Σφάλμα λογισμικού προκάλεσε το πρωτοφανές χάος που είχε ως συνέπεια την ακύρωση της πρώτης εκκίνησης του Grand Prix Μπαχρέιν της Formula 1, το οποίο διεξήχθη στην πίστα της Sepang στη Μαλαισία. Η έντονη βροχόπτωση είχε ήδη μεταθέσει την έναρξη του αγώνα κατά 40 λεπτά. Όταν, όμως, τα μονοθέσια επιχείρησαν να ξεκινήσουν τον γύρο σχηματισμού, αρκετά κινούνταν με εξαιρετικά χαμηλή ταχύτητα και ορισμένα ακινητοποιήθηκαν πλήρως.
Ακολούθησε νέα καθυστέρηση, διάρκειας άνω των 45 λεπτών, που προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στους οδηγούς. Οι ίδιοι αντιμετώπισαν το περιστατικό ως ένδειξη ότι η Formula 1 έχει γίνει υπερβολικά περίπλοκη.
Η αιτία αποκαλύφθηκε μετά το τέλος του αγώνα και αφορούσε τη διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας από τις υβριδικές μονάδες ισχύος. Όταν βρέχει, προβλέπεται εναλλακτική λειτουργία του κινητήρα, με τη μέγιστη παροχή ηλεκτρικής ισχύος να περιορίζεται στα 250 kW, αντί των 350 kW που επιτρέπονται σε στεγνό ασφαλτοτάπητα.
Για λόγους ασφάλειας, σε ορισμένα τμήματα της πίστας εφαρμόζεται πρόσθετος περιορισμός της ηλεκτρικής ισχύος. Ανάμεσά τους βρίσκεται η αριστερή στροφή 9 της Sepang, όπου παρουσιάστηκε το πρόβλημα. Στο συγκεκριμένο σημείο, ωστόσο, δεν απαιτείται σταδιακή μείωση της ηλεκτρικής ισχύος, κάτι που επιτρέπει την ακαριαία απενεργοποίηση της MGU-K.
Η κίνηση των μονοθεσίων με πολύ χαμηλή ταχύτητα πίσω από το αυτοκίνητο ασφαλείας συνοδεύτηκε από πτώση της πίεσης του turbo. Παράλληλα, η απουσία ηλεκτρικής υποβοήθησης από την MGU-K δεν επέτρεπε την ανάκτηση της απαιτούμενης ισχύος. Σε αυτές τις συνθήκες ενεργοποιήθηκε ένα σφάλμα λογισμικού, θέτοντας τα μονοθέσια σε λειτουργία «continuous offset».
Η λειτουργία αυτή αποτελεί μηχανισμό έκτακτου περιορισμού διάρκειας 60 δευτερολέπτων, που έχει εισαχθεί ώστε να αποτρέπει τις ομάδες από τη σκόπιμη απενεργοποίηση της MGU-K. Ωστόσο, ο περιορισμός μπορεί να επηρεάσει και την ισχύ του κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, η FIA χρειάστηκε να προχωρήσει σε έκτακτη αναβάθμιση του λογισμικού, αίροντας τον περιορισμό των 250 kW στα συγκεκριμένα τμήματα της πίστας. Το νέο λογισμικό στάλθηκε σε όλες τις ομάδες, οι οποίες όφειλαν να το κατεβάσουν και να το εγκαταστήσουν στις μονάδες ισχύος των μονοθεσίων πριν από την κανονική εκκίνηση του αγώνα. Η παρέμβαση αυτή διασφάλισε ότι τα μονοθέσια θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν μέρος της ηλεκτρικής ισχύος της MGU-K, ώστε να κινούνται με χαμηλή ταχύτητα χωρίς να ακινητοποιούνται.
Στην ανακοίνωσή της μετά τον αγώνα, η FIA αναγνώρισε ότι το ζήτημα δεν είχε εντοπιστεί νωρίτερα: «Το συγκεκριμένο πρόβλημα δεν είχε εντοπιστεί ούτε από τη FIA ούτε από τις ομάδες κατά τη διάρκεια των δοκιμών ή των γύρων προς την εκκίνηση. Η FIA, σε συνεργασία με τις ομάδες και τους κατασκευαστές μονάδων ισχύος, θα προχωρήσει σε πλήρη αξιολόγηση του ζητήματος».
Γιατί το πρόβλημα δεν εντοπίστηκε εγκαίρως; Ο διευθυντής του τμήματος μονοθεσίων της FIA, Νικόλας Τομπάζης, εξηγώντας τις συνθήκες που οδήγησαν στο περιστατικό, αναγνώρισε ότι το λογισμικό δεν δοκιμάστηκε στον επιθυμητό βαθμό. Όπως ανέφερε, φέτος οι δοκιμές σε βρεγμένο ασφαλτοτάπητα ήταν πολύ περιορισμένες και ένας συνδυασμός συνθηκών ενεργοποίησε το συγκεκριμένο σφάλμα.
Το σφάλμα εμπόδισε την επαναφορά της ισχύος, με συνέπεια τα μονοθέσια να μην μπορούν να ξεκινήσουν ξανά. Ο Τομπάζης εκτίμησε ότι, αν είχαν πραγματοποιηθεί λίγο περισσότερες δοκιμές, πιθανότατα το πρόβλημα θα είχε εντοπιστεί εγκαίρως και η κατάσταση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Όταν το πρόβλημα εκδηλώθηκε, οι άνθρωποι της FIA αντιλήφθηκαν πολύ γρήγορα τι συνέβαινε, σύμφωνα με τον ίδιο. Χρειάστηκε, ωστόσο, να εργαστούν υπό μεγάλη χρονική πίεση για να ετοιμάσουν μια αναβάθμιση του λογισμικού. Η αναβάθμιση διανεμήθηκε στις ομάδες, οι οποίες έπρεπε να την εγκαταστήσουν στα μονοθέσιά τους.
«Όλη αυτή η διαδικασία διήρκεσε περίπου 20 λεπτά. Για τους θεατές που περίμεναν να ξεκινήσει ο αγώνας, αλλά και για όλους τους υπόλοιπους, μπορεί να έμοιαζε με πέντε ώρες, κάτι που είναι απολύτως κατανοητό, και ζητούμε συγγνώμη για αυτό. Ωστόσο, θεωρώ ότι η αντίδρασή μας ήταν αρκετά γρήγορη, δεδομένης της φύσης του προβλήματος».
Το Grand Prix της Μαλαισίας ήταν η πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για τα μονοθέσια του 2026 σε βρεγμένο οδόστρωμα μέσα σε αγωνιστικό τριήμερο. Έως τότε, η σχετική προετοιμασία περιοριζόταν σε μόλις δύο τεστ της Pirelli: οι Red Bull και Racing Bulls είχαν κάνει δοκιμές στη Suzuka μετά το Grand Prix Ιαπωνίας, ενώ η Ferrari είχε δοκιμάσει τα ελαστικά της τον Απρίλιο, σε τεχνητά βρεγμένη πίστα στο Fiorano.
Οι προειδοποιήσεις για τις δυσκολίες των νέων μονοθεσίων στη βροχή είχαν ήδη διατυπωθεί κατά τη διάρκεια εκείνων των δοκιμών. Ωστόσο, τα τεστ δεν είχαν αναπαραγάγει τις εξαιρετικά χαμηλές ταχύτητες που καταγράφηκαν στον γύρο σχηματισμού στη Μαλαισία.
Ο Τομπάζης απέδωσε το πρόβλημα στον συνδυασμό των ταχυτήτων, επισημαίνοντας ότι ήταν πολύ χαμηλότερες από όσες θα αναμένονταν κανονικά σε μια τέτοια δοκιμή. Κατά την εκτίμησή του, οι συγκεκριμένες δοκιμές της Pirelli δεν ήταν αντιπροσωπευτικές της κατάστασης και, επομένως, δεν βοήθησαν στον έγκαιρο εντοπισμό του προβλήματος.
Παραδέχθηκε, παράλληλα, την ανεπάρκεια των ελέγχων: «Το λογισμικό δεν δοκιμάστηκε επαρκώς. Κανονικά, το λογισμικό πρέπει να υποβάλλεται σε πολύ πιο λεπτομερείς δοκιμές». Πρόσθεσε ότι οι γενικά πολύ καλές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν φέτος ήταν ο λόγος για τον οποίο το πρόβλημα εκδηλώθηκε τόσο αργά, χρησιμοποιώντας τη λέξη «δυστυχώς», αλλά εκφράζοντας και αμφιβολία για το αν ήταν ο κατάλληλος χαρακτηρισμός.
Στην ερώτηση αν η FIA όφειλε να είχε προβλέψει την πιθανότητα εμφάνισης του συγκεκριμένου σφάλματος, ο Τομπάζης απάντησε ότι κάθε σφάλμα προκύπτει από κάποιο λάθος. Ανέφερε πως δεν γνωρίζει λογισμικό χωρίς σφάλματα και χωρίς ανάγκη αναβαθμίσεων. Συμπλήρωσε ότι ορισμένες φορές κάποια ζητήματα περνούν απαρατήρητα και ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν από αυτά, ώστε να κάνουν καλύτερη δουλειά την επόμενη φορά.
Συλλογική ευθύνη για τον σχεδιασμό του λογισμικού
Ο Τομπάζης αναγνώρισε ότι το νέο λογισμικό ήταν μια πρόχειρη λύση, που υλοποιήθηκε βιαστικά με κύριο σκοπό να ξεκινήσει ο αγώνας το συντομότερο δυνατό. Όπως ανέφερε: «Για να είμαστε σαφείς, το λογισμικό αναπτύσσεται από τη FIA σε συνεργασία με τις ομάδες. Αποτελεί μέρος του τυποποιημένου κώδικα που χρησιμοποιείται από όλα τα μονοθέσια».
Αναφερόμενος στην ευθύνη της FIA και στη συμμετοχή των υπόλοιπων εμπλεκομένων, δήλωσε: «Επομένως, ναι, είμαστε η ρυθμιστική αρχή και έχουμε αυτή την ευθύνη, αλλά το συγκεκριμένο λογισμικό αναπτύσσεται από τη FIA, από τον προμηθευτή της τυποποιημένης ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου (ECU), την Motion Applied, από τις ομάδες και τους κατασκευαστές μονάδων ισχύος, σε συνεργασία μεταξύ τους. Κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν είχε προβλέψει το πρόβλημα. Πρόκειται σαφώς για λογισμικό της FIA. Έχουμε προφανώς σημαντικό ρόλο σε αυτό και πρέπει να βελτιωθούμε, αλλά είναι ένα λογισμικό που αναπτύσσεται συλλογικά από ολόκληρη τη βιομηχανία της Formula 1».
Η διαδικασία ανάπτυξης του λογισμικού για τις φετινές μονάδες ισχύος κράτησε 3-4 χρόνια. Σε αυτό το διάστημα, οι ομάδες εντόπισαν τεράστιο αριθμό προβλημάτων, με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν πολλαπλές αναβαθμίσεις πριν από την έναρξη της σεζόν του 2026. Παρά την πολυετή ανάπτυξη και τις διαδοχικές αναβαθμίσεις, το συγκεκριμένο σφάλμα παρέμεινε απαρατήρητο.
Η FIA και οι ομάδες θα προχωρήσουν σε πλήρη αξιολόγηση του περιστατικού, προκειμένου να εντοπίσουν τις αδυναμίες του συστήματος και να αποτρέψουν την επανάληψή τους. Ωστόσο, παρότι εκτιμάται ότι το συγκεκριμένο σφάλμα δεν θα επανεμφανιστεί, η πολυπλοκότητα των νέων μονάδων ισχύος δεν αφήνει περιθώρια για εγγυήσεις ότι δεν θα παρουσιαστούν άλλα τεχνικά προβλήματα.
Ο Τομπάζης εξήγησε ότι η συνδυασμένη λειτουργία της ηλεκτρικής ενέργειας και της ενέργειας από την καύση, μαζί με την απαίτηση να διασφαλίζεται η αγωνιστική ισονομία μεταξύ των ομάδων, καθιστά το σύστημα περίπλοκο. Όπως σημείωσε, όλοι θα προτιμούσαν μια απλούστερη λύση, όμως η πραγματικότητα είναι ότι η τόσο μεγάλη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνει την πολυπλοκότητα του συστήματος.
Για άμεση και έγκυρη ενημέρωση, ακολουθήστε το -- στο Google News.
