Πάρος: Οι ποινές που αντιμετωπίζει ο οδηγός ταξί που γρονθοκόπησε ηλικιωμένο
NEWSAUTO TV
Το βίντεο από τη Νάουσα της Πάρου έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις συνέπειες που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο επαγγελματίας οδηγός μετά την επίθεση σε βάρος ηλικιωμένου. Η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια «διαμάχη για πάρκινγκ», καθώς μπορεί να αποκτήσει τόσο ποινική όσο και επαγγελματική διάσταση για τον οδηγό ταξί.
Στο βίντεο φαίνεται οδηγός ταξί να επιτίθεται σε ηλικιωμένο στη Νάουσα της Πάρου, σε ένα περιστατικό που μέσα σε λίγες ώρες πήρε μεγάλη έκταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής δημοσιευμένες πληροφορίες, αφορμή φέρεται να ήταν διαφωνία για μια θέση στάθμευσης. Η κατάσταση κλιμακώθηκε, με τον οδηγό να έρχεται σε σωματική αντιπαράθεση με τον ηλικιωμένο και να τον χτυπά.
Το σχετικό ρεπορτάζ αναφέρει ότι ο ηλικιωμένος δέχθηκε γροθιές κατά τη διάρκεια του επεισοδίου. Η εικόνα έχει προκαλέσει ιδιαίτερα αρνητικές αντιδράσεις, όχι μόνο λόγω της διαφοράς ηλικίας των δύο ανδρών, αλλά και επειδή ο φερόμενος ως δράστης είναι επαγγελματίας οδηγός ταξί, δηλαδή οδηγός Επιβατηγού Δημόσιας Χρήσης οχήματος. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον τι προβλέπει η νομοθεσία και ποιες κυρώσεις μπορεί να αντιμετωπίσει.
Καταρχάς, χρειάζεται να γίνει μια σημαντική διάκριση. Εφόσον η σωματική επίθεση έγινε εκτός της διαδικασίας οδήγησης και δεν προκλήθηκε τραυματισμός με το αυτοκίνητο, το βασικό ποινικό σκέλος δεν κρίνεται από τις διατάξεις του ΚΟΚ περί επικίνδυνης οδήγησης, αλλά πρωτίστως από τον Ποινικό Κώδικα.
Η ακριβής κατηγορία που θα μπορούσε να αποδοθεί στον οδηγό εξαρτάται από τη δικογραφία, τις καταθέσεις, το βίντεο, την ιατρική γνωμάτευση για την κατάσταση του ηλικιωμένου και, τελικά, την αξιολόγηση του εισαγγελέα και του δικαστηρίου. Με βάση τα μέχρι τώρα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι έχει ήδη ασκηθεί συγκεκριμένη ποινική δίωξη ούτε να προεξοφληθεί η τελική κατηγορία ή ποινή.
Η σωματική βλάβη
Η βασική διάταξη που εξετάζεται σε περιπτώσεις σκόπιμου ξυλοδαρμού είναι το άρθρο 308 του Ποινικού Κώδικα περί σωματικής βλάβης. Η διάταξη αφορά την εκ προθέσεως πρόκληση σωματικής κάκωσης ή βλάβης της υγείας άλλου προσώπου.
Ωστόσο, η υπόθεση μπορεί να αξιολογηθεί αυστηρότερα. Εάν από τα ιατρικά ευρήματα και τον τρόπο της επίθεσης προκύψει ότι αυτή έγινε με τρόπο ικανό να προκαλέσει στον παθόντα κίνδυνο ζωής ή βαριά σωματική βλάβη, μπορεί να εξεταστεί βαρύτερος ποινικός χαρακτηρισμός. Το άρθρο 309 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει αυστηρότερη αντιμετώπιση για τέτοιες περιπτώσεις.
Καθοριστική είναι επομένως η κατάσταση της υγείας του ηλικιωμένου μετά την επίθεση. Εάν διαπιστωθεί σοβαρός ή μόνιμος τραυματισμός, η ποινική αξιολόγηση μπορεί να διαφοροποιηθεί ουσιαστικά. Διαφορετική είναι, με απλά λόγια, η περίπτωση ενός χτυπήματος που προκαλεί επιφανειακό τραυματισμό από έναν ξυλοδαρμό που οδηγεί σε σοβαρή βλάβη της υγείας.
Η ηλικία του θύματος
Η μεγάλη ηλικία του παθόντος έχει σημασία για την αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών, χρειάζεται όμως προσοχή. Το γεγονός ότι κάποιος είναι ηλικιωμένος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εφαρμόζεται η ειδική διάταξη περί σωματικής βλάβης αδύναμων προσώπων.
Το άρθρο 312 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει ειδική προστασία για πρόσωπα που δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και σχέσεις με τον δράστη. Συνεπώς, η εφαρμογή του δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη μόνο λόγω της ηλικίας του θύματος.
Αυτό που θα εξεταστεί είναι η συνολική εικόνα του περιστατικού: η ηλικία και η φυσική κατάσταση του παθόντος, η ένταση και ο αριθμός των χτυπημάτων, το σημείο του σώματος στο οποίο καταφέρθηκαν, η διάρκεια της επίθεσης και οι τραυματισμοί που προκλήθηκαν.
Για τον συγκεκριμένο οδηγό υπάρχει και μια ακόμη σημαντική παράμετρος, καθώς πρόκειται για επαγγελματία οδηγό ΕΔΧ. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας είναι σαφής ως προς τη συμπεριφορά των επαγγελματιών οδηγών. Στο άρθρο 16 προβλέπεται ότι οι οδηγοί οφείλουν να συμπεριφέρονται με ευγένεια στους πεζούς και στους άλλους οδηγούς, ενώ ειδικά οι οδηγοί επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης οφείλουν να συμπεριφέρονται με ευγένεια στους επιβάτες.
Η παράβαση της συγκεκριμένης παραγράφου εντάσσεται στις κατηγορίες κυρώσεων Ε2-Α και Σ. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο επεισόδιο υπάγεται αυτομάτως στη συγκεκριμένη διάταξη, ιδίως από τη στιγμή που η σύγκρουση αφορούσε τρίτο πρόσωπο και όχι επιβάτη. Δείχνει, όμως, το αυστηρότερο πλαίσιο συμπεριφοράς που απαιτεί ο νομοθέτης από τους επαγγελματίες οδηγούς.
Μπορεί να χάσει την ειδική άδεια ταξί;
Εδώ βρίσκεται ενδεχομένως η σημαντικότερη επαγγελματική συνέπεια. Η οδήγηση ταξί δεν απαιτεί μόνο το συνηθισμένο δίπλωμα αυτοκινήτου. Ο επαγγελματίας πρέπει να διαθέτει και ειδική άδεια οδήγησης ΕΔΧ. Ο νέος ΚΟΚ αναφέρει, άλλωστε, ρητά την ειδική άδεια οδήγησης ΕΔΧ μεταξύ των εγγράφων που πρέπει να φέρει ο οδηγός, όπου αυτό απαιτείται.
Ο ν. 4070/2012 προβλέπει μηχανισμό πειθαρχικών κυρώσεων και ανάκλησης της ειδικής άδειας. Σε περίπτωση συσσώρευσης πειθαρχικών παραπτωμάτων, η ειδική άδεια μπορεί να ανακληθεί αρχικά για έναν έως τρεις μήνες, στη συνέχεια για τρεις έως έξι μήνες και, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, για έξι μήνες έως ένα έτος. Σε ορισμένες ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις προβλέπεται ακόμη και οριστική ανάκληση.
Θα πρέπει, επομένως, να διερευνηθεί αν, πέρα από την ποινική διαδικασία, θα κινηθεί και πειθαρχική διαδικασία σε σχέση με την επαγγελματική ιδιότητα του οδηγού, καθώς και αν υπάρχουν προηγούμενες πειθαρχικές παραβάσεις στο ιστορικό του.
Δεν είναι συνεπώς νομικά ασφαλές να ειπωθεί από τώρα ότι «χάνει το ταξί» ή ότι «του αφαιρείται οριστικά η άδεια». Μια τέτοια συνέπεια προϋποθέτει την πλήρωση των όρων και την τήρηση της διαδικασίας που προβλέπει η νομοθεσία.
Τι μπορεί να συμβεί από εδώ και πέρα
Το βίντεο αποτελεί σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο, δεν υποκαθιστά όμως την αστυνομική και εισαγγελική έρευνα. Οι Αρχές μπορούν να εξετάσουν το πλήρες οπτικοακουστικό υλικό, τις καταθέσεις του ηλικιωμένου και των αυτοπτών μαρτύρων, τυχόν ιατρικές γνωματεύσεις και κάθε άλλο στοιχείο που αποτυπώνει τι προηγήθηκε και τι συνέβη κατά τη διάρκεια του επεισοδίου.
Ιδιαίτερα καθοριστική θα είναι η ιατροδικαστική ή ιατρική αποτύπωση των τραυμάτων. Από τη βαρύτητα της βλάβης μπορεί να εξαρτηθεί και ο τελικός ποινικός χαρακτηρισμός της πράξης.
Παράλληλα, επειδή εμπλέκεται επαγγελματίας οδηγός ταξί, η υπόθεση μπορεί να έχει συνέχεια και σε διοικητικό ή πειθαρχικό επίπεδο μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών της Περιφέρειας. Η νομοθεσία προβλέπει ότι η ειδική άδεια ΕΔΧ μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να ανακληθεί με αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου Περιφερειάρχη.
Το περιστατικό, που καταγράφηκε ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου στην Πάρο, παρουσιάστηκε και σε δημοσίευμα του NPress ως καβγάς για θέση στάθμευσης, στον οποίο νεαρός οδηγός transfer φέρεται να επιτέθηκε σε ηλικιωμένο άνδρα. Στο βίντεο φαίνεται ο οδηγός να τον αρπάζει από τον λαιμό και να τον γρονθοκοπεί. Οι εικόνες έχουν προκαλέσει οργή και επαναφέρουν τη συζήτηση για τη βία στους δρόμους.
Ο ΚΟΚ ζητά ιδιαίτερη προσοχή απέναντι στους ηλικιωμένους
Υπάρχει, τέλος, διάταξη του νέου ΚΟΚ που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον με αφορμή το περιστατικό. Ο νόμος ορίζει ότι όσοι χρησιμοποιούν το οδικό δίκτυο πρέπει να αποφεύγουν συμπεριφορές που θέτουν σε κίνδυνο άλλα πρόσωπα, ενώ οι οδηγοί υποχρεούνται να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά, στους υπερήλικες, στα άτομα με αναπηρία και, γενικότερα, στα πρόσωπα που χρειάζονται βοήθεια.
Η υπόθεση της Πάρου, συνεπώς, δεν τελειώνει με το viral βίντεο. Για τον οδηγό ταξί ανοίγει δυνητικά ένα διπλό μέτωπο: από τη μία πλευρά η ποινική διερεύνηση για την επίθεση και τη σωματική βλάβη που φέρεται να προκάλεσε και από την άλλη η εξέταση των συνεπειών που μπορεί να υπάρξουν για την επαγγελματική του ιδιότητα και την ειδική άδεια ΕΔΧ.
Το πόσο βαριές θα είναι τελικά οι συνέπειες θα κριθεί από το είδος και τη σοβαρότητα των τραυμάτων του ηλικιωμένου, τον ακριβή ποινικό χαρακτηρισμό της πράξης, το σύνολο της δικογραφίας και τυχόν προηγούμενο πειθαρχικό ιστορικό του οδηγού.
Σε κάθε περίπτωση, όσα καταγράφονται στο βίντεο δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μια απλή «ένταση της στιγμής». Όταν μια διαφωνία στον δρόμο μετατρέπεται σε σωματική επίθεση, η υπόθεση περνά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα χέρια της Δικαιοσύνης και των αρμόδιων διοικητικών αρχών.
