Η Ελλάδα απέκτησε επισήμως τη δική της βιομηχανική βάση για μη επανδρωμένα συστήματα, σε μια εξέλιξη που μεταβάλλει τα δεδομένα για τις Ένοπλες Δυνάμεις και αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προσεγγίζει πλέον τον πόλεμο του μέλλοντος.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έθεσε τον θεμέλιο λίθο του 309 Εργοστασίου Κατασκευής Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Μέσων στη Μαλακάσα, της μεγαλύτερης βιομηχανικής εγκατάστασης του ελληνικού στρατού που θα είναι αφιερωμένη αποκλειστικά σε drones και αντι-drone συστήματα.
Στην τελετή παρέστησαν ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο αρχηγός ΓΕΣ, αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο αρχηγός ΓΕΝ, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, και ο υπαρχηγός ΓΕΑ, αντιπτέραρχος Βασίλειος Μπρούμας.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι το έργο μετατρέπει μια αρχική δυνατότητα σε «παραγωγή βιομηχανικής κλίμακας», χαρακτηρίζοντάς το «άλμα» για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Κεντρικό στοιχείο του είναι ο διακλαδικός του χαρακτήρας: για πρώτη φορά, η ίδια εγκατάσταση θα παράγει μη επανδρωμένα συστήματα για τον Στρατό, το Ναυτικό και την Αεροπορία, καλύπτοντας ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός συστήματος, από τον σχεδιασμό, την έρευνα και την παραγωγή έως τη συντήρηση, την αναβάθμιση και την επιχειρησιακή αξιοποίηση.
Τι θα παράγεται στις νέες εγκαταστάσεις
Στις νέες εγκαταστάσεις προβλέπεται να λειτουργήσουν γραμμές παραγωγής για drones κλάσης Ι και ΙΙ, ερευνητικά προγράμματα για drones κλάσης ΙΙΙ, μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, υποβρύχια μη επανδρωμένα συστήματα, καθώς και γραμμές κατασκευής αντι-drone συστημάτων.
Οι παραγωγικοί στόχοι είναι συγκεκριμένοι: η ετήσια παραγωγή drones κλάσης Ι να αυξηθεί από τα σημερινά 4.000 σε τουλάχιστον 10.000, ενώ παράλληλα προβλέπονται τουλάχιστον 300 drones κλάσης ΙΙ, 300 μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους και 300 αντι-drone συστήματα ανά έτος. Ταυτόχρονα, θα αναπτυχθούν δυνατότητες Έρευνας και Ανάπτυξης για σκάφη επιφανείας και υποβρύχια.
Δύο παρεμβάσεις και νέο κτίριο 3.600 τ.μ.
Το έργο περιλαμβάνει δύο συμπληρωματικές παρεμβάσεις. Η πρώτη αφορά την πλήρη ανακατασκευή και τον εκσυγχρονισμό των παλαιών εγκαταστάσεων του στρατοπέδου, οι οποίες καλύπτουν έκταση 2.800 τ.μ., με αποκατάσταση της στατικής επάρκειας και των φθορών, ώστε να μετατραπούν σε σύγχρονους χώρους παραγωγής και τεχνικής υποστήριξης.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την κατασκευή ενός εντελώς νέου κτιρίου 3.600 τ.μ. σε δύο επίπεδα, το οποίο θα αποτελέσει τον πυρήνα του συγκροτήματος. Εκεί θα στεγαστούν προηγμένες γραμμές παραγωγής, εργαστήρια, κέντρα δοκιμών και χώροι Έρευνας και Ανάπτυξης.
Η χρηματοδότηση έχει ήδη διασφαλιστεί και οι εργασίες αναμένεται να αρχίσουν εντός του 2026, με τον υπουργό να εκφράζει την πρόθεση να «νικήσουν» ακόμη και το ίδιο το χρονοδιάγραμμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κτίριο που θα φιλοξενήσει το νέο εργοστάσιο παρέμενε εγκαταλειμμένο για 46 χρόνια, μια υποδομή που, όπως είπε ο υπουργός, «επαναφέρεται στη ζωή» για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το πλαίσιο: Ατζέντα 2030 και Ασπίδα του Αχιλλέα
Το εργοστάσιο εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030», τη συνολική αρχιτεκτονική άμυνας της χώρας, καθώς και στο σχέδιο «Ασπίδα του Αχιλλέα», το οποίο καλύπτει θάλασσα, στεριά, αέρα, κυβερνοχώρο και διάστημα.
Ο κ. Δένδιας επισήμανε ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα και τα αντι-drone αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της επιχειρησιακής αντίληψης, καλύπτοντας αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, προστασίας υποδομών, αντιμετώπισης ασύμμετρων απειλών, μεταφοράς δεδομένων και προσβολής στόχων με ακρίβεια.
Όπως εξήγησε, ένα drone κλάσης Ι, ένα FPV, δεν αντιμετωπίζεται ως πάγιο στοιχείο όπως ένα αεροπλάνο, αλλά ως αναλώσιμο, «όπως είναι η σφαίρα», γεγονός που καθιστά αναγκαία τη μαζική παραγωγή. Το συμπέρασμα αυτό, είπε, προκύπτει από τους τρεις τελευταίους πολέμους: στο Καραμπάχ το 2020, στην Ουκρανία από το 2022 και πρόσφατα στο Ιράν.
Υφιστάμενη δυναμικότητα και αποκέντρωση
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι το 306 Εργοστάσιο Βάσης και το 316 Εργοστάσιο Βάσης έχουν ήδη φτάσει, μέσα σε δύο χρόνια, στην παραγωγή 4.000 FPV drones κλάσης Ι ετησίως. Με την προσθήκη 6 κινητών μονάδων παραγωγής, η δυνατότητα αυτή αποκτά διασπορά και επιχειρησιακό βάθος, δίνοντας στους διοικητές των Σχηματισμών τη δυνατότητα να προσαρμόζουν το λογισμικό στις ανάγκες τους, χωρίς τις καθυστερήσεις των συνήθων διαδικασιών έγκρισης.
«Δεν έχω δει άλλο στρατό που να έχει αναπτύξει αυτή τη δυνατότητα», σημείωσε ο κ. Δένδιας, εκφράζοντας την ελπίδα η αποκεντρωμένη παραγωγική ικανότητα να επεκταθεί σύντομα και στο Ναυτικό και στην Αεροπορία.
Εκπαίδευση προσωπικού σε δύο νέες σχολές
Παράλληλα με την παραγωγική υποδομή, ανακοινώθηκαν δύο νέες σχολές εκπαίδευσης σε μη επανδρωμένα συστήματα: η Σχολή Unmanned της Πολεμικής Αεροπορίας στην Τρίπολη και η αντίστοιχη σχολή του Πολεμικού Ναυτικού στη Ναυτική Βάση «Κανελλόπουλος» στον Σκαραμαγκά.
Η εκπαίδευση στα drones έχει ήδη ενταχθεί και στο πρόγραμμα της Νέας Θητείας, στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης για την προετοιμασία του προσωπικού στο νέο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Δημοσιονομική λογική
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι το έργο εντάσσεται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και παραμένει εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας. «Η Ελλάδα δεν διαθέτει απεριόριστους πόρους», ανέφερε, τονίζοντας ότι ο Έλληνας φορολογούμενος ήδη συμβάλλει στην αμυντική προσπάθεια.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την επένδυση κρίσιμη για το «βάθος» και την «αντοχή» της χώρας, στοιχεία που, όπως έδειξε ο πόλεμος στην Ουκρανία, έχουν σημασία αντίστοιχη με τον εξοπλισμό.
Νέες συνεργασίες με τη βιομηχανία
Η ολοκλήρωση του νέου κτιρίου των 3.600 τ.μ. αναμένεται να δημιουργήσει νέες δυνατότητες συνεργασίας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας. Στόχος είναι η ενίσχυση ενός οικοσυστήματος έρευνας και ανάπτυξης γύρω από τα αυτόνομα συστήματα, μια κατεύθυνση που εκτιμάται ότι θα έχει αντίκτυπο πέρα από τον στρατιωτικό τομέα, στη βιομηχανική και τεχνολογική βάση της χώρας συνολικά.
