Οι κάμερες θα ελέγχουν τα πετρελαιοκίνητα οχήματα που απαγορεύονται
Ένα παλαιό πετρελαιοκίνητο όχημα που εισέρχεται στην Αττική ή στη Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται πλέον να εντοπιστεί σε διόδια ή σε μπλόκο της Τροχαίας. Οι κάμερες που ήδη καταγράφουν παραβάσεις ταχύτητας και διελεύσεις με κόκκινο φανάρι αναλαμβάνουν πλέον να αναγνωρίζουν αυτόματα και την κατηγορία ρύπων κάθε οχήματος, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πρόστιμα που αρκετοί ιδιοκτήτες δεν αναμένουν.
Το ζήτημα δεν είναι νέο, όμως μέχρι σήμερα ο εντοπισμός βασιζόταν κυρίως σε τυχαίους ελέγχους της Τροχαίας ή σε δειγματοληπτικά μπλόκα στα διόδια εισόδου προς την πρωτεύουσα. Ο συνδυασμός έξυπνων καμερών και αυτόματης διασταύρωσης στοιχείων αλλάζει το πλαίσιο, καθώς μία καταγραφή μπορεί να αρκεί για να διαπιστωθεί ότι ένα αυτοκίνητο κινείται σε περιοχή όπου απαγορεύεται εκ κατασκευής.
Το νομικό πλαίσιο πίσω από την απαγόρευση
Η βάση της απαγόρευσης βρίσκεται στο άρθρο 50 της σχετικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με αυτό, τα πετρελαιοκίνητα οχήματα ιδιωτικής χρήσης, καθώς και τα αντίστοιχα φορτηγά ιδιωτικής χρήσης μικτού βάρους έως 4.000 κιλών, εξαιρούνται από τους περιορισμούς κυκλοφορίας στις περιοχές Αττικής και Θεσσαλονίκης μόνο εφόσον η τεχνολογία τους πληροί εκ κατασκευής τις προδιαγραφές του Κανονισμού (ΕΚ) 715/2007 της 20ής Ιουνίου 2007, δηλαδή τα πρότυπα Euro V και Euro VI ή μεταγενέστερα.
Με απλά λόγια, το όριο που θέτει ο νόμος είναι σαφές: τα οχήματα Euro 5 ή Euro 6 μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα, ενώ τα Euro 4 ή παλαιότερα όχι.
Πού απαγορεύεται η κυκλοφορία των παλαιών diesel
Η απαγόρευση δεν περιορίζεται στο κέντρο της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης, αλλά καλύπτει μια πολύ ευρύτερη ζώνη γύρω από τα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Στον Νομό Αττικής ισχύει στις περιοχές Ελευσίνα, Μαγούλα, Φυλή, Αχαρνές, Θρακομακεδόνες, Βαρυμπόμπη, Κρυονέρι, Άγιος Στέφανος, Άνοιξη, Σταμάτα, Ροδόπολη, Διόνυσος, Πικέρμι, Σπάτα, Κορωπί, Βάρη και Βάρκιζα, καλύπτοντας ουσιαστικά το λεκανοπέδιο και τα γύρω προάστια.
Αντίστοιχη ζώνη ισχύει και για τον Νομό Θεσσαλονίκης. Στην πράξη, ένα παλαιό πετρελαιοκίνητο που κινείται από την επαρχία προς οποιοδήποτε σημείο των περιοχών αυτών βρίσκεται εκτός νομιμότητας από τη στιγμή που περνά τα σχετικά όρια.
Πώς θα λειτουργεί η αναγνώριση από τις κάμερες
Το νέο στοιχείο που αλλάζει τα δεδομένα είναι η δυνατότητα του συστήματος να αναγνωρίζει αυτόματα, μέσω της πινακίδας κυκλοφορίας, την κατηγορία ρύπων του οχήματος και να τη διασταυρώνει με τη γεωγραφική θέση της κάμερας.
Εάν ένα όχημα Euro 4 ή παλαιότερο καταγραφεί να κινείται εντός των απαγορευμένων ζωνών, δεν απαιτείται πλέον η φυσική παρουσία τροχονόμου για να τεκμηριωθεί η παράβαση. Η λογική είναι αντίστοιχη με αυτή που εφαρμόζεται ήδη στις παραβάσεις υπερβολικής ταχύτητας: αν ένας οδηγός παλαιού diesel καταγραφεί από κάμερα να υπερβαίνει το όριο ταχύτητας, δεν θα βεβαιώνεται μόνο η παράβαση για την ταχύτητα, αλλά και ξεχωριστή παράβαση για παράνομη είσοδο και κυκλοφορία σε περιοχή όπου απαγορεύεται η κίνηση οχημάτων της συγκεκριμένης αντιρρυπαντικής κατηγορίας.
Με την επέκταση της αυτόματης αναγνώρισης, το ίδιο θα μπορεί να συμβαίνει ακόμη και χωρίς προηγούμενη παράβαση ταχύτητας, μόνο από την είσοδο του οχήματος στη ζώνη.
Το κρίσιμο σημείο με την ασφαλιστική κάλυψη
Πέρα από το διοικητικό πρόστιμο, υπάρχει και μια παράμετρος που μπορεί να επηρεάσει άμεσα το κόστος για τον ιδιοκτήτη σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος. Αν διαπιστωθεί ότι ένα πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο προδιαγραφών Euro 4 ή παλαιότερων κινούνταν παράνομα εντός Αττικής ή Θεσσαλονίκης και εμπλακεί σε τροχαίο, η ασφαλιστική εταιρεία δεν αποζημιώνει τις ζημιές που προκλήθηκαν ή υπέστη το όχημα, επειδή η κυκλοφορία του απαγορευόταν εξαρχής.
Αυτό σημαίνει ότι ένας ιδιοκτήτης που θεωρεί πως καλύπτεται κανονικά από την υποχρεωτική ασφάλιση μπορεί να βρεθεί χωρίς προστασία, με το κόστος των ζημιών να μετακυλίεται προσωπικά στον ίδιο.
Γιατί το πρόβλημα είναι ευρύτερο
Το θέμα δεν αφορά μόνο λίγα ακριβά ή σπάνια μοντέλα. Μια εικόνα της κυκλοφορίας στα διόδια της Ελευσίνας ή των Αφιδνών αρκεί για να δείξει πόσα παλαιά πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα εισέρχονται καθημερινά και παράνομα στην Αττική.
Ο ελληνικός στόλος οχημάτων παραμένει από τους γηραιότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που σημαίνει ότι σημαντικό ποσοστό των πετρελαιοκίνητων που κυκλοφορούν στη χώρα ανήκει στην κατηγορία Euro 4 και παλαιότερα, η οποία πλέον τίθεται στο επίκεντρο της αυτόματης παρακολούθησης.
Τι σημαίνει για τους ιδιοκτήτες παλαιών diesel
Η πρακτική οδηγία για τους ιδιοκτήτες είναι να ελέγχουν την κατηγορία ρύπων του οχήματός τους στην άδεια κυκλοφορίας πριν προγραμματίσουν οποιαδήποτε μετακίνηση προς ή εντός των απαγορευμένων ζωνών Αττικής και Θεσσαλονίκης.
Με τις κάμερες να λειτουργούν πλέον ως αυτόματος μηχανισμός ελέγχου αντιρρυπαντικής συμμόρφωσης, η πιθανότητα ένα παλαιό diesel να περάσει απαρατήρητο μειώνεται σημαντικά. Παράλληλα, το ενδεχόμενο σωρευτικού προστίμου, σε συνδυασμό με άλλη παράβαση όπως η υπερβολική ταχύτητα, μπορεί να αυξήσει αισθητά το τελικό κόστος για τον ιδιοκτήτη.
