25 Αυγούστου 2026, 12:24
Την ώρα που η τιμή της βενζίνης ξεπερνά και πάλι τα δύο ευρώ το λίτρο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ένα μικρό χωριό καταφέρνει να διαθέτει την αμόλυβδη προς 1,75 ευρώ το λίτρο. Ένας ορεινός δήμος της Ιταλίας ανέλαβε τη λειτουργία του μοναδικού πρατηρίου της περιοχής και πουλά καύσιμα σχεδόν στην τιμή κόστους, με τη σύγκριση με τις σημερινές τιμές στην Ελλάδα να είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.
Δεν πρόκειται για προσφορά μεγάλης αλυσίδας ούτε για προσωρινή έκπτωση. Το πρατήριο λειτουργεί υπό τον έλεγχο του δήμου, ο οποίος προμηθεύεται απευθείας τα καύσιμα και τα διαθέτει χωρίς το συνηθισμένο εμπορικό περιθώριο.
Η «βενζίνη του δημάρχου», όπως έχει γίνει γνωστή στα ιταλικά μέσα ενημέρωσης, βρίσκεται στη Valle Castellana, έναν ορεινό δήμο περίπου 800 κατοίκων στην επαρχία του Τέραμο, μέσα στο Εθνικό Πάρκο του Γκραν Σάσο και των Μόντι ντέλα Λάγκα. Οι κάτοικοι είναι διασκορπισμένοι σε σχεδόν 40 μικρούς οικισμούς. Όταν το μοναδικό πρατήριο της περιοχής κινδύνευσε να κλείσει, η εναλλακτική λύση θα ήταν μια διαδρομή περίπου 20 χιλιομέτρων μόνο για τον ανεφοδιασμό των οχημάτων.
Πώς ο δήμος έβαλε ξανά σε λειτουργία τις αντλίες
Η προσπάθεια διάσωσης του πρατηρίου ξεκίνησε το 2018, ενώ από τις 20 Μαρτίου 2022 ο δήμος έγινε επίσημα μισθωτής της εγκατάστασης. Τα διοικητικά έγγραφα της Valle Castellana επιβεβαιώνουν ότι η δημοτική αρχή εξακολουθεί και το 2026 να προμηθεύεται αμόλυβδη και πετρέλαιο κίνησης μέσω της ιταλικής πλατφόρμας δημοσίων συμβάσεων Consip.
Η λογική του εγχειρήματος είναι απλή: ο δήμος αγοράζει το καύσιμο και το μεταπωλεί χωρίς να επιδιώκει το κέρδος που χρειάζεται ένας ιδιώτης για να καλύψει τα λειτουργικά έξοδα και να εξασφαλίσει απόδοση. Έτσι, η αμόλυβδη πωλείται περίπου προς 1,75 ευρώ το λίτρο και το diesel προς 1,89 ευρώ.
Στις 22 Αυγούστου, την ίδια ώρα, η μέση τιμή self service στο ιταλικό οδικό δίκτυο είχε διαμορφωθεί στα 2,008 ευρώ για τη βενζίνη και στα 2,128 ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης. Η διαφορά πλησιάζει, επομένως, τα 26 λεπτά το λίτρο στην αμόλυβδη και τα 24 λεπτά στο diesel. Για ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων, ο οδηγός εξοικονομεί περίπου 12,90 ευρώ με βενζίνη και 11,90 ευρώ με πετρέλαιο.
Το πρατήριο προσελκύει πλέον όχι μόνο κατοίκους, αλλά και εργαζομένους στα έργα αποκατάστασης μετά τους σεισμούς, τουρίστες και οδηγούς από τις γειτονικές περιοχές του Τέραμο και του Άσκολι Πιτσένο. Οι ουρές μπροστά στις αντλίες αποτελούν πλέον συνηθισμένο θέαμα.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Camillo D’Angelo, ο τζίρος του πρατηρίου αυξήθηκε από περίπου 75.000 ευρώ το 2024 σε 500.000 ευρώ το 2025, ενώ οι προβλέψεις για το 2026 είναι ακόμη υψηλότερες. Χρειάζεται, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι τα συγκεκριμένα ποσά αφορούν έσοδα και όχι καθαρά κέρδη του δήμου.
Η επιτυχία του εγχειρήματος έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον και άλλων μικρών ιταλικών δήμων. Μεταξύ αυτών είναι ο δήμος Castelli, επίσης στην επαρχία του Τέραμο, ο οποίος έχει ζητήσει πληροφορίες για τον τρόπο λειτουργίας του πρατηρίου.
Στην Ελλάδα το ίδιο γέμισμα κοστίζει έως 26 ευρώ περισσότερο
Η σύγκριση με την ελληνική αγορά είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Σύμφωνα με το τελευταίο διαθέσιμο καθημερινό δελτίο του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, με στοιχεία της 23ης Αυγούστου 2026, η πανελλαδική μέση τιμή της απλής αμόλυβδης ήταν 2,024 ευρώ το λίτρο και του diesel 2,035 ευρώ.
Ένα γέμισμα 50 λίτρων με αμόλυβδη κοστίζει κατά μέσο όρο 101,20 ευρώ στην Ελλάδα, έναντι 87,50 ευρώ στο δημοτικό πρατήριο της Valle Castellana. Η διαφορά ανέρχεται στα 13,70 ευρώ. Με diesel, το αντίστοιχο γέμισμα κοστίζει 101,75 ευρώ στην Ελλάδα και 94,50 ευρώ στο ιταλικό δημοτικό πρατήριο, δηλαδή 7,25 ευρώ λιγότερο.
Στην Αττική, όπου η μέση τιμή της αμόλυβδης καταγράφηκε στα 2 ευρώ ακριβώς, η διαφορά για 50 λίτρα φτάνει τα 12,50 ευρώ. Στις Κυκλάδες, όμως, η μέση τιμή είχε εκτοξευθεί στα 2,271 ευρώ. Εκεί, το ίδιο ρεζερβουάρ κοστίζει 113,55 ευρώ, δηλαδή 26,05 ευρώ περισσότερο από ό,τι στη Valle Castellana.
Η εικόνα της ελληνικής αγοράς εξηγεί γιατί ένα πρατήριο που δεν επιβαρύνεται με το συνηθισμένο εμπορικό περιθώριο μπορεί να δημιουργήσει αισθητή διαφορά. Στο εβδομαδιαίο δελτίο της 14ης Αυγούστου, το εκτιμώμενο συνολικό περιθώριο των εταιρειών εμπορίας, των μεταφορέων και των πρατηριούχων υπολογιζόταν σε 15,2 λεπτά ανά λίτρο για την αμόλυβδη και σε 22,24 λεπτά για το diesel.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της τιμής της βενζίνης στην Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελείται από φόρους. Οι φόροι, τα τέλη και οι λοιπές επιβαρύνσεις αντιστοιχούσαν σε 1,1029 ευρώ ανά λίτρο ή στο 55,23% της τελικής τιμής. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ανέρχεται σε 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ο ΦΠΑ είναι 24% και επιβάλλεται στο σύνολο της αξίας, μαζί με τις υπόλοιπες επιβαρύνσεις.
Ένα δημοτικό πρατήριο δεν μπορεί, επομένως, να καταργήσει τους φόρους. Μπορεί όμως, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να περιορίσει το λειτουργικό και εμπορικό κόστος, ιδιαίτερα όταν λειτουργεί ως βασική υπηρεσία σε μια απομακρυσμένη περιοχή.
Στην Ελλάδα υπάρχουν ήδη δημοτικά πρατήρια, αλλά με διαφορετικά μοντέλα λειτουργίας. Στα Χανιά λειτουργεί από το 2021 πρατήριο αποκλειστικά για τα περίπου 140 υπηρεσιακά οχήματα του δήμου, ενώ αντίστοιχη εγκατάσταση έχει κατασκευαστεί στο Κιλκίς για τον δημοτικό στόλο.
Η πιο κοντινή περίπτωση στο ιταλικό μοντέλο βρίσκεται στην Κάσο. Εκεί, το πρατήριο λειτουργεί από τη δημοτική επιχείρηση «Αξιοποίηση Κάσου Α.Ε.» και εξυπηρετεί κατοίκους και επισκέπτες. Η δημοτική ιδιοκτησία, όμως, δεν συνεπάγεται αυτόματα και φθηνό καύσιμο: στις αρχές Αυγούστου η αμόλυβδη στην Κάσο εμφανιζόταν στα 2,21 ευρώ, καθώς το υψηλό κόστος θαλάσσιας μεταφοράς και οι μικροί όγκοι πωλήσεων επιβαρύνουν σημαντικά την τελική τιμή.
Δημοτικό πρατήριο υπάρχει και στο Αγαθονήσι, όπου η εγκατάσταση παραχωρείται με χαμηλό μίσθωμα σε ιδιώτη, ώστε να διατηρείται η τροφοδοσία του ακριτικού νησιού.
Το παράδειγμα της Valle Castellana δεν αποτελεί έτοιμη συνταγή για κάθε ελληνικό δήμο. Αποδεικνύει, όμως, ότι σε περιοχές όπου η αγορά αδυνατεί να διατηρήσει μια βιώσιμη βασική υπηρεσία, η δημοτική παρέμβαση μπορεί να κρατήσει τις αντλίες σε λειτουργία και, εφόσον το επιτρέπουν τα μεταφορικά και λειτουργικά κόστη, να συγκρατήσει σημαντικά και την τιμή.
