών συνόρων, κάλεσε όλα τα μέρη να εφαρμόσουν πλήρως το ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ», όπως σημειώνει στην ανάλυσή του.
