Η απόφαση της EuroLeague να απορρίψει την πρόταση συνεργασίας του NBA διαμορφώνει νέα δεδομένα για το ευρωπαϊκό μπάσκετ, χωρίς πάντως να τερματίζει το ενδεχόμενο νέων διαπραγματεύσεων. Καθώς οι δύο πλευρές σχεδιάζουν τα επόμενα βήματά τους, η διαδρομή της Liberty Media στη Formula 1 προσφέρει ένα διαφορετικό παράδειγμα: την ενίσχυση της παγκόσμιας παρουσίας και της εμπορικής αξίας ενός ήδη ισχυρού αθλητικού προϊόντος, αντί της δημιουργίας ενός νέου από την αρχή.
Η συνάντηση των μετόχων της EuroLeague στη λίμνη Κόμο αποσαφήνισε, σε πρώτη φάση, τη στάση των μεγάλων ευρωπαϊκών συλλόγων. Η πρόταση του NBA δεν εγκρίθηκε, αλλά η δυνατότητα συνέχισης των συνομιλιών παρέμεινε ανοιχτή. Παράλληλα, οι 13 μέτοχοι συμφώνησαν να μετατρέψουν τις μακροχρόνιες άδειές τους σε franchises, ενώ εξακολουθούν να εξετάζονται οι προτάσεις για περαιτέρω επέκταση της διοργάνωσης.
Η EuroLeague επιχειρεί, επομένως, να ενισχύσει την εμπορική αξία και τη σταθερότητα του δικού της προϊόντος, ενώ το NBA συνεχίζει να προετοιμάζει την είσοδό του στην ευρωπαϊκή αγορά. Σε αυτό το σημείο, η περίπτωση της Formula 1 αποκτά ιδιαίτερη σημασία, χωρίς όμως να αποτελεί έτοιμη λύση για το ευρωπαϊκό μπάσκετ.
Η Liberty δεν έχτισε μια καινούργια Formula 1
Όταν η Liberty Media ανέλαβε τον έλεγχο της Formula 1 το 2017, δεν ξεκίνησε από το μηδέν. Απέκτησε ένα προϊόν με στοιχεία που δύσκολα δημιουργούνται εξαρχής: Ferrari, McLaren, ιστορικά Grand Prix, δεκαετίες διαδρομής και ένα παγκόσμιο κοινό στενά συνδεδεμένο με το άθλημα.
Η ουσιαστική αλλαγή αφορούσε την αξιοποίηση αυτών των στοιχείων. Η F1 διεύρυνε την παρουσία της στα social media και την προσέγγιση του νεότερου κοινού, επένδυσε στην ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες και σταδιακά μετέτρεψε τα Grand Prix σε events με περιεχόμενο πέρα από έναν αγώνα αυτοκινήτων.
Ταυτόχρονα, το cost cap και η αυξημένη εμπορική ανάπτυξη συνέβαλαν στη διαμόρφωση συνθηκών υπό τις οποίες μια θέση στο grid απέκτησε αισθητά μεγαλύτερη οικονομική αξία. Η Liberty δεν χρειάστηκε να αντικαταστήσει την ιστορία της Formula 1, αλλά να την αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα.
Το πλεονέκτημα της EuroLeague που δεν αγοράζεται εύκολα
Το NBA διαθέτει σχεδόν όλα τα απαραίτητα μέσα για να συγκροτήσει μια μεγάλη νέα αθλητική διοργάνωση: κεφάλαια, τεχνογνωσία, παγκόσμιο marketing και ένα εξαιρετικά επιτυχημένο επιχειρηματικό μοντέλο. Η ιστορία, ωστόσο, δεν είναι κάτι που μπορεί να δημιουργήσει σε σύντομο χρόνο.
Η EuroLeague έχει ήδη συλλόγους με τεράστιες βάσεις φιλάθλων, ιστορικές αντιπαλότητες και παρουσία σε αγορές όπου το μπάσκετ αποτελεί μέρος της αθλητικής κουλτούρας. Τα ζευγάρια Ολυμπιακός–Παναθηναϊκός και Ρεάλ Μαδρίτης–Μπαρτσελόνα, όπως και οι δεκαετίες ιστορίας του ευρωπαϊκού μπάσκετ, δεν αναπαράγονται απλώς με τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό ενός νέου πρωταθλήματος.
Αυτό είναι ίσως το βασικότερο κοινό στοιχείο με την F1 που ανέλαβε η Liberty. Η αξία της Ferrari δεν προέκυψε από την είσοδο της Liberty στη Formula 1. Η Ferrari συγκαταλεγόταν ήδη στα ισχυρότερα brands του παγκόσμιου αθλητισμού. Η νέα ιδιοκτησία βρήκε τον τρόπο να εντάξει αυτή την ιστορία σε ένα πολύ ευρύτερο εμπορικό οικοσύστημα.
Η εναλλακτική επιλογή για το NBA
Αντί να συγκροτήσει το NBA Europe ως ευθέως ανταγωνιστική διοργάνωση προς τη EuroLeague, το NBA θα μπορούσε, θεωρητικά, να επενδύσει στο υπάρχον οικοσύστημα, επιδιώκοντας σημαντική αύξηση της αξίας του.
Ισχυρότερα κεντρικά τηλεοπτικά και εμπορικά συμβόλαια, διευρυμένη παρουσία στις ΗΠΑ και την Ασία, διαφορετική χρήση των ψηφιακών πλατφορμών, σαφέστερη οικονομική δομή και franchises με πραγματικά υψηλές αποτιμήσεις θα μπορούσαν να μεταβάλουν την οικονομική κλίμακα του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Πρόκειται, ωστόσο, για δυνατότητες και όχι για εξασφαλισμένο αποτέλεσμα.
Η απόφαση του Κόμο δίνει πρόσθετο βάρος σε αυτή τη συζήτηση. Η EuroLeague στρέφεται πλέον προς ένα σαφέστερο μοντέλο franchises, την ίδια στιγμή που απέναντί της βρίσκεται ο οργανισμός που έχει οικοδομήσει το ισχυρότερο franchise-based πρωτάθλημα μπάσκετ στον κόσμο.
Η κρίσιμη διαφορά που δεν μπορεί να παραβλεφθεί
Το μοντέλο της Liberty δεν μεταφέρεται αυτούσιο στο ευρωπαϊκό μπάσκετ. Η Formula 1 είναι ένα παγκόσμιο πρωτάθλημα με κεντρική οργάνωση. Αντίθετα, το ευρωπαϊκό μπάσκετ παραμένει κατακερματισμένο μεταξύ EuroLeague, FIBA, εθνικών λιγκών, ομοσπονδιών και συλλόγων, οι οποίοι έχουν εντελώς διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες και προτεραιότητες.
Κατά συνέπεια, ένα μοντέλο συνεργασίας NBA–EuroLeague θα έπρεπε να αντιμετωπίσει ζητήματα που η Liberty δεν συνάντησε ποτέ στην ίδια έκταση στη F1. Η σύγκριση έχει ενδιαφέρον, αλλά οι διαφορές περιορίζουν τη δυνατότητα απλής αντιγραφής της ίδιας συνταγής.
Υπάρχει, επιπλέον, μία κρίσιμη παράμετρος: το NBA δεν είναι απαραίτητο να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της EuroLeague για να προχωρήσει. Το NBA Europe παραμένει αυτοτελές πρότζεκτ, προσφέροντας στους Αμερικανούς μια εναλλακτική πορεία, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία με τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Αυτή ακριβώς η δυνατότητα κάνει το δίλημμα πιο ουσιαστικό.
Νέα ιστορία ή επένδυση στην υπάρχουσα;
Το NBA μπορεί να δημιουργήσει μια νέα διοργάνωση, να στραφεί σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές και να προσπαθήσει να οικοδομήσει από την αρχή ένα προϊόν σύμφωνα με τα δικά του πρότυπα. Μπορεί, όμως, και να επανέλθει κάποια στιγμή στις διαπραγματεύσεις με διαφορετική πρόταση προς τη EuroLeague.
Η δεύτερη επιλογή θα πλησίαζε περισσότερο τη διαδρομή της Liberty Media στη Formula 1. Όχι επειδή οι δύο περιπτώσεις ταυτίζονται, αλλά επειδή στηρίζονται στην ίδια επιχειρηματική λογική: αντί να επιχειρείς να δημιουργήσεις ιστορία από το μηδέν, επενδύεις σε εκείνη που ήδη υπάρχει και προσπαθείς να πολλαπλασιάσεις την αξία της.
Το Κόμο κατέστησε σαφές ότι η EuroLeague δεν είναι σήμερα έτοιμη να δεχθεί την πρόταση που της έχει κατατεθεί. Δεν έκλεισε, ωστόσο, οριστικά τη συζήτηση με το NBA. Η Liberty Media έδειξε στη F1 ότι ένα ιστορικό αθλητικό προϊόν μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετική εμπορική δυναμική χωρίς να απολέσει την ταυτότητά του.
Για το ευρωπαϊκό μπάσκετ, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα επιδιώξει τελικά το NBA να δημιουργήσει αυτή την αξία απέναντι στη EuroLeague ή θα επιστρέψει κάποια στιγμή για να την οικοδομήσει μαζί της;
