Αυτοκίνητο που κάηκε σε διαδηλώσεις – Ποιος αναλαμβάνει το κόστος; Mobility
19 Οκτωβρίου, 2026 13:24 -
Μια φωτιά από μολότοφ μπορεί να καταστρέψει ένα αυτοκίνητο σε λίγα μόλις λεπτά. Στην Ελλάδα, η αποζημίωση καθορίζεται από τις καλύψεις και τις εξαιρέσεις του ασφαλιστηρίου.
Τα καμένα αυτοκίνητα στο Παρίσι και τα επεισόδια σε γαλλικές πόλεις φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα ερώτημα που απασχολεί κάθε οδηγό: ποιος αναλαμβάνει το κόστος όταν άγνωστοι καταστρέψουν το σταθμευμένο όχημά του; Αφορμή αποτελούν οι συγκρούσεις του Σαββατοκύριακου 17 και 18 Οκτωβρίου. Για την Ελλάδα, η απάντηση βρίσκεται στους όρους του ασφαλιστηρίου.
-
Οι ασφαλιστικές εταιρείες παρέχουν προστασία για τέτοιες ζημιές, χωρίς όμως αυτή να περιλαμβάνεται υποχρεωτικά σε κάθε συμβόλαιο. Ακόμη και η αναφορά «πυρός και κλοπής» δεν αρκεί για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα. Ο ιδιοκτήτης χρειάζεται να εξετάσει τους ειδικούς όρους, τις εξαιρέσεις και τις καλύψεις που έχει επιλέξει.
Η βασική αστική ευθύνη αφορά ζημιές που προκαλούνται σε τρίτους από τη χρήση του οχήματος και δεν ασφαλίζει την περιουσία του ίδιου του ιδιοκτήτη. Συνεπώς, δεν καλύπτει από μόνη της τη ζημιά στο αυτοκίνητό του, εάν κάποιος του βάλει φωτιά.
Εάν δεν υπάρχει η κατάλληλη κάλυψη, ο ιδιοκτήτης ενδέχεται να επωμιστεί ολόκληρο το κόστος. Μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση από τον υπαίτιο, αρκεί εκείνος να εντοπιστεί και να αποδειχθεί η ευθύνη του. Αυτή η δυνατότητα, πάντως, δεν συνεπάγεται άμεση καταβολή χρημάτων.
Με την κατάλληλη ασφαλιστική κάλυψη, η αποζημίωση δεν συνδέεται με την οικονομική δυνατότητα του δράστη. Μετά την πληρωμή, η ασφαλιστική έχει τη δυνατότητα να στραφεί κατά του υπαιτίου, διεκδικώντας το ποσό που κατέβαλε.
Η μολότοφ και οι όροι που καθορίζουν την αποζημίωση
Το άρθρο 13 του ν. 2496/1997 προβλέπει καταρχήν εξαίρεση για κινδύνους που προέρχονται από στάση ή λαϊκές ταραχές. Με τις ίδιες εξαιρέσεις συνδέει την ασφάλιση πυρκαγιάς και το άρθρο 19. Η ασφαλιστική μπορεί να αναλάβει αυτούς τους κινδύνους μέσω ειδικής συμφωνίας, γι’ αυτό απαιτείται σαφής πρόβλεψη στο συμβόλαιο για το συγκεκριμένο περιστατικό.
Στα ασφαλιστήρια συναντώνται διατυπώσεις όπως κακόβουλες ενέργειες, πολιτικές ταραχές, οχλαγωγίες, διαδηλώσεις και τρομοκρατικές ενέργειες. Ωστόσο, οι ονομασίες αυτές δεν αντιστοιχούν παντού στο ίδιο εύρος προστασίας. Ένας όρος μπορεί να αφορά αποκλειστικά φωτιά ή έκρηξη, ενώ ένας άλλος να καλύπτει επιπλέον χτυπήματα, σπασίματα και άλλες υλικές ζημιές. Επομένως, μια φωτιά από μολότοφ και ένα χτύπημα με πέτρα στο αμάξωμα μπορεί να υπάγονται σε διαφορετικές καλύψεις.
Αντίστοιχη εξέταση χρειάζεται και όταν η φωτιά μεταδοθεί από διπλανό όχημα ή κάδο. Η αρχική αιτία πρέπει επίσης να ελεγχθεί, ιδιαίτερα εάν οι εξαιρέσεις περιλαμβάνουν άμεσες ή έμμεσες συνέπειες επεισοδίων.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Εθνικής Ασφαλιστικής. Σύμφωνα με τους δημοσιευμένους όρους της, η απλή κάλυψη πυρκαγιάς εξαιρεί τις τρομοκρατικές ή κακόβουλες ενέργειες τρίτων, εφόσον δεν έχει συμφωνηθεί διαφορετικά. Μια ξεχωριστή κάλυψη πυρός περιλαμβάνει φωτιά και έκρηξη από τέτοιες ενέργειες, αλλά και από οχλαγωγίες, διαδηλώσεις, απεργίες και στάσεις. Με αυτή την επέκταση αίρεται η αντίστοιχη γενική εξαίρεση.
Στο πρόγραμμα Full Auto Value, η εταιρεία αναφέρει κάλυψη πυρκαγιάς από τρομοκρατικές και κακόβουλες ενέργειες. Ο ιδιοκτήτης οφείλει, ωστόσο, να διαπιστώσει εάν αυτή περιλαμβάνεται στο δικό του ασφαλιστήριο. Η γενική περιγραφή ενός προγράμματος δεν τεκμηριώνει το περιεχόμενο ενός παλαιότερου συμβολαίου ή ενός συμβολαίου με διαφορετική διαμόρφωση.
Η Hellas Direct προσφέρει στο πρόγραμμα Additional κάλυψη πυρκαγιάς από τρομοκρατικές ενέργειες και αναταραχές. Προβλέπει ρητά τη φωτιά από πολιτικές αναταραχές ή εξεγέρσεις, έως το ασφαλιζόμενο κεφάλαιο. Την ευρύτερη κάλυψη κακόβουλων πράξεων την παρουσιάζει χωριστά, στο πρόγραμμα Own damages. Άρα, η κάλυψη εμπρησμού δεν συνεπάγεται αυτόματα κάλυψη κάθε μορφής βανδαλισμού.
Διαφορετική διάκριση κάνει η Interamerican. Η κάλυψη τρομοκρατικών ενεργειών, στάσεων και αναταραχών περιλαμβάνει υλικές ζημιές από διαδηλώσεις και πολιτικές ταραχές, χωρίς απαλλαγή. Οι ζημιές από φωτιά και έκρηξη, όμως, παραπέμπονται στην κάλυψη πυρκαγιάς. Για την κάλυψη αναταραχών απαιτείται το συμβάν να έχει καταγραφεί και χαρακτηριστεί από την αρμόδια αστυνομική αρχή.
Στον οδηγό Speed On, η Generali αναφέρει ότι η κάλυψη πυρκαγιάς περιλαμβάνει ζημιές ακόμη και από τρομοκρατικές ενέργειες. Παράλληλα, παρουσιάζει ξεχωριστές καλύψεις για διατάραξη δημόσιας τάξης και κακόβουλες ενέργειες. Ο οδηγός χρειάζεται να ελέγξει ποιες από αυτές έχει επιλέξει, καθώς και τη συμμετοχή που προβλέπεται σε καθεμία.
Τα παραπάνω παραδείγματα καταδεικνύουν ότι δεν ισχύει ένας κοινός κανόνας για όλα τα ασφαλιστικά πακέτα. Ακόμη και ο χαρακτηρισμός «μικτή» δεν σημαίνει ότι ασφαλίζεται κάθε ενδεχόμενη ζημιά. Η πραγματική αιτία της καταστροφής πρέπει να περιλαμβάνεται στις καλύψεις του συμβολαίου, με τους περιορισμούς που τις συνοδεύουν.
Επίσης, για ασφαλιστικούς σκοπούς, ένας εμπρησμός δεν χαρακτηρίζεται αυτομάτως τρομοκρατική ενέργεια. Καθοριστικά είναι τα πραγματικά περιστατικά, οι ορισμοί του συμβολαίου και τα στοιχεία των αρχών. Γι’ αυτό απαιτείται προστασία τόσο για κακόβουλο εμπρησμό όσο και για φωτιά στο πλαίσιο ταραχών, με σαφή επιβεβαίωση του εύρους της κάλυψης.
Τέλος, ο εμπρησμός από τρίτο διαφέρει ουσιωδώς από την εσκεμμένη πρόκληση ζημιάς από τον ίδιο τον ασφαλισμένο. Ο δόλος του ασφαλισμένου μπορεί να οδηγήσει σε αποκλεισμό της αποζημίωσης. Αντίθετα, η πρόθεση του άγνωστου δράστη δεν αναιρεί μια κάλυψη που έχει ως αντικείμενο ακριβώς την κακόβουλη ενέργειά του.
Τι είναι υποχρεωτικό και ποιες ενέργειες χρειάζεται να κάνει ο οδηγός
Από την 1η Ιουνίου 2025 είναι υποχρεωτική η ασφάλιση των οχημάτων για δασική πυρκαγιά και πλημμύρα. Η υποχρέωση προβλέπεται στο άρθρο 5Α του ν. 5116/2024, το οποίο προστέθηκε με τον ν. 5162/2024. Η εφαρμοστική απόφαση 94798 ΕΞ 2025 αποσαφηνίζει ότι περιλαμβάνει και τα οχήματα που βρίσκονται σε διοικητική ακινησία.
Η ρύθμιση αυτή δεν εισάγει γενική κάλυψη για εμπρησμούς, μολότοφ ή επεισόδια σε διαδηλώσεις. Η ασφάλιση για εμπρησμό και ταραχές εξακολουθεί να είναι προαιρετική. Η δασική πυρκαγιά διαφέρει από τον εμπρησμό στον δρόμο, ενώ ένα ασφαλιστήριο μπορεί να περιορίζεται στον υποχρεωτικό κίνδυνο ή να παρέχει ευρύτερη προστασία.
Για την προστασία από μολότοφ, ο έλεγχος είναι χρήσιμο να ξεκινά με ένα σαφές γραπτό ερώτημα προς την ασφαλιστική: «Καλύπτεται το αυτοκίνητό μου αν καεί από μολότοφ κατά τη διάρκεια διαδήλωσης; Με ποιον όρο και ποια απαλλαγή;». Αντίστοιχη διευκρίνιση χρειάζεται για εμπρησμό εκτός επεισοδίων, αλλά και για ζημιές που δεν συνοδεύονται από φωτιά.
Ο ιδιοκτήτης ζητά τον πίνακα καλύψεων, τους γενικούς και ειδικούς όρους, καθώς και τυχόν πρόσθετες πράξεις. Εξετάζει το ασφαλισμένο κεφάλαιο, τις εξαιρέσεις και την ημερομηνία από την οποία ισχύει κάθε επέκταση. Παράλληλα, επιβεβαιώνει αν για την ενεργοποίησή της απαιτείται προηγούμενη φωτογράφιση ή έλεγχος του οχήματος. Η τηλεφωνική διαβεβαίωση δεν αντικαθιστά την απαραίτητη συμβατική κάλυψη.
Απαλλαγή είναι το ποσό της ζημιάς που επιβαρύνει τον ασφαλισμένο. Ενδεικτικά, σε καλυπτόμενη ζημιά 8.000 ευρώ, μια σταθερή απαλλαγή 500 ευρώ οδηγεί σε αποζημίωση 7.500 ευρώ. Αυτό προϋποθέτει ότι το ασφαλισμένο κεφάλαιο επαρκεί και δεν εφαρμόζονται άλλες μειώσεις. Κάποιες καλύψεις παρέχονται χωρίς απαλλαγή, ενώ άλλες προβλέπουν συγκεκριμένο ποσό ή ποσοστό.
Στην ολική καταστροφή, η αποζημίωση υπολογίζεται συνήθως με βάση την αξία που είχε το αυτοκίνητο πριν από τη ζημιά, εντός των ορίων του συμβολαίου. Η αρχική τιμή αγοράς δεν ταυτίζεται αυτομάτως με το ποσό της αποζημίωσης. Προβλέπονται επίσης ειδικές συμφωνίες προστασίας ή συμφωνημένης αξίας. Προσοχή απαιτεί και η υπασφάλιση, καθώς μπορεί να επιφέρει αναλογική μείωση της αποζημίωσης.
Ξεχωριστά πρέπει να ελέγχονται η μεταφορά του καμένου αυτοκινήτου, τα έξοδα φύλαξης και η παροχή οχήματος αντικατάστασης, αφού δεν περιλαμβάνονται όλα αυτομάτως στην κάλυψη πυρκαγιάς. Για παράδειγμα, η Hellas Direct αναφέρει την παροχή οχήματος αντικατάστασης σε περίπτωση φωτιάς, για διάστημα έως 20 ημερών και υπό τους σχετικούς όρους.
Σε περίπτωση φωτιάς, πρώτη προτεραιότητα είναι η απομάκρυνση σε ασφαλές σημείο και η ειδοποίηση της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας. Ο οδηγός δεν πρέπει να πλησιάζει το αυτοκίνητο για να περισώσει αντικείμενα ή να τραβήξει φωτογραφίες. Ενημερώνει άμεσα την ασφαλιστική και ζητά αριθμό αναγγελίας.
Ο ν. 2496/1997 ορίζει ότι ο ασφαλιστής πρέπει να ειδοποιείται μέσα σε οκτώ ημέρες από τότε που έγινε γνωστό το συμβάν. Μια καθυστερημένη δήλωση δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια κάθε δικαιώματος, καθώς ο νόμος συνδέει την υπαίτια παράβαση με ζημιά του ασφαλιστή. Στην πράξη, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η άμεση αναγγελία, χωρίς να αναμένεται η ολοκλήρωση της έρευνας.
Αφού οι αρχές επιτρέψουν την ασφαλή πρόσβαση, ο ιδιοκτήτης συλλέγει φωτογραφίες, στοιχεία μαρτύρων και τυχόν διαθέσιμο βίντεο. Ζητά αντίγραφο της αστυνομικής καταγραφής και βεβαίωση από την Πυροσβεστική. Όπου απαιτείται, υποβάλλει μήνυση και συγκεντρώνει την άδεια κυκλοφορίας, το ασφαλιστήριο και όσα δικαιολογητικά ζητήσει η εταιρεία.
Πριν προχωρήσει σε επισκευή, αποσυναρμολόγηση ή ανακύκλωση του οχήματος, συνεννοείται με την ασφαλιστική για την πραγματογνωμοσύνη. Αν απαιτείται μετακίνηση, ακολουθεί τις οδηγίες των αρχών και διατηρεί τις αντίστοιχες αποδείξεις. Η διαφύλαξη των αποδεικτικών στοιχείων συμβάλλει στη διευκρίνιση της αιτίας και της έκτασης της ζημιάς.
Για ταξίδι με ελληνικές πινακίδες στη Γαλλία ή σε άλλη χώρα, χρειάζεται χωριστός έλεγχος της γεωγραφικής ισχύος των προαιρετικών καλύψεων. Το ότι ισχύει η αστική ευθύνη στο εξωτερικό δεν σημαίνει ότι καλύπτονται και ζημιές από πυρκαγιά ή ταραχές. Ενδέχεται να απαιτείται ειδική συμφωνία πριν από την αναχώρηση.
Αν η ασφαλιστική απορρίψει το αίτημα αποζημίωσης, ο ιδιοκτήτης ζητά γραπτή αιτιολόγηση και αναφορά στον συγκεκριμένο όρο εξαίρεσης. Έχει επίσης τη δυνατότητα να υποβάλει επίσημη αιτίαση στην εταιρεία. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εταιρεία υποχρεούται να δώσει αιτιολογημένη απάντηση μέσα σε 50 ημερολογιακές ημέρες. Πρόκειται για την προθεσμία απάντησης στην αιτίαση και όχι για γενική προθεσμία καταβολής της αποζημίωσης.
Η Τράπεζα της Ελλάδος εξετάζει καταγγελίες στο πλαίσιο των εποπτικών αρμοδιοτήτων της, χωρίς να απονέμει η ίδια την αποζημίωση που αμφισβητείται. Για την επίλυση μιας συμβατικής διαφοράς μπορεί να χρειαστεί εξωδικαστική ή δικαστική διαδικασία.
Όταν δεν υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη, η αποζημίωση από το Δημόσιο δεν συνιστά αυτόματη εναλλακτική λύση. Ενδεχόμενη ευθύνη για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις κρατικών οργάνων απαιτεί ειδική θεμελίωση και σύνδεση με τη ζημιά. Οι συγκεκριμένες περιστάσεις κάθε υπόθεσης εξετάζονται από τη νομολογία, όπως καταδεικνύει η απόφαση 19619/2018 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών.
Ούτε το Επικουρικό Κεφάλαιο αποτελεί γενικό ταμείο αποζημίωσης για αυτοκίνητα που κάηκαν από άγνωστους εμπρηστές. Ο ρόλος του συνδέεται με αποζημιώσεις από αυτοκινητιστικά ατυχήματα στις περιπτώσεις που προβλέπονται. Το γεγονός ότι παραμένει άγνωστη η ταυτότητα εκείνου που πέταξε μολότοφ δεν αρκεί για την ενεργοποίηση του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Η ουσιαστική προστασία διαμορφώνεται πριν συμβεί η ζημιά, με ενεργό ασφαλιστήριο, σαφή κάλυψη για κακόβουλο εμπρησμό και ταραχές και σωστή ασφαλισμένη αξία. Ο οδηγός χρειάζεται γραπτή απάντηση για το συγκεκριμένο ενδεχόμενο, τις εξαιρέσεις και τη δική του συμμετοχή. Με αυτόν τον τρόπο γνωρίζει τι καλύπτει η εταιρεία και ποιο μέρος του κόστους ενδέχεται να επιβαρύνει τον ίδιο.
Ακολουθήστε το carsnews.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Σχετικά άρθρα
Διαβάστε επίσης
