Βουλγαρικό αεροσκάφος πραγματοποίησε σάρωση στα ελληνικά ραδιοβοηθήματα MIRROR
Στις 14 Ιουνίου 2026, στις 13:18, καταγράφηκε η παρουσία ενός βουλγαρικού αεροσκάφους τύπου Dassault Falcon 2000 στον ουρανό της Αττικής, το οποίο εκτελούσε επαναλαμβανόμενους κύκλους πάνω από τον Διεθνή Αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος» για διάστημα άνω της μίας ώρας.
Η ασυνήθιστη αυτή δραστηριότητα προκάλεσε αναστάτωση στο ήδη πυκνό πρόγραμμα πτήσεων. Αρκετά αεροσκάφη χρειάστηκε να παρεκκλίνουν προσωρινά από τις προβλεπόμενες πορείες τους, είτε παραμένοντας σε αναμονή στον αέρα είτε αλλάζοντας διαδικασία προσέγγισης.
Η αιτία, ωστόσο, δεν συνδεόταν με στρατιωτική δραστηριότητα ή με κάποιο έκτακτο περιστατικό. Επρόκειτο για μια τυπική, αλλά κρίσιμη διαδικασία, από εκείνες που πραγματοποιούνται για λόγους ασφάλειας και συνήθως δεν γίνονται αντιληπτές από το ευρύ κοινό, εκτός εάν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα.
Τι είναι ο εναέριος έλεγχος ραδιοβοηθημάτων
Τα σύγχρονα αεροδρόμια βασίζονται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο ηλεκτρονικών βοηθημάτων ναυτιλίας, τα οποία καθοδηγούν τους πιλότους σε κάθε στάδιο της πτήσης. Από την ευθυγράμμιση με τον διάδρομο προσγείωσης έως τον ακριβή εντοπισμό της θέσης του αεροσκάφους σε συνθήκες μηδενικής ορατότητας, τα συστήματα αυτά αποτελούν βασικό μέρος της αεροπορικής λειτουργίας.
Μεταξύ των σημαντικότερων ραδιοβοηθημάτων περιλαμβάνονται τα VOR, δηλαδή οι παντοκατευθυντικοί ραδιοφάροι, τα DME, που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση απόστασης, και κυρίως τα ILS. Το ILS είναι το σύστημα καθοδήγησης τελικής προσέγγισης, το οποίο επιτρέπει σε ένα αεροσκάφος να προσγειωθεί με ακρίβεια χιλιοστών ακόμη και μέσα σε πυκνή ομίχλη.
Όλα αυτά τα συστήματα απαιτούν περιοδικό έλεγχο από αέρος, διαδικασία που διεθνώς είναι γνωστή ως flight inspection ή flight calibration. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται εξειδικευμένα αεροσκάφη, εξοπλισμένα με ειδικά όργανα, τα οποία εκτελούν προκαθορισμένες διαδρομές πάνω από τον αερολιμένα. Κατά τη διάρκεια των πτήσεων αυτών καταγράφεται με ακρίβεια εάν τα σήματα που εκπέμπουν τα επίγεια συστήματα είναι σωστά.
Εφόσον διαπιστωθεί απόκλιση, ακολουθεί άμεση ρύθμιση, δηλαδή calibration, πριν το σύστημα επανέλθει σε λειτουργία. Ο συγκεκριμένος έλεγχος δεν πραγματοποιείται κατά περίπτωση ή κατά βούληση, αλλά προβλέπεται από διεθνή πρότυπα του ICAO και της EASA και πρέπει να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Για έναν αερολιμένα με τόσο μεγάλη κίνηση όσο το «Ελ. Βενιζέλος», η διαδικασία αυτή θεωρείται απολύτως αναγκαία. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο λίγο πριν από την κορύφωση της τουριστικής περιόδου, όταν η κίνηση στον εναέριο χώρο της Αττικής αυξάνεται σημαντικά.
Ποιο αεροσκάφος ήρθε από τη Βουλγαρία και για ποιον λόγο
Το αεροσκάφος που ανέλαβε τη διαδικασία ελέγχου ήταν ένα Dassault Falcon 2000, το οποίο ανήκει στη βουλγαρική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Απογειώθηκε από τη Σόφια στις 11:32 της 9ης Ιουνίου, προσγειώθηκε στο «Ελ. Βενιζέλος» στις 12:36 και πραγματοποίησε ελέγχους από τις 15:21 έως τις 17:04. Στη συνέχεια, τις επόμενες ώρες, επέστρεψε για τη συνέχιση των εκπαιδευτικών διαδρομών calibration.
Η παρουσία βουλγαρικού αεροσκάφους στον ελληνικό εναέριο χώρο για τέτοιου είδους αποστολή δεν αποτελεί κάτι πρωτοφανές ως διαδικασία. Οι διμερείς συνεργασίες μεταξύ ευρωπαϊκών υπηρεσιών πολιτικής αεροπορίας είναι συνηθισμένη πρακτική. Το στοιχείο που προκαλεί εντύπωση για την ΥΠΑ είναι ο λόγος για τον οποίο χρειάστηκε η συνδρομή αυτή: η ελληνική υπηρεσία διαθέτει δικά της αεροσκάφη για τον συγκεκριμένο σκοπό, όμως κανένα από τα δύο δεν μπορεί να πετάξει.
Τα δύο ελληνικά αεροσκάφη που παραμένουν καθηλωμένα
Η ΥΠΑ συγκαταλέγεται στους λίγους φορείς αεροναυτιλίας διεθνώς που διαθέτουν ιδιόκτητα αεροσκάφη, ειδικά εξοπλισμένα για ελέγχους από αέρος. Το σημαντικότερο από τα δύο είναι ένα Cessna Citation X C750, το οποίο επισήμως θεωρείται το ταχύτερο αμιγώς εμπορικό jet στον κόσμο, με δυνατότητα πτήσης σε ταχύτητα Mach 0,935, δηλαδή κοντά στα 1.145 χλμ./ώρα.
Το συγκεκριμένο αεροσκάφος έχει διασκευαστεί ειδικά για αποστολές flight inspection. Οι υπηρεσίες που παρέχει, ή παρείχε, η ΥΠΑ με αυτό δεν περιορίζονταν στα ελληνικά σύνορα, καθώς τόσο η Πολεμική Αεροπορία όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη δυνατότητα.
Σήμερα, ωστόσο, και τα δύο αεροσκάφη της Μονάδας Πτητικών Μέσων (ΜΠΜ) παραμένουν καθηλωμένα εξαιτίας βλαβών που δεν έχουν ακόμη αποκατασταθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες του Documento, ένα από τα δύο έχει εκτιμώμενη αξία 34 εκατομμυρίων ευρώ και εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας.
Το Cessna Citation X υποβλήθηκε σε βαριά συντήρηση στον ΔΑΑ τον Ιούλιο του 2025. Το εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό της ΥΠΑ ολοκλήρωσε τότε δεκαετή προγραμματισμένη συντήρηση, καθώς και ετήσιες, διετείς και πενταετείς περιοδικές εργασίες, υπό καθεστώς πιστοποίησης EASA Part-145 και Part-CAMO.
Παρά τα παραπάνω, φαίνεται ότι εμφανίστηκε νέα βλάβη, η οποία κρατά και πάλι το αεροσκάφος στο έδαφος. Ως αποτέλεσμα, η ΥΠΑ υποχρεώθηκε να μισθώσει το βουλγαρικό Falcon, προκειμένου να καλύψει μια ανάγκη που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε να εξυπηρετήσει με ίδια μέσα.
Τι σημαίνει αυτό για τις πτήσεις
Η αναστάτωση στον εναέριο χώρο της Αττικής ήταν εμφανής, καθώς αρκετές πτήσεις εκτράπηκαν προσωρινά κατά τη διάρκεια των ελέγχων. Πρόκειται, πάντως, για αναμενόμενη συνέπεια της διαδικασίας, καθώς το αεροσκάφος που πραγματοποιεί calibration χρειάζεται αποκλειστική πρόσβαση σε συγκεκριμένες πτητικές διαδρομές, ώστε να μετρήσει τα σήματα με ακρίβεια.
Δεν πρόκειται για κρίση ούτε για ζήτημα ασφάλειας. Αντιθέτως, ο σκοπός αυτών των ελέγχων είναι ακριβώς η διασφάλιση της ασφάλειας των πτήσεων που θα ακολουθήσουν.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο έλεγχος πραγματοποιείται σε χρονική στιγμή που θεωρείται κατάλληλη, λίγες εβδομάδες πριν η Αθήνα εισέλθει στη θερινή περίοδο αιχμής, όταν δεκάδες πτήσεις φτάνουν και αναχωρούν κάθε ώρα. Σε τέτοιες συνθήκες, κανένα πρόβλημα στα ραδιοβοηθήματα δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο. Ακριβώς για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο πραγματοποιείται η ετήσια αυτή επαλήθευση.
Το ερώτημα που παραμένει είναι για πόσο ακόμη η Ελλάδα θα χρειάζεται να στηρίζεται σε αεροσκάφη γειτονικών χωρών για μια διαδικασία την οποία η ίδια η ΥΠΑ διαθέτει την υποδομή, την τεχνογνωσία και τον εξοπλισμό να εκτελεί, υπό την προϋπόθεση ότι τα δικά της αεροσκάφη θα μπορούν να πετάξουν.
