Η υπόγεια λεωφόρος που φέρνει τη θάλασσα πιο κοντά στην πόλη Mobility
21 Οκτωβρίου, 2026 9:07 -
Η υπογειοποίηση της Ποσειδώνος στο Ελληνικό θα οδηγήσει τη διερχόμενη κυκλοφορία κάτω από το έδαφος, επιτρέποντας στο πάρκο να ενωθεί με την ακτή στην επιφάνεια. Πρόκειται για μια παρέμβαση με ιδιαίτερη σημασία για το σύνολο της νότιας Αθήνας.
Στο Ελληνικό διαμορφώνεται μια διαφορετική παραλιακή, με αλλαγές που αφορούν τόσο τους οδηγούς όσο και τους κατοίκους. Η LAMDA Development υλοποιεί την υπογειοποίηση της λεωφόρου Ποσειδώνος, με κατασκευαστή την ΑΒΑΞ, ως μέρος της ανάπλασης του πρώην αεροδρομίου.
-
Το συνολικό μήκος της παρέμβασης φτάνει περίπου τα 1,3 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 1.150 μέτρα αφορούν το υπόγειο τμήμα. Το έργο καλύπτει τη ζώνη από την παραλία του Αλίμου έως το ύψος της μαρίνας του Αγίου Κοσμά. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς η συνολική έκταση του έργου δεν περιορίζεται στο σκεπαστό τμήμα της διαδρομής.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της παρέμβασης είναι ότι συνδυάζει την οδική υποδομή με την αστική ανάπλαση. Τα διερχόμενα αυτοκίνητα θα κινούνται υπογείως, ενώ στην επιφάνεια προβλέπονται χώροι πρασίνου, ποδηλατόδρομοι και ευκολότερη πρόσβαση των πεζών στη θάλασσα. Με αυτόν τον τρόπο, το πάρκο και η ακτή θα μπορούν να λειτουργούν ως ενιαίος, συνεχόμενος χώρος. Στο συγκεκριμένο τμήμα, η λεωφόρος που σήμερα αποτελεί φυσικό εμπόδιο μετατρέπεται σε υπόγεια υποδομή εξυπηρέτησης της πόλης.
Το μέγεθος της αλλαγής αναδεικνύεται μέσα από τον ευρύτερο σχεδιασμό του Ελληνικού. Το μητροπολιτικό πάρκο προβλέπεται να εκτείνεται σε 2.000 στρέμματα, ενώ ένας περίπατος μήκους 2,6 χιλιομέτρων θα ενώνει την παραλία με τους λόφους του. Για το σύνολο της ανάπλασης σχεδιάζεται δίκτυο διαδρομών περίπου 50 χιλιομέτρων για πεζούς και ποδηλάτες.
Η υπογειοποίηση συνιστά κρίσιμο σύνδεσμο σε αυτή τη διαμόρφωση. Για μια οικογένεια, έναν ποδηλάτη ή έναν επισκέπτη, το βασικό όφελος είναι η δυνατότητα αδιάκοπης μετακίνησης ανάμεσα στο πράσινο και την ακτή.
Πώς θα λειτουργεί η νέα υπόγεια Ποσειδώνος
Η σήραγγα θα έχει τρεις λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, δηλαδή έξι συνολικά, κατανεμημένες σε δύο χωριστούς κλάδους. Στο υπόγειο τμήμα δεν προβλέπονται φωτεινοί σηματοδότες, ώστε η διέλευση των οχημάτων να γίνεται ομαλότερα.
Ο σχεδιασμός βασίζεται στον διαχωρισμό της διερχόμενης κυκλοφορίας από τις τοπικές μετακινήσεις. Οι οδηγοί που κινούνται στον άξονα Πειραιάς–Βουλιαγμένη θα ακολουθούν την υπόγεια διαδρομή, ενώ οι συνδέσεις με το τοπικό οδικό δίκτυο θα εξυπηρετούν την πρόσβαση στη μαρίνα, την παραλία και τις γειτονιές.
Στην περιγραφή του Δήμου Ελληνικού–Αργυρούπολης, το ευρύτερο δίκτυο περιλαμβάνει συνολικά 12 λωρίδες, από τις οποίες οι έξι βρίσκονται στη σήραγγα. Σε αυτές προστίθενται μία τοπική λωρίδα ανά κατεύθυνση κάτω από την παλιά Ποσειδώνος και δύο εσωτερικές ανά πλευρά. Συνεπώς, οι 12 λωρίδες αφορούν το σύνολο των διαδρομών που παρουσιάζει η δημοτική αρχή και όχι μόνο τη σήραγγα.
Για την κατασκευή εφαρμόζεται η μέθοδος cut-and-cover, δηλαδή ανοικτή εκσκαφή και κατασκευή σκεπαστής σήραγγας. Οι μηχανικοί κατασκευάζουν το υπόγειο έργο και στη συνέχεια αποκαθιστούν την επιφάνεια που βρίσκεται πάνω από αυτό.
Στην τεχνική παρουσίαση της Hill International, η οποία παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης των υποδομών, περιγράφονται ενδιάμεσες ράμπες εισόδου και εξόδου. Προβλέπονται ακόμη έξοδοι κινδύνου, συστήματα επιτήρησης και ειδικός αερισμός, για την απομάκρυνση των καυσαερίων και την απαγωγή καπνού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ο αερισμός αποτελεί βασικό στοιχείο της λειτουργίας μιας αστικής σήραγγας, ο σχεδιασμός της οποίας λαμβάνει υπόψη και τις συνθήκες κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Η προετοιμασία για την υπογειοποίηση εκτείνεται σε βάθος ετών. Το μνημόνιο συμφωνίας του Ιουνίου 2016 προέβλεπε τη χρηματοδότηση και την κατασκευή της από το επενδυτικό σχήμα, ενώ οι εργασίες άρχισαν τον Μάιο του 2022.
Σύμφωνα με τον δημοσιοποιημένο σχεδιασμό, η πλήρης ολοκλήρωση τοποθετείται στο 2028. Η ενημέρωση του Ιουνίου 2026 έκανε λόγο για σημαντική πρόοδο στο κύριο έργο και για συνέχιση παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων οι ράμπες σύνδεσης.
Τον Μάρτιο του 2026, η εταιρική ενημέρωση προσδιόριζε την παράδοση προς χρήση στο πρώτο εξάμηνο του 2028, συνδέοντας ωστόσο τον στόχο με την εξασφάλιση των αναγκαίων αδειοδοτήσεων. Το χρονοδιάγραμμα παραμένει, επομένως, προγραμματισμός ολοκλήρωσης και έναρξης λειτουργίας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η πρόσβαση στην ακτή και η διαφωνία για τη συντήρηση
Η πρόσβαση στη θάλασσα αποτελεί κεντρικό σημείο της θέσης του Δήμου Ελληνικού–Αργυρούπολης. Η δημοτική αρχή κάνει λόγο για 80 χρόνια αποκοπής από την ακτή εξαιτίας του αεροδρομίου, της Ποσειδώνος και της Βουλιαγμένης. Όπως περιγράφει, οι κάτοικοι και όσοι προέρχονται από γειτονικές περιοχές προσεγγίζουν την παραλία μέσω Αλίμου ή της λεωφόρου Καραμανλή, δίπλα στο Γκολφ. Αναφέρεται ακόμη στις μετακινήσεις από τον Βύρωνα, την Ηλιούπολη και την Τερψιθέα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της δημοτικής αρχής, σε ώρες αιχμής απαιτούνται τουλάχιστον 25 λεπτά για τη μετάβαση προς τον Άγιο Κοσμά και περίπου 40 λεπτά για τη διαδρομή Hard Rock–Αλίμου. Οι χρόνοι αυτοί εξαρτώνται από τις συνθήκες κυκλοφορίας.
Στις 20 Οκτωβρίου 2026, ο Δήμος Ελληνικού–Αργυρούπολης τάχθηκε υπέρ της παραλαβής και της συντήρησης της σήραγγας από το κράτος, ζητώντας δημόσιο τοπικό δίκτυο υπό τον Φορέα Διαχείρισης Κοινοχρήστων του Ελληνικού. Η παρέμβασή του αποτέλεσε απάντηση στην κοινή ανακοίνωση των δημάρχων Γλυφάδας και Αλίμου της 5ης Οκτωβρίου.
Οι δύο γειτονικοί δήμοι ζητούν να επιβαρυνθούν οι επενδυτές με το διαρκές κόστος λειτουργίας και συντήρησης. Στη δική τους ανακοίνωση αναφέρουν ότι η ετήσια δαπάνη υπερβαίνει τα δύο εκατομμύρια ευρώ. Κατά την άποψή τους, η υπογειοποίηση εξυπηρετεί την ενοποίηση της επένδυσης με την παραλία, αυξάνοντας παράλληλα την αξία των ακινήτων της.
Ζητούν, συνεπώς, από την Πολιτεία να μην παραλάβει τη σήραγγα εάν οι επενδυτές δεν αναλάβουν το κόστος λειτουργίας της. Εναλλακτικά, προτείνουν, εφόσον η δαπάνη περάσει στο Δημόσιο, να περιέλθει σε αυτό η έκταση της παλιάς λεωφόρου, ώστε να αξιοποιηθεί για τον πεζόδρομο και τον ποδηλατόδρομο της Αθηναϊκής Ριβιέρας.
Παράλληλα, αμφισβητούν ότι το έργο θα επιφέρει πλήρη κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση, καθώς θεωρούν ότι τα προβληματικά σημεία στις δύο άκρες της σήραγγας παραμένουν. Εκφράζουν επίσης ανησυχίες για ενδεχόμενη συμφόρηση μέσα στο τούνελ, για τη διαχείριση έκτακτων περιστατικών και για τις επιπλέον μετακινήσεις που θα προκύψουν από την ανάπτυξη του Ελληνικού.
Οι ίδιοι διεκδικούν συνολική παρέμβαση στην παραλιακή, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ολοκληρωμένη κυκλοφοριακή λύση. Επισημαίνουν ακόμη ότι η επέκταση του μετρό δεν διαθέτει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα.
Στο πλαίσιο κατασκευής των δημόσιων υποδομών χρειάζεται να γίνει μια κρίσιμη διάκριση. Η εξαμηνιαία οικονομική έκθεση της LAMDA για το 2026 προβλέπει ότι, μετά την ολοκλήρωσή τους, οι υποδομές θα μεταβιβαστούν χωρίς αντάλλαγμα στο Ελληνικό Δημόσιο. Σε αυτές περιλαμβάνονται δρόμοι, δίκτυα, υπογειοποιήσεις και πεζογέφυρες. Η αναφορά αυτή, ωστόσο, δεν καθορίζει αναλυτικά ποιος θα είναι ο μελλοντικός φορέας συντήρησης της σήραγγας.
Στη διαφωνία εντάχθηκε και το θέμα των διοδίων. Ο Δήμος Ελληνικού–Αργυρούπολης συνέδεσε, σε υποθετικό επίπεδο, την ιδιωτική συντήρηση με την επιβολή διοδίων, παραπέμποντας στην Αττική και την Ολυμπία Οδό. Πρόκειται για πολιτικό επιχείρημα και όχι για ανακοίνωση επιβολής διοδίων στη νέα σήραγγα.
Οι σχέσεις των δήμων με την επένδυση έχουν και προγενέστερη δικαστική διάσταση. Από το 2025, η Γλυφάδα και ο Άλιμος είχαν καταθέσει προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας σχετικά με έργα και αδειοδοτήσεις του Ελληνικού. Αυτό το ιστορικό προσφυγών δεν συνιστά από μόνο του απόφαση ακύρωσης της υπογειοποίησης.
Ο Δήμος Ελληνικού–Αργυρούπολης διεκδικεί, επιπλέον, την υπογειοποίηση ολόκληρης της Ποσειδώνος και της Κατεχάκη, παρεμβάσεις στη Βουλιαγμένης, τη σήραγγα Υμηττού και την επέκταση του μετρό προς τη Γλυφάδα. Στο αίτημα για την Κατεχάκη συντάσσεται με την Ηλιούπολη, τη Δάφνη–Υμηττό, τον Άγιο Δημήτριο και τον Βύρωνα. Πρόκειται για πρόσθετες διεκδικήσεις, πέραν του έργου που βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή.
Το συνολικό κυκλοφοριακό αποτέλεσμα θα κριθεί από τη λειτουργία των συνδέσεων, των γειτονικών κόμβων και των δημόσιων συγκοινωνιών. Ένα υπόγειο τμήμα χωρίς φανάρια μπορεί να διευκολύνει τη ροή των οχημάτων. Η αντιμετώπιση της συμφόρησης στο ευρύτερο δίκτυο, όμως, προϋποθέτει παρεμβάσεις αντίστοιχης κλίμακας. Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στο όφελος της συγκεκριμένης υπογειοποίησης και στη συνολική διαχείριση του κυκλοφοριακού.
Για την Αθήνα, η ιδιαίτερη σημασία του έργου έγκειται στη δυνατότητα να συνδυάσει δύο ανάγκες της καθημερινότητας: την εξυπηρέτηση της κυκλοφορίας των οχημάτων και τη δημιουργία χώρου για όσους κατευθύνονται πεζοί προς τη θάλασσα. Η σύνδεση του πάρκου με την ακτή αποτελεί το πιο σταθερό και ορατό όφελος αυτής της μεταμόρφωσης.
Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
