«Χαράτσι» στα υβριδικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα;
25 Ιουλίου 2026, 10:03, του ΤΑΚΗ ΤΡΑΚΟΥΣΕΛΛΗ
Την ώρα που ολόκληρη η Ευρώπη αναζητά τρόπους για να επιταχύνει τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, να περιορίσει τις εκπομπές ρύπων και να ανανεώσει τον γερασμένο στόλο οχημάτων της, στην Ελλάδα επανήλθε στο προσκήνιο μια πρόταση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις: η επιβολή ετήσιου τέλους κυκλοφορίας στα αμιγώς ηλεκτρικά (BEV) και στα plug-in υβριδικά (PHEV) οχήματα.
Η ευρωπαϊκή σκέψη αφορά την επιβολή ενός συμβολικού —ή και όχι τόσο συμβολικού— τέλους, με το σκεπτικό ότι οι οδηγοί ηλεκτρικών αυτοκινήτων χρησιμοποιούν το οδικό δίκτυο όπως όλοι οι υπόλοιποι και, επομένως, θα πρέπει να συνεισφέρουν και εκείνοι στα δημόσια έσοδα που σχετίζονται με τις μεταφορές.
Ωστόσο, μια τέτοια προσέγγιση έρχεται σε πλήρη αντίθεση τόσο με όσα εφαρμόζουν σήμερα οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες όσο και με τη στρατηγική της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ε.Ε., αντί να επιβαρύνει τους ιδιοκτήτες ηλεκτρικών οχημάτων, αναζητά νέους τρόπους για να μειώσει ακόμη περισσότερο το κόστος απόκτησής τους, μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων, ακόμη και μειωμένου ΦΠΑ.
Στην Ελλάδα, όπου ο μέσος όρος ηλικίας του στόλου ξεπερνά πλέον τα 18 χρόνια και είναι ο υψηλότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ζητούμενο δεν είναι η θέσπιση νέων αντικινήτρων για τα καθαρότερα αυτοκίνητα. Αντίθετα, η χώρα χρειάζεται περισσότερα κίνητρα, ώστε να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των παλαιών, ρυπογόνων και λιγότερο ασφαλών οχημάτων.
Η επιβολή ακόμη και ενός σχετικά μικρού ετήσιου τέλους θα έστελνε ιδιαίτερα αρνητικό μήνυμα. Οι πολίτες που επιλέγουν να επενδύσουν σε ένα ηλεκτρικό ή plug-in υβριδικό αυτοκίνητο καταβάλλουν ήδη σημαντικά υψηλότερο κόστος αγοράς σε σχέση με ένα αντίστοιχο συμβατικό μοντέλο. Η απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που καθιστούν αυτή την επιλογή οικονομικά βιώσιμη.
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η χρονική συγκυρία. Η αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης και απέχει σημαντικά από τα ποσοστά διείσδυσης που καταγράφονται σε χώρες της Βόρειας και της Κεντρικής Ευρώπης. Η προσθήκη νέων οικονομικών επιβαρύνσεων θα μπορούσε να ανακόψει αυτή τη δυναμική, σε μια περίοδο κατά την οποία απαιτούνται σταθερότητα και εμπιστοσύνη.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν για το μέλλον διαφορετικά μοντέλα χρηματοδότησης των οδικών υποδομών, όπως χρεώσεις ανά χιλιόμετρο ή ανά χρήση του οδικού δικτύου. Τα μοντέλα αυτά αντιμετωπίζουν όλους τους οδηγούς με ενιαία κριτήρια και όχι αποκλειστικά τους κατόχους ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Η συγκεκριμένη συζήτηση, ωστόσο, αφορά το μέλλον και προϋποθέτει ώριμες ψηφιακές υποδομές, κοινωνικό διάλογο και συνολικό επανασχεδιασμό του φορολογικού πλαισίου. Στην παρούσα συγκυρία, μια πρόταση για την επιβολή νέου τέλους αποκλειστικά στα ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά οχήματα δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί αναπτυξιακή. Αντίθετα, δημιουργεί αβεβαιότητα σε μια αγορά που χρειάζεται σταθερούς κανόνες.
Δεν πρέπει να παραβλέπεται, επίσης, ότι η ηλεκτροκίνηση δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική επιλογή. Συνδέεται άμεσα με τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα στις πόλεις και τον περιορισμό του κόστους μετακίνησης για τα νοικοκυριά. Κάθε μέτρο που αποδυναμώνει αυτή τη μετάβαση επηρεάζει συνολικά την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Από πολιτικής άποψης, η πρόταση μπορεί να χαρακτηριστεί ατυχής και προβληματική. Είναι δύσκολο να εξηγηθεί στους πολίτες γιατί θα πρέπει να επιβαρυνθούν όσοι επέλεξαν μια τεχνολογία που η ίδια η Πολιτεία προωθεί εδώ και χρόνια μέσω επιδοτήσεων και φορολογικών κινήτρων. Μια τέτοια μεταστροφή πολιτικής θα έπληττε κυρίως την αξιοπιστία της Ε.Ε. και του κράτους απέναντι στους πολίτες.
Η Ε.Ε. και, φυσικά, η Ελλάδα χρειάζονται πολιτικές που θα ανανεώσουν τον στόλο, θα μειώσουν τους ρύπους και θα ενισχύσουν την οδική ασφάλεια — όχι νέα αντικίνητρα για όσους έχουν ήδη επενδύσει ή σκέφτονται να επενδύσουν στην ηλεκτροκίνηση.
Η ουσία δεν βρίσκεται στο αν ένα τέλος θα είναι 50 ή 100 ευρώ. Βρίσκεται στο μήνυμα που εκπέμπει. Και το μήνυμα αυτό, τη δεδομένη στιγμή, θα ήταν απολύτως λανθασμένο για την αγορά, τους καταναλωτές και τη συνολική στρατηγική της χώρας απέναντι στη βιώσιμη κινητικότητα.
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση, επιδιώκοντας περισσότερα κίνητρα και όχι νέες επιβαρύνσεις για τα ηλεκτρικά οχήματα.
