Κάμερες στα φανάρια και πορτοκαλί: ανάγκη για μια πιο σύγχρονη προσέγγιση
ΝΕΑ
18 Ιουνίου, 2026 12:00 Νίκος Μαρινόπουλος: (nm@newsauto.gr), Φωτογραφίες: Γιώργος Σβολόπουλος
Η εγκατάσταση καμερών για την καταγραφή παραβιάσεων του ερυθρού σηματοδότη είναι αναγκαία για την οδική ασφάλεια. Ωστόσο, ενδεχομένως έχει έρθει η ώρα να ξεκινήσει και μια ευρύτερη συζήτηση για τον τρόπο λειτουργίας των φωτεινών σηματοδοτών και την προσαρμογή τους στις σημερινές κυκλοφοριακές συνθήκες.
Η τοποθέτηση καμερών σε διασταυρώσεις της Αττικής, με στόχο τον εντοπισμό οδηγών που περνούν με κόκκινο, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της οδικής ασφάλειας.
-
Πρόκειται για μια παράβαση που δεν επιδέχεται δικαιολογία, καθώς πολλές από τις σοβαρότερες και θανατηφόρες συγκρούσεις σημειώνονται επειδή κάποιος αποφάσισε να διασχίσει μια διασταύρωση ενώ ο σηματοδότης είχε ήδη γίνει κόκκινος. Η ύπαρξη καμερών έχει αποτρεπτικό χαρακτήρα και είναι βέβαιο ότι θα βοηθήσει στη μείωση τέτοιων περιστατικών.
Παρόλα αυτά, η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο εκεί. Αντιθέτως, η νέα αυτή πραγματικότητα μπορεί να αποτελέσει αφορμή για να εξεταστεί συνολικά ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι φωτεινοί σηματοδότες στους μεγάλους οδικούς άξονες της Αθήνας.
Όσοι κινούνται καθημερινά σε λεωφόρους όπως η Κηφισίας ή η Μεσογείων έχουν βρεθεί συχνά μπροστά στο ίδιο δίλημμα. Το φανάρι περνά ξαφνικά από το πράσινο στο πορτοκαλί, τη στιγμή που το αυτοκίνητο βρίσκεται σχετικά κοντά στη γραμμή στάσης. Μέσα σε εκείνα τα δέκατα του δευτερολέπτου, ο οδηγός καλείται να αποφασίσει αν θα συνεχίσει ή αν θα φρενάρει.
Το φαινόμενο αυτό είναι διεθνώς γνωστό ως «ζώνη διλήμματος». Αφορά το σημείο στο οποίο ένας οδηγός δεν μπορεί να εκτιμήσει με βεβαιότητα αν προλαβαίνει να περάσει νόμιμα τη διασταύρωση ή αν οφείλει να μειώσει ταχύτητα ώστε να ακινητοποιηθεί με ασφάλεια.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι φωτεινοί σηματοδότες είναι κατ’ ανάγκην λανθασμένα ρυθμισμένοι. Η διάρκεια του πορτοκαλί φωτός καθορίζεται βάσει συγκοινωνιακών μελετών και δεν είναι ενιαία για όλες τις διασταυρώσεις. Παρ’ όλα αυτά, είναι εύλογο να τίθεται το ερώτημα κατά πόσο ορισμένοι από αυτούς τους χρόνους ανταποκρίνονται πλήρως στις σημερινές κυκλοφοριακές συνθήκες, ιδίως σε οδούς με έντονη κυκλοφορία και υψηλό φόρτο.
Το ζητούμενο δεν είναι να δοθεί επιπλέον χρόνος σε όσους επιλέγουν συνειδητά να παραβιάζουν τον κόκκινο σηματοδότη. Αυτές οι περιπτώσεις πρέπει να εντοπίζονται και να τιμωρούνται χωρίς καμία έκπτωση. Το ζητούμενο είναι να εξασφαλίζεται ότι ο οδηγός που κινείται νόμιμα διαθέτει επαρκές χρονικό περιθώριο για να λάβει τη σωστή απόφαση, χωρίς να οδηγείται σε απότομο φρενάρισμα ή σε μια οριακή διέλευση.
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και μια δεύτερη παράμετρος, η οποία συναντάται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες αλλά απουσιάζει από την Ελλάδα. Πρόκειται για την εμφάνιση του πορτοκαλί φωτός λίγο πριν ανάψει το πράσινο.
Σε αρκετές περιοχές της Γερμανίας, της Αυστρίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, ο φωτεινός σηματοδότης δεν αλλάζει απευθείας από κόκκινο σε πράσινο. Για λίγα δευτερόλεπτα παρεμβάλλεται το πορτοκαλί φως, λειτουργώντας ως προειδοποίηση προς τον οδηγό ότι η εκκίνηση πλησιάζει.
Το όφελος μπορεί αρχικά να μοιάζει περιορισμένο, όμως σε χιλιάδες κύκλους σηματοδότησης κάθε ημέρα αποκτά ουσιαστική σημασία. Οι οδηγοί βρίσκονται σε μεγαλύτερη ετοιμότητα όταν ανάψει το πράσινο, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο χρόνος αντίδρασης και να βελτιώνεται η κυκλοφοριακή ροή στις διασταυρώσεις.
Βέβαια, καμία τεχνολογική ή συγκοινωνιακή παρέμβαση δεν μπορεί να αντικαταστήσει την υπεύθυνη οδηγική συμπεριφορά. Η συμμόρφωση με τα όρια ταχύτητας, η τήρηση επαρκούς απόστασης ασφαλείας και ο σεβασμός των φωτεινών σηματοδοτών παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για την πρόληψη ατυχημάτων.
Ωστόσο, η τοποθέτηση των νέων καμερών αποτελεί μια καλή αφορμή για να εξεταστεί το ζήτημα πιο συνολικά. Όχι μόνο ως θέμα επιβολής προστίμων, αλλά και ως ευκαιρία για τη βελτίωση των ίδιων των υποδομών.
Ο πραγματικός στόχος δεν είναι να καταγράφονται περισσότερες παραβάσεις, αλλά να διαμορφώνονται οι συνθήκες ώστε να συμβαίνουν λιγότερες. Σε αυτή την κατεύθυνση, οι σωστά σχεδιασμένοι φωτεινοί σηματοδότες μπορούν να έχουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τις κάμερες που τους επιτηρούν.
